fríggjadagur 7. august 1998síða 12
‹ fyrra síða allar 24 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
12
tíðindablaðið Sid
Nr. 146 — 7. AUGUST 1998
Ummæli
Hans Tórgarð leitaði inn í sál listamansins:
Fann Gogh
við løttum
og brúsandi
penslastroku
Mikukvøldid framførdi Hans Tórgarð einmansleikin
Livstrå. Ein leikur um listamannin Vincent van Gogh
og liv og lagnu hansara. Hans Tórgarð fekk Gamla
Meiaríið at minka. Stóri salurin hvarv, og eftir var bert
hugaheimurin hjá van Gogh. Hann leitaði og eg haldi
hann fann Gogh
Einmansleikur; Lívstrá
Leikari, høvundur; Hans Tórgarð
Leikstjórn; Katarina Nolsee
DAGFINN OLSEN
pápi Hans
týðarin,
nsett leikin
Tað var sannur dámur
stund. 14 Vi mnu Innar
Meiaríið, sat
i framantyri
sjålvsmynd
um, at
tnar i
mansins
Vincent ella Hans
Innkomin ivadist ein. Var
tað Vincent Van Gogh, ið
nar sat
Við sínum heldur
bleika dæmt, følna eygna-
g reyðliga hárinum og
num, kundi ein lætt-
liga farið skeivur av Hans
og Vincent, visti ein ikki
betur
Har sat hann, Vincent van
Gogh, og teknaði eina
sjålvsmynd, meðan fólk
leitaði sær sess, sum fuglur
á rók. Eini 8 - 10 rødir av
stólum, fremsta rað lægst,
aftasta hægst
Fólk setti seg til rættis og
spenningurin, forvitnið, var
longu vakt
Og Hans rúnarbant frá
fyrstu stund. Sera skiftandi
brá
skeg
Týðing: Axel Tórgarð
Fyrisiting: Gríma, Elsa J. Hegenni
Ljós: Niels Nielsen, MáF
hugløg, stemmningar, rørsl
ur, sinnisrørslur, persónar
Hann førdi fjøldina djúpt
inn í heim listamålarans
Margarinfabrikkin g
ist henda klokkut
alheimur fyri seg. Ein n
Mir
Ár
Ingur, mála
rcl
rørsium
stødgum ella pausum
Eru øll svøk?
Tá Hans tíðliga í leikinum
tók ovurstóra spegilin, setti
hann frammanfyri fjøldina
so vit sóu okkum sjál
Axel Tórgarð á fremstu rød
Vincent van Gogh
staðni
alla-
bæði við síðuna av
tá var tað,
3
sum misti ein síðsta takið i
fastari grund
Hasin maðurin er svakur,
hasin er hetta og hasin er
hetta, kunngjørdi og peikaði
van Gogh, so tú visti ikki,
hvat tú reiðiliga skuldi
halda, hvussu tú skuldi rea-
gera elle vera. Ti hver er
normal?
Var van Gogh svakari enn
onnur, bert tí hann skar ann-
að oyra av sær?
Tad finnast fólk, sum
n
ra ella minni við vilja
bróta sær armar og bein og
eisini svek?, spyr van Gogh
í letkinum
Kanska aktuelt, nú før-
ar i hópatal um ólar
søkuna hava stoytt seg ut
einum palli í 30 metra
hædd, við gummibandi um
kroppin
Fleiri leiklutir
Hans kemur sera væl frá at
spæla fleiri leiklutir. Hetta
er serstakt upplivilsi, tí á ein
løgnan hátt, um tað kann
sigast so, megnar hann at
bergtaka okkum so, at vit
liva okkum inn í leikin
Honum nýtist ikki at gera
so ggiliga nógv burturúr utt-
aru umstødunum. Askoðar-
in er likasum beinanvegin
við, tå van Gogh í síni svåru
neyð, sínum einsemi, sam-
rødur vid beiggan, påpan
ella læknan
Og ein er ongantíð í iva,
nær van Gogh sjålvur talar
og nær hann í djúpa einsemi
sinum imy ndar sær at vera
beiggin ella påpin ella lækn-
in
Påpin, ið skeldar. Beigg-
in, ið vil honum tað besta
Læknin, tann hástóri.
Hetta megnar Hans Tór-
garð til fulnar at fáa okkum
at skilja, har er eingin ivi.
Vit fáa slíkt innlit í støðuna
hjá listamanninum, at vit
onga løtu ivast í, hvar hann
er staddur. Ella hvønn hann
prátar við. Ella hvør pråtar
við hann.
Heilt menniskja
Vit halda við van Gogh, tí
hann er kanska ikki so svak-
ur, hóast honum væntar
annað oyra. Hann roynir
bert at mála vakurleika, fáa
náttúruna at tala. At flyta
hana yvir á hvítu flatuna.
Ikki sum neyv endurgeving,
men sum sjålvstødug, liv-
andi mynd. Tí hvat ger tað,
um tað ikki líkist heilt
neyvt, um myndin sigur tað
sama, sum náttúran?
Og kanska er spurning-
urin, hver í veruleikanum er
eitt heilt menniskja. Lista-
málarin, ið manglar annað
oyra?
Eru tygum eitt heilt
menniskja?, tygum mangla
ongan likamslut, spyr van
Gogh læknan, meðan hann
hyggur kannandi upp og
niður at ímyndaða læknan-
um.
Sum sagt verður í leik-
skránni; >Okkurt er skeivt,
tá listamaðurin verður
meira áhugaverdur, enn
verkið<.
Ein heild av
stødgum - pausum
Eingin ivadist i, tå stivliga
ein klokkutimi var farin, at
vit mikukvøldid høvdu ver-
ið vitni til ein sera heilan
leik, eina heild.
Eitt einmans avrik. Hans
Tórgarð fekk Gamla Meia-
ríið at minka. Stóri salurin
hvarv, og eftir var bert
hugaheimurin hjá van
Gogh.
Ein samansjóðað heild.
Samansjóðað av pausum,
stødgum. Just stødgirnir,
har einki hendi, høvdu stóra
ávirkan, eftir mínum tykki.
Tí í veruleikanum hendi
ikki púra einki. Askoðarin
sat sum á nálum, og bíðaði,
til Hans, ella Vincent, hvør
teirra tað nú var, skuldi fara
víðari í leikgongdini.
Samstundis gekk leikurin
víðari í huganum á øllum
75 áskoðarum, sum sodn-
aðu leikin í nøkur sekund,
ið kendust sum ár. Góð ár.
Sum sera góð og spennandi
ár, tá tey vóru farin fram við
og leikurin helt fram.
I leysum lofti
At soleiðis kunna rúnar-
binda líka væl við ongum,
við pausum, sum við orð-
um, tað hevur altíð hugtikið
meg.
At kunnu halda fjøldini
sveimandi í leysum lofti,
við pausum, stødgum. Tað
má vera leiklist, tá hon er
best!
Saman við Hans Tórgarð
leitaðu vit. Hans leitaði við
løttum og brúsandi pensla-
strokum, um hann kundi
mála okkum myndina av
listamanninum.
Hann leitaði og eg haldi
hann fann Gogh.
Framúr avrik!