mikudagur 5. august 1998síða 2

"Jan Miller Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov | Dagny Joensen, | Aki Bertholdsen, | Emil L. Jacobsen Sveinur Tréndarson Turið Kjølbro Ljósmyndari: Jens Kristian Vang Lýsingar og sola: Jonhard Hammer Útgevari, uppseting og prent: Sp/ Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argjum Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn Teiefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: post€ sosialurin.fo Fullveldi ella sjålvbjargni Oddagrein FØROYINGAR vilja hava meiri sjålv- stýri, men meirilutin i føroyska fólk- inum vil ikki loysa frå Danmark. Hetta hava fleiri veljarakanningar seinastu árini vist, og hetta visti eisini úrslitið á legtingsvalinum 30. apríl. HØVUDSSETNINGURIN hjá sitandi landsstyri er at skipa Føroyar sum sjålvstødugt fullveldi. Tað sigur sam- gonguskjalið og hetta er eisini hov- uðsboðskapurin í ólavsekuroðu løgmans. MEN mannagongdin, sum landsstyr- ið hevur lagt, tykist øvug: - Fyrst skulu vit lýsa Feroyar sum fullveldi, - síðani skulu vit smíðja og samtykkja eina grundlóg, - og í triðja lagi skulu vit skapa fyris- itingarligu og búskaparligu fyritreyt- irnar! RÆTTAST hevur sjálvandi verið at skapa fyritreytirnar, smíðja grund- lógina og síðani skipa Feroyar sum eitt nýveldi, um hetta er ynski fólks- ins. MEN tað er sjálvandi spurningurin, um hetta er tað, sum føroyingar ynskja. JAVNAÐARFLOKKURIN hevur - eftir drúgva innanhýsis viðgerð og um- rødu - mælt til at gera eina sjálvstýr- islóg sum eitt stig ímóti storri sjálv- bjargni. EINA skipan millum verandi heima- stýrið og fullveldi. VELJARAKNNINGAR hava víst, at 50% av fólkinum ynskir hesa leiðina, samstundis sum bara 25-30% ynskja loysing. Í ollum forum skal fólkið taka stødu til bæði grundlógar- og full- veldisuppskotini á fólkaatkvoðu, men spurningurin er framvegis, um tey flestu ikki ynskja eina miðleið, sum eisini meginparturin av fólkafloks- og sjálvstýrisfloksveljarunum vilja hava. Sosialurin Skilaleys gogguveiða Eg hoyrdi gamlan mann siga, at fjøruagn var besta toskaagn og, eg ivist ikki i, at so man vera. Eitt tað besta agnið var goggan, og av henni er væl til í Føroyum, og er tað alla æru vert, at menn fáa sær hetta frálíka agn. Fyrr var tað vanligt at seta goggulínu, og var hon ikki til ampa fyri nakran, men hesa seinastu tíðina eru menn farnir at nýta glúpar, sum vera tveittir bæði her og har. Hetta er til miklan ampa fyri fiskiskapin á teimum leiðum, har goggan verður fiskað. Verður lína sett á somu leið, sum glúparnir standa, fæst hon í flestu fórum ikki aftur. Um hon ikki verður slitin av glúpunum, so er stórur vandi fyri at hon hongur uppii. Tískil ger henda gogguveiða óbótalig- an skaða fyri teir, sum fiska eftir øðrum enn goggum. Hetta kann ikki vera rætt, tí tað er ikki loyvt at oyðil- eggja fiskiskapin fyri aðrar veiðuhættir enn goggu- veiðu. Tað er tí av størsta týdn- ingi, at bæði teir, sum fiska goggu og teir, sum fiska annað, kunnu fiska á somu leiðum. Hetta kann gerast á tann hátt, at allir merkja síni flot, og seta sín reiðskap ein ávísan veg, og seta frámerki hvgnn veg reiðskapurin stendur. T.d. kundi eystari endi av reiðskapinum verið merktur við stangaboyu við einum flaggi, og vestari endi verið merktur við tveimum fløggum ella eyst- ari endi verið merktur við E og vestari endi við V sum varð skriva við stórum stav- um á flotini. Um bert ein glúpur varð settur, er ikki neyðugt við nøkrum frá- merki. Um hetta varð gjørt, kundi verið sloppið frá tví- drátti, og allir partar kundu fingið sum mest burturúr. Tað átti at verið ein upp- gáva hjá Vaktar- og Bjarg- ingartænastuni at gjørt regl- ur fyri hvussu fram skuldi verið farið og ansað eftir at reglurnar vórðu hildnar. Um hetta ikki verður gjørt, er stórur vandi fyri, at bæði teir, sum fiska gogg- ur og teir, sum fiska annan fiska verða fyri stórum missi og tapi. Eg vóni - og fleiri við mær - at nakað verðu gjørt við henda átroðkandi spurn- ing av avvarðandi myndug- leikum, áðrenn hetta elvir til illstødu, við stórum ampa fyri allar partar. Frans Jacobsen Formaðurin í Tjóðveldisflokkinum vil leggja fót fyri vinnuvirksemi í Fuglafirði Fuglafjørður er eitt av teim- um plássum í Føroyum sum hevur verið serahart rakt av vinnuligari = niðurgongd Enn kennur byurin svidan av nidurgongdini. I Fugla- firði liggur verksmiðjan "Havsbrún", sum tíbetur hevur koyrt, og er eitt av best riknu virkjum á Føroya landi. Verksmidjan man órvað verða tað arbeiðspláss her á landi, sum hevurgivið besta íkastið til føroyska bú- skapin, og er heldur ikki sum nógvar stærfyritøkur sanerað í høvd og reyv, fyri síðani at hóra víðari móti næstu sanering Fuglafjørdur hevur verið nevndur háborgin hjá yjóð- veldismonnum, men tá ið sjálvur formaðurin í flokkinum í Sosialinum 28. juli soleiðis "Drýtur í egið reiður" so gevur hettar Giv- að tjóðveldisfólki, og ødr- um, í Fuglafirði nakað at hugsa um, og eg karn sum býráðlimur ikki lata hettar fara óátalað aftur við borð- inum. Kortanei til at taka fiski- skapin eftir ídnaðarfiski undir Føroyum uppaftur. So greiður er Heini O Heines- en. Hann vísir á, atídnaðar- skipini góvust at fiska grundað ringari samvitsku, tí ov nógvur hýsu og upsa- murtu; var í veiðuni. Nú veit eg ikki, hvussu nógv Heini O. Heinesen hevur tosað við teir ið veruliga fiskaðu ídnaðarfisk, men sagtverður frá skilamonn- um innan hesa vinnu, at veiðan kundi verið stýrd, um viljin var til staðar. Serl- iga tær síðstu lastirnar, hjá ávísum bátum, vóru fiskað- ar har ein og hvør vist at ov nógvur murtur varð í veiðuni, men einki varð gjørt fyri at steðga hesum Stongdar leiðir ávísa tíð er ein av møguleikunum. Aw tí at ongar reguleringar fungeraðu, so bleiv úrslit- ið, at fiskiskapurin. eftir ídn aðarfiski varð totalbannaður undir Føroyum. Heini hevur eisini loysn- ina, hann loysir Gordiska knútin. At fiska tey 30.000 tonsini undir Føroyum, sum fiskifrødingarnir ráða til, kann ikki koma uppå tal Húkamenn siga hettar er skaðiligt fyri fiskastovnin undir Føroyum, men hann heldur, at vit eiga stóra kvotu í ES sjógvi, sum vit kunnu fiska. Eftir hesum úttalilsi, má hugburðurin í Tjóðveldisflokkinum helst verða: Vit skulu verja okk- ara, men vertin liggur á, hvussu vit ræna frå gørum. Vit eru bert ein av nógv- um tjóðum, sum í nógv harrans ár tilsamans hava fingið tillutaði fleiri hundr- að túsund tons av ídnaðar- fiski árliga úrNorðsjónum. Hví hesin stóri fiskiskap- ur í Norðsjónum ikki ger skaða, meðan tað sindri vit sum einsamøll tjóð kundu fiska her um okkara leiðir, skal gera so stóran skaða, er mær ein gáta. Tað kann ikki verða an:að enn at húkasyndromið hevur skúgvað allan sunnan hugs- unarhátt út á eitt síðusporð. Heini sigur víðari; "Vit kunnu ikki takað veiðuna uppaftur fyri at fóðra verksmiðjuna í Fuglafirði. Tað finst eisini ein heimur uttanfyri Fuglafjørð". Eisini skjýtur hann í skógvarnar hjá Havsbrún:, at teir hava fingið í so góðar sømdir frá tí almenna". At Havsbrún er eitt tað best riknad virkið í landinum, og kanska tað ið leggur mest eftir seg í Før- oyska búskapinum, kemur Heina ikki til hugs. Húka- syndromið hevur gjørt Heina blindan Eina skortfleingju fær Fuglafjørdur afturat frá Heina í greinini, og tað er, at Fuglafjørður er einasta havn sum fingið hevur játt- an á fíggjarlógini til havna- bygging, hettar skilji eg eis- ini, sum um hann heldur tað verað ov nógv. Politikarar hava tosað nógv um pelag- iska vinnu á Føroya landi. Teir hava verið ógvuliga positivir fyri tí, at gagnnýta ad rikidømi sum svimur kring oyggjar okkara, men tå talan er um fløgur f hesa nyggju vinnu er hug- flog teirra enn i Pinkulinga landi. I okkara grannalond- um verður ikki hugsað um 3 mill í stuðul til slíka stór- vinnu, men heldur 30 mill Um Heini veruliga mein- ar nakað við tí, at vit her á landi skulu lívbjarga okkum sjálvum, so átti hann, at lat- ið ídnaðarbátarnar fiska meira á okkara leiðum, held- ur enn bert at sogið danskan ES-sjógv. At lagt framm uppskot um eina enn stórri havnafløga til ein pelagisk- an miðdepil, hevði eisini sømt seg einum veriligum sjálvbjargnismanni. Jóhan Heri Joensen Gasssøla Akranesgøta 2 - Tórshavn (v/ Velbastaðvegin) Tlf. 315544 Brudarlin v/ Anniku Gaard Fagralid 22 Tax. 314281 & mr Brúðar- og brúðargentukjólar við tilhoyri til leigu Nýggir kjólar kunnu | útvegast |