leygardagur 15. august 1998síða 8

tíðindablaðið SOslalurin Nr. 152 — 15. AUGUST 1998 Jón á Steig, yvirlækni: Landssjúkrahúsið er aftur í svárari penganeyð í ár: Vandi fyri at fleiri sjúklingar mugu sendast av landinum Landssjúkrahúsið fer aftur í ár at mangla pengar. Hetta er púra greitt longu nú, hóast meiri enn fýra mánaðir eru eftir av árinum. Uml 3 milliónir mangla og stóðan er í hvussu so er næstan líka ring sum í fjór ÁKI BERTHOLDSEN Nú er aftur galið á Lands- sjúkrahúsinum Við pengum altso Hóast tað enn eru meir enn fýra mánaðir efur av árinum. er tað longu nú púra greitt, at játtanin á figg)j- arlógini í ár til Landssjúkra- húsið fer ikki at halda Verri enn so Og sostatt verður akkurát sama skilið á Landssjúkra- húsinum ár, sum tað hevur verið nú í fleiri ár á rað. Heilt síðani kreppan seig niðuryvir alt landið, hevur ein heilt serlig kreppa verið á Landssjúkrahúsinum Tí hvert einasta ár, tá ið tað hevur liðið ímóti jólum, hevur so lítið verið eftir í kassanum hjá Landssjúkra- húsinum, at tað hevur verið neyðugt við umfatandi spar- ingum fyri at halda tørn. Afturlætnar deildir, sker)- ingar í tænastuni og hóp- uppsagnir hevur verið árl- iga, afturvendandi jólagáv- an frá leiðsluni á Lands- sjúkrahúsinum til sjúklingar og starvsfólk Í ár manglar nógv í Jón á Steig, leiðandi yvir- lækni á medisinsku deild á Landssjúkrahúsinum sigur, at tað er longu nú greitt, at játtanin til Landssjúkrahús- ið fer heldur ikki at halda í år. Hann hevði ikki sjálvur tey nýggjastu tølimi yvir figgjarstøduna og tær nýggjastu framrokningar aar fyri, hvussu nógv fer at mangla í. — Men á fundum, vit hava havt við leiðsluna á Lands- sjúkrahúsinum er tað púra greitt, at tað skal táttast harðliga í restina av árinum fyri at játtanin skal kunna haldast. — Eg veit ikki um stødan verður líka ring, sum hon var í fjør, men eg meti, at tað verður í hvussu so er út ímóti, sigur yvirlæknin Í fjør vóru fleiri deildir stongdar í desember og jan- uar mánaða, og fekst ikki ein eykajáttan í evstu létu, høvdu eisini tey, sum búgva á pensionatinum verið rikin á dyr heimanífrá á jólum. Ja fólk tóku til, at nú var Landssjúkrahúsið „.stongt“. Fyri at hjálpa upp á stød- una í ár hevur landssjúkra- húsið verið nógv skert í summar — Partar av psykiatrisku deild hava verið stongdir og somuleiðis meiri enn helvt- in av medisinsku deild, um- framt helvtin av skurðdeild- mi — Fyri at beta uppá fíggj- arligu støðuna, vórðu onkr- ar deildir stongdar eina viku longri í summar enn upp- runaliga ætlað — Tað hevur hjálpt eitt sindur, men verri enn nokk til at tað slepst undan stór- um skerjingum seinni í ár eisini. Jón á Steig sigur, at tey sluppu merkiliga væl burtur at lata deildirnar aftur í summar, tí onki álvarsligt tók seg upp, sum mannang ikki var til Mangla tríggjar milli- ónir Keldur, sum Sosialurin hev- ur tosað við, hava fortalt okkum, at Landssjúkrahús- ið kemur at mangla einar tríggjar milliónir í ár og at tað er henda upphæddin, sum skal sparast, tað, sum eftir er av árinum. Táið vit spyrja yvirlækn- an um tað upphæddina, sig- ur hann, at vanligar fram- rokningar kunnu vera eitt sindur svikaliga,r tí ongin veit, hvat fer at taka seg upp. — Men tad talid skal nokk vera á góðari leið, sigur hann. Eg haldi, at tað ríður har um. Plenuklipparin kann ikki bråkast longur Jón Á Steig sigur, at tað er at kalla á øllum økjum, at Landsjúkrahúsið manglar pengar í ár. — Vit standa í somu tví- stóðu í år, sum vit hava staðið hvert einasta ár leingi: Skulu vit kappa líka nógv av allastaðni við plenuklipparanum, ella skulu vit heldur niðurleggja onkrar funktiónir heilt fyri at spara, so at tær, sum eftir eru, virka nøktandi. --Eg haldi, at nú er so nógv spart, at vit eru komin niður har til, at plenuklipp- arin kann ikki brúkast long- ur, tí allar funktiónir eru so i Tad er stutt sidani, at Helena Dam å Neystabø, he hjarta-eftiransingarskipanin varð tikið í nýtslu. H niðurpíndar frammanund- an, at tað ber ikki til at skerja tær meiri. Vit hava spart og spart ár um ár ú øll nitiårini, at nógva staðni er onki eftir at spara. Og so er hin møguleikin at leggja heilar fuktiónir niður Leiðandi yvirlæknin sig- ur, at tær mestu úreiðslurnar fara til lønir. — Tí koma næstan altíð uppsagnir upp á tal, tá ið tosað verður um sparingar. Fleiri sjúklingar meguliga av landinum Jón á Steig sigur, at sum stødan er, er stórur vandi fyri, at onkrar funktiónir á Landssjúkrahúsinum verða niðurlagdar. — Týsdagin varð spurn- ingurin umrøddur á vanliga leidslufundinum, sum nå mest eru at kalla sparifundir. --Tað kundi t.d. blivid tal- an um at niðurlagt dialys- una niðuraftir, so at teir sjúklingarnir í framtíðini skulu noyðast til Keyp- mannahavnar? — Ella skulu vit halda uppat við allari krabba- meinsviðgerð so at sjúkl- ingarnir ístaðin verða sendir á mánaðarlanga sjúkralegu í Danmark? Hann nevnir hesar báðar funktiónirnar fyri at nevna tvær innan hansara gki, sum eru rættiliga krevjandi. Hann leggur tó dent á, at hóast tey hava umrøtt spurningin, eru tey ikki komin til nakra nidurstødu enn. — Men spurningurin kann verða aktuellur, áðrenn vit vita av, leggur hann afturat. --Og tað er tað sama sum at siga, at vit hava ikki ráð at hava sjúkar føroyingar í landinum, men at vit noyð- ast at senda teir av landin- um. Óavmarkað játtan Jón á Steig sigur, at sigur, at hjá teimum á Landssjúkr- ahúsinum kennist tað nokk so beiskt, at tey verða hildin í so stuttum, fíggjarligum tjóðri, sum tey verða og at endin kanska verður, at alt fleiri sjúklingar mugu send- ast av landinum. — Tað kunun vit nevniliga gera so galið okkum lystir. — Tí jåttanin, sum føroy- ingar betala fyri viðgerð á Landssjúkrahúsinum er 6- avmarkað. har er onki loft á. Vit kunnu senda so nógvar sjúklingar til Ríkis- sjúkrahúsið, sum okkum lystir. Tað verður alt betalt eftir rokning. --Men tað vil so aftur siga, at vit vilja heldur geva donskum sjúkrasystrum og læknum arbeiðið, heldur enn føroyskum sjúkrasystr- um og førosykum læknum herheima. Jón á Steig minnr á, at í kreppuárunum varð Lands- sjúkahúsið skorið so ónatúr- liga langt niður. — Eg haldi, at vit mistu einar 40 milliónir av játt- anini. Játtanin var 253 milli- ónir og vit vórðu skorin nid- ur í 213 milliónir. — Síðani tá er jåttanin ikki hækkað meiri enn nakrar og 20 milliónir aftur. — Men tað er ikki meiri enn, hvat ið svarar til infla- tiónina og tær lønarhækk- ingar, sum Landsstýrið sjálvt hevur samráðst seg fram til. — Samstundis eru fleiri og fleiri funktiónir lagdar undir Landssjúkrahúsið, sum alt annað líka skuldi kravt hægri játtan. Hægri steðið Jón á Steig sigur, at tað, sum er neyðugt at gera, er leggja játtanina til Landssjúkra- húsið á eitt stødid, sum er eitt sindur hægri, enn tað er nú. — Eg sigi ikki, at vit skulu hava 40 milliónir aftur. - Men tað er mín av- gjørda meting, at umframt lønarhækkingar og infla- tiónina, má játtanin til rakst- ur hækka minst átta milli- ónir fyri at koma uppundan aftur — Sum er rulla vit eitt kavablak frammanfyri okk- um ár undan ári, sum bara ilsumålarådharri, var á Landssjúkrahúsinum og vitjaði, tá ið nýggja on kemur heilt vist at hoyra meiri um Landssjúkrahúsið seinni í ár verður stórri og stérri og tiskil verri at fáa bilbukt við aftur. — Tí haldi eg, at ein netto- hækking uppá átta milliónir til raksturin er minsta krav- ið til at vit kunnu fóta okk- um aftur og at fáa virksemið í eina fasta, trygga legu. — Samstundis avoldast medisinska útgerðin, uttan at vit hava ráð at keypa nýggja og meiri framkomna útgerð. — Men játtanin til tól er ein konto fyri seg sjálvan. — Og okkum tørvar so stórar íløgur til tól, at tað tími eg ikki at tosa um long- ur. Jón á Steig sigur, at av- leidingin av øllum hesum fri esjuklinganar er, at viðgerðin er ikki nóg neyv, hon er ikki nóg skjót, og kanningar og viðgerð eru ikki nóg sjúkl- ingavinarlig, m.a. tí, at út- gerðin er so gomul. Hann vísir eisini á, at, at Landssjúkrahúsið hevur ikki fingið eina krónur burt- urúr teirri framgongd, sum annars sigst vera í samfel- agnum, og tað harmast hann um. Burturstedd Báði sjúkrahúsleiðarin, Ják- up Mørkøre, og heilsumála- ráðharrin, Helena Dam á Neystabø eru burturstødd so teimum eydnaðist ikki at fáa viðmerkingar frá.