fríggjadagur 31. juli 1998síða 10

10 tíðindablaðið SST Nr. 141 — 31. JULI 1998 Jórun Høgnesen, lærari, Klaksvík í rødu á Føroya Fólkaháskúla á 6lavsøku 1998: ikki nakað sjáld samt fyribrigdi, men tað er ikki rætt at gera ett lítið land minni við innibyrgja seg frá øllum nýggjum uttani- frá, segði Jórun Hógnesen, lærari í Klaksvík á fólkafundinum á háskúlanum ólav- sókuaftan | Vit føroyingar standa í dag vid ein tj6dskaparligan marknastein, og skulu um ikki langa tid taka stødu til sera tydandi spurningar fyr Fyri øld síðani stóð okk ara fólk fyri eini líknandi avbjóðing. Bóndasamfelag- ið fór at ndla og fiskivinnu- samfelagið fór so smátt at or Mentan ið vaks, og ans- ólksins hvørvandi að var ikki ein sjálv- ylg føroyskum máli bleiv lív lagað, og tí W ku fólk seg saman at stovaa Føroyingafelag í Føroyum, við ti endamáli at varðveita føroyskt mål og siðir. Hetta var í 1888. Um hetta mund- ið livdi føroyskt mál i kvæðum og sum túnatos. Háskúlin - ein varði I 1899 kom Føroya Fólka- háskúli, ið dró eina línu við Føroyingafelag í so máta. Her var dentur lagdur á tað livandi orðið, tí eitt fólk, sum ikki kennir sína søgu, er eitt fátækt fólk, og kann skjótt missa seg burtur sum tjóð. Háskúlin og háskúla- rørslan hevur havt stóran tydning í føroyskum ment- unarlívi. Hesin skúli hevur víðkað sjónarringin hjá ungum føroyingum og hev- ur eggjað mongum til víðari útbúgving. Mangir næm- ingar av háskúlanum hava í Ísroyskari søgu og kann vónandi framyvir verða mennandi og kveikjandi fyrr fy skan ungc kundi rokna við. Tað gekk nærum hálv øld og ikki fyrr Málið er livandi enn i 1938 bleiv føroyskt Stríðið fyri føroyskum máli, mál viðurkent sum undir- ið byrjði í 1888, gjørdist harðari og drúgvari enn ein vísingarmál í fólkaskúlan- um og í 1939 sum kirkju- Við tjóðskaparaligan marknaðstein: Ein gamal siður hevur verið at halda fólka- fund úti á háskúlan- um í Havn ólavsóku- aftan, beint aftaná kappróðurin. Rødari í ár var Jórun Høgnesen, lærari í Klaksvík. Hon tosaði nógv um ta nýggju tíðina og avbjóðingarnar, sum liggja í henni, tí hóast vit eru smá, eru vit ein partur í alheims samfelagnum og tí mugu vit taka ímóti avbjóðngunum Men vit mugu eisin FYRI h m NES i í KE i I SI a Okkur y€1 In Y þ Tr LL: % mål. Tó vóru ikki allar súðir syftar tå, tí eg havi sjálv gingið í skúla, tá føroyskt var undirvísingarmál og ein lærugrein, men nærum allar lærubøkur annars vóru á Nú ræður um at hava árræði: Fitt av fólki hittist hvort á Føroya Fólkaháskúla til fólkafundar. Nú ræður um at hav árræði, eins og gomlu háskúlamenninir, segði rødarin, Jórun Høgnesen úr Klaksvík aL