leygardagur 8. august 1998síða 10
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
10
tíðindablaðið
SN Tr
XVÆæXKa }
Nr. 147 — 8. AUGUST 1998
Tann nýggi sjúkrasystrastjórin var bara til arbeiðis í fimm mánaðir:
Hevur
longu -
— Arbeiðsbyrðan
bleiv ov stór. Tí
valdi tann nýsetti
sjúkrasystrastjór-
in í heilsuverk-
inum at gevast.
AK! BERTHOLDSEN
Tann nýggi sjúkrasystra-
stjórin í heilsuverkinum
bleiv ikki drúgvur í starvi
sínum
Eftir at hava arbeitt í bara
fimm mánaðir, er sjúkra-
systrastjórin, Marjun Smith
longu farin úr starvi.
Hon segði upp, tí arbeiðs-
byrðan varð ov krevjandi.
Sjúkrasystrastarvið í før-
oyska heilsuverkinum er
eitt nýtt starv, sum varð
stovnað í kjalarvørrinum á
teirri nógv umrøddu DIOS-
frágreiðingini í sambandi
við bygnaðarbroytingarnar
á Landssjúkrahúsinum.
Starvið varð sett á stovn
eftir kravi frá sjúkrasystr-
Marjun Smith bleiv ikki gomul í starvinum sum sjúkrasystrastjóri í heilsuverkinum.
Arbeiðsbyrðan bleiv ov stór og nú hevur longu sagt seg út starvinum
unum, sum kravdu, at
sjúkrargktin fekk umboð í
leiðsluna á Landssjúkrahús-
inum, javnbjóðis læknun-
um.
Men tá ið sekt varð eftir
fólki til starvið, bleiv talan
bara um eitt parttíðarstarv,
sum fólk, ið frammanundan
arbeiddu í heilsuverkinum,
kundu søkja.
Tann, sum fekk starvið,
var Marjun Smith, sum eis-
ini er leiðari á ellis- og røkt-
arheiminum, Lágargarði.
Marjun Smith tók við
starvinum 1. februar.
— Men tað var skjótt at eg
ásannaði, at arbeiðsbyrðan
varð ov stór, sigur hon.
Hon valdi tí at taka av-
leiðingarnar av og at siga
upp. Og 30 juni fór hon úr
starvinum, sum hevur stað-
ið ómannað síðani.
Marjun Smith sigur, at
starvið sum sjúkrasystra-
leiðari er so krevjandi, at tað
var vónleyst at rgkja tað
starvið til fulnar, samstundis
sum sum leiðarastarvið á
Lágargarði eisini skuldi
røkjast til fulnar.
— Talan var m.a. um nógv-
ar og langar fundir, sum ofta
vardi heilar dagar.
— Avleiðingin var, at tað
gekk útyvir bæði størvini.
— Tí valdi eg at taka av-
leiðingarnar og at fara úr
starvinum sum sjúkrasystra-
stjóri.
Hon sigur, at eftir hennara
tykki eigur starvið sum
sjúkrasystrastjóri at vera eitt
fult starv, ella í minsta lagi
eitt 3/4 starv.
Hon sigur, at hennara til-
mæli til landsstýrið er at
gera tað til eitt fulltíðarstarv.
— I øllum førum ta fyrstu
tíðina, inntil alt er komið í
eina fasta legu, tí hetta er
eitt spildurnýtt starv, sum
krevur at verða arbeitt upp.
Men tað var ikki so frægt
sum eitt hálvt starv.
— Lenin var 6.666 krónur
um mánaðan og tað eru ikki
nógvir leiðaratímar, sigur
hon. Og eg dugi ikki at í-
mynda mær, hvussu nakar,
sum hevur fastar arbeiðstíð-
ir, skal kunna rgkja hetta
starvið eisini, tá ið tað ikki
ber til hjá mær, sum siti í
leiðarastarvið, og tí fyri ein
part kann leggja starvið til
rættis sigur Marjun Smith.
Hon sigur, at fyri so vítt
gjørdi hon ikki landsins
myndugleikar varugar við
støduna, uttan at hon onk-
untíð bar upp á mál, at tað
var í so strævið.
— Tá id eg sá, hvønn veg
tað bar, gjørdi eg bara upp
við meg sjálvan at fara áðr-
enn summarfrítíðina, sigur
Marjun Smith.
Kennir seg illa viðfarnan av
samfelagnum
— Í 10 ár hevur ein sjúkur, eldri maður farin uppum tey
áttati staðið á bíðilista fyri at koma inn á ellisheim. Men
hann sleppir ikki inn. Í staðin má hann einsamallur liva
sínar dagar innan teir fýra veggirnar í einum kamari,
sum ikki er stórri enn 12 fermetur, í eini kjallaraíbúð.
Heimahjálpin er næstan tann einasta, sum vitjar inn á
gólvið
FRANTS JENSEN
Hvat er lønin eftir eitt langt
lív at hava stríðst og strevast
fyri samfelagið? At hava
knossast og tænt landinum,
goldið sín skatt heilt síðani
ein tjenti sær tey fyrstu oyr-
uni. Tá ið hesi fella frá, og
ikki orka meir. Hvat ger
samfelagið síðani fyri tey?
Hverjar umstødur fáa
hesi at liva undir? Ella er
tað bara ein partur av hesum
fólkunum, sum hava møgu-
leikan at gera brúk av tí,
sum samfelagið bjóðar
teimum eldru. Og hví skal
landið taka ein so stóran ”
part av tí, tað gevur teimum
eldru í pensjón innaftur í
skatti?
lila viðfarin
Øll tey nógvu, sum ikki
sleppa inn á ellis- og rgkt-
arheim - bíðilistin til fimm
av teimum stórstu heimun-
um liggur um 500, vísti
Sosialurin á í gjár - hvørja
sømdir fáa tey frá sam-
felagnum? Er tað familjan,
sum má taka sær av teim-
um? Og hvat við teimum,
har eingin í familjuni er at
taka sær av hesum fólkun-
um
Hetta er stødan hjá eldri
manni: farin uppum tey átta-
ti. Oyru hansara eru illa far-
in, yvir 20 tablettir skal
hann taka um dagin, og
meginpartin av degnum
liggur hann í seingini
Heimahjálpin kemur inn á
gólvið av og á, og døgurda
fær hann koyrdan, sum
hann síðani sjálvur hitar sær
í einum borðovni. Annars er
hann einsamallur, og má
meir ella minni klára seg
sjálvan.
— Eg kenni meg illa og
órætt viðfarnan av sam-
felagnum, ikki at hava
nakrar betri umstødur at liva
undir enn hesar, sigur hesin
maðurin, sum ynskir at
verða óneyndur.
Klára seg sjálvan
Í 10 ár hevur maðurin stað-
ið á bidilista at sleppa á
ellisheim, men har sleppir
hann ikki. Sjálvt um hann
er farin væl uppum tey átta-
ti, fær hann boðini, at hann
er Ov ungur í sinni
Maðurin hevur trupul-
leikar av nógvum ymiskum
slag. Hann hevur trupulleik-
ar av maganum, hjartanum,
hoyrir heilt illa, og orkar
næstan ikki fram á gólv
Forkálkingin er eisini farin
at gera um seg
Hóast sjúkdómur og elli
nývir mannin, so er tað kort-
ini ikki hetta, sum er tað
ringasta. Hinvegin av sam-
felagnum at verða settur
púra einsamallur í eitt kjall-
arakamar, og so meir ella
minni klára seg sjálvan. Tað
er ikki lætt hjá einum, sum
metir seg hava tænt sam-
felagnum alt sítt lív.
— Hetta er íkki eitt liv at
liva, sigur maðurin. Hetta
er meir ella minni eitt lív í
lorti.
— Sjálvur kenni eg meg
eisini illa viðfarnan av sam-
felagnum. Eg hugsi um,
hvussu landið fer við sínum
borgarum, eftir at teir í eitt
langt lív hava tænt sam-
felagnum, og goldið allan
sín skatt og aðrar skyldur.
Meginparturin tikin av
krí ónini
Fyrsta er tað krígspensjón-
in. Leingi gekk til hon kom,
men tá hon so endiliga kom
fyri nøkrum árum síðani,
var bara ein lítil partur
útgoldin. Á pappírinum fær
hann nærmari 100.000 kr
um árið, men útgoldið fær
hann ikki meir enn ein trið-
ing av hesum. Hinar tveir
triðingarnar fer landið av-
stað aftur við.
- Eg haldi tað er alt ov
vánaligt, at so nógv skal
fara avstað aftur í skatti.
Uppskot varð frammi um,
at krígspensjónin skuldi
verða skattafrí, men tað
kom ikki igjøgnum. Eg
haldi tað er vánaligt, at vit
ikki skulu fáa tað, sum vit
hava fortjent at fáa. Teir
flestu av okkum, liggja nú
undir grønu torvu, og hava
einki fingi. Men hjá okkum,
sum liva enn og fáa nakað,
verður stórsti parturin verð-
ur tíkin aftur.
— Nú tosa løgtingsmenn
eisini um, at geva sær sjálv-
um meir í løn. Teir hugsa
nógv meir um seg sjålvar
enn um onnur.
Sjálvur hevur maðurin
ikki nógv at liva av. Krígs-
pensjónin ávirkar vanligu
pensjónina, so inntøkurnar
eru ikki tær nógvu. Sjålvur
skal hann gjalda húsaleiðu,
mat, heilivág og annað, og
tá alt er goldið er einki eftir.
Lenin frá
samfelagnum
Tað er týðiligt, at maðurin
kennir seg illa viðfarnan av
samfelagnum, og hann spyr,
um hetta skal verða stødan
hjá teimum, sum hava tænt
samfelagnum.
Eisini innan heilsuverkið,
kennir hann til hesa stød-
una.
Hóast hann hevur staðið
á bíðilista í 10 ár, sleppir
hann ikki enn inn á ellis-
heim. Hann hevur kortini
verið nakrar fáar vikur til
umlætting. Okkurt tíðar-
skeið hevur hann eisini ver-
ið innlagdur á sjúkrahús.
Men har heldur hann, at
sjúklingarnir verða ov illa
viðfarnir og eftiransaðir. Til
dømis var onkur glidin av
stólinum niður á gólv, og
eingin kom og hjálpti við-
komandi uppaftur á stólin.
Sjálvur hevur hann roynt
at fingið hjálp ymsastaðni
frá, men hansara livikor eru
ikki nógv batnað av hesum.
— Eg haldi tað er vánaligt
av samfelagnum at geva
mær hesa lønina fyri at hava
tænt tí eitt langt lív.
— Hetta kann ikki halda
áfram. Eg klári tað ikki
meir, sigur maðurin.
ON