týsdagur 18. august 1998síða 6

6 tíðindablaðið x Nr. 153 — 18. AUGUST 1998 Viðmerking til Finn Helmsdal.: Fremsta skylda pressur- nar at lysa veruleikan Í einum og hverjum dem- okratiskum landi her á okk- ara leiðum hava fólk ukið seg saman í politiskar flokk- ar, tí tey júst vóru samd um í hevuðsheitum hvussu samfelagið átti at skipast, so at frægastu livilíkindini kunnu uppnáast hjá flest møguligum samfelagsborg- arum , alt eftir hvørjar hugs- jónirnar eru, ið bygt verður á. Tað veri seg stríðið mill- um vinstra- og høgravong- in, og í føroyskum samfelagshøpi eisini togan- in millum sjálvstýri og sam- band. - og her hevur so ver- ið neyðugt at fáa politiska boðskapin út til flest møg- ulig, so at viðkomandi flokkar fingu undirtøkuna á valdegnum. Bara fyri fáum árum síð- ani høvdu flestu flokkarnir her á landi hver sítt mál- gagn.] dag hav vit so tvey stór blød eftir, sum yvir- livdu blaðdeyðan, sum herj- að hevur seinastu 10 - 15 árini „hóast stuðulin til pol- itiska upplýsing á figgjar- lógini síðani einaferð í 60- unum. Og seinri blivu hesi blød partvist yvirhálaði av elektronisku pressuni - men [Of + OKT SVØVNDYGD Vaknar tú av pínu... „ella svevur tú á eini TEMPUR -madrassu? * EIN KOLLVELTANDI MADRASS + BEINIR BURTUR TRÝSTDEPLAR OG VARÐVEITIR BLOÐRENSLIÐ * MADRASSAN, IÐ LAGAR SEG EFTIR KROPPINUM + VERÐUR VIÐMÆLD AV RYGGSERFRØDINGUM UM ALLAN HEIM + Royn madrassuna í 30 dagar. Um tú ikki ert fult nøgdur fært tú + Brosjurur kunnu fáast við at venda sær til okkara. * Maðrassurnar kunnu síggjast og roynast í Kollafirði og í Havn, við at ringja og gera næm avtalu. 4 TEMPUR MADRASSUR OG KODDAR Småsølan + v/ Zacharis Thomassen 410 Kollafjøråur + Tel. 42 15 91 * Fartel. 28 68 91 a ILARARESSRRRSSRA RA AARSRAARARAA AARAU 4 CELUFOR húsaklædningur krevur einki - viðlíkakæig: > ha Tu kanst halda fri tå grannin fer at måla sær husini Ring efla kom inn á gótvi Vit eru altid til r Til húsið... HÚSAKLÆDNINGUR ÚR PLASTI -tá talan er um tað allar besta at:grva tær eitt gott tilbod Føroya Gluggi pí. Postboks 13 + FO-370 Miðvágur + Tlf. 33 21 7 E-mail: vs-fgØn-window fo * Homepage: http > okkum um tin torv H 77 * Fax. 33 31 66 www.h-window. fo fyri at varðveita eitt neyðugt alment tjak, sum er grund- arsteinurin undir demokrat- isku skipan okkara, har gll hava møguleikan at luttaka, so hava blødini vist seg at hava slíkar fastatøkur í fólk- inum, at illa er hugsandi, hvussu vit nakrantíð kunnu vera henda hornastein undir øllum fólkaræði fyriuttan. At blødini eru fækkaði nið- ur í tvey, setur sjálvandi stórri krøv til hesi somu blød, og hava Sosialurin og Dimmalætting roynt at vaksa úr politisku trongu skógvunum, og eg haldi, at tað er eydnast teimum, tó uttan at gerast tannleys og ósjónlig í samfelagstjaki- num. Og vísir eisini undir- tøkan hesi bæði blødini hava millum manna, at stavnhaldið man vera á góð- ari leiðhóast eg má við- ganga, at leiðararnir í Dimmu ikki hoyra til í "tungvektaraklassanum”, tá um almennar umrødur ræð- ur! Tær tríggjar milliarðirnar Men tá Finnur Helmsdal, løgtingsmadur fyri Tjóð- veldisflokkin, fer í blødini bæði, og fær heiðurspláss í Dimmu og Sosialinum (verri eru tey ikki enn so'), har hann fýlist harðliga at blaðviðgerðini, sum upp- skot samgongurnar í full- veldismálinum hevur fing- ið, so er tað onki at undrast á, tí her eru vit nevniliga í ferð við at ota okkum inn á tann stóra spurningin, um ikki tann stórsta nakrantíð í Føroya politisku søgu, nevniliga um vit skulu loysa okkum úr aldargamla ríkis- felagsskapinum ella finna onkra aðra loysn, sum ber á sjálvstýrisleið , t6 uttan at kvetta við hin partin av ríki- num - og sum eisini eini 60 - 70 % av føroyingum ynskja, sambært veljara- kanningum. Tá so samgongar fer longur i sínum fullveldis- .krøvum, enn meirilutin av føroyingum heldur er rætt og rimiligt, so fer fjøld av fólki at gera vart við seg, og seta spurnartekin við, hvat nú er í ferð við at henda, og tað má endur- speglast í pressuni, tí ikki er mansbarn í Føroyum, sum ikki veit, at inntøkurnar á fíggjarlóg okkara eru um 3 milliardir, I milliard kem- ur inn í skatti,] milliard inn í tolli og I milliard úr rikis- kassanum = 3 milliardir ialt. Og at siga fólk ringan fyri tað,at tey seta spurningar fram um, hvussu vit kunnu varðveita ein livifót í hesum landi á sama stødi sum í dag, uttan at fáa seinasta milliardina „sum á sinni var oyramerkt til sjúkrahús- verkið, almannaverkið og skúlaverkið, inn á inntøku- síðuni á fíggjarlógini, ja tað er og verður ein forklárings- serktlelks hjå tykkum full- veldispolitikkarum, sum tit hava skyldu til at greida frå. H Í staðin hava tit á sjálvstýr- isvonginum valt at svara aftur, at hetta er svørt sam- bandstala, og at tey sum vága sær at seta sovorðnar spurningar fram, tey kasta við runublgkum og eru við at draga tjakið niður á eitt ósgmiliga lágt stødi! At argumentera á henda hátt má av gjørt vera eitt ser- føroyskt fyribrygdi - vit tala um grundleggjandi fortreyt- ir fyri allar samfelagsbólkar, tað veri seg børnini, tey sjúku, pensionistarnar o. s. fr., og hóast tað skal ein ikki vága sær at seta spurnartek- in við, hvussu hetta landið fer at síggja út fyri okkum og okkara eftirkomarar, tá triðingurin verður skorin burtur av tí, hetta samfel- agið kostar at reka árliga. Samstundis, sum felt er nið- ur í samgonguskjalið, at miða eigúr at vera eftir, at skattaprosentið eigur ikki at fara upp um tey 35% - v.9.0. ongin blokkur, niður við skattinum, so ei undir í at mong spyrja, hver skal gjalda kostnaðin av at reka hetta land? Hetta mátti verið ein upplagdur møguleiki hjá okkara båskaparfrødingum at blanda seg upp í tjakið, og greitt vanliga føroyingi- num frá „um nakað samsvar er millum hesi føgru orð, ella um hetta er ein bein- leiðis roynd frá samgongu- politikkarum at blaka torv- mold í eyguni á fólki? Annars hoyra vit dag og dagliga um, hvussu hart tað leikar á at finna pening til heimargktina, til fólkaskúl- an, til Landssjúkrahúsið, til pensjónsveitingarnar, sum ikki eru hækkaðar síðani al- mannaøkid kom undir blokkin í 1992 ( hetta er kanska eitt forskot uppá so- kallaðu "føroysku loysnina” á pensjonsøkimum hjá Finni og comp.!) bara fyri at nevna okkurt hissini úr rågvuni av økjum, sum hava ov lítið av játtaðum peningi eftir verandi fíggj- arlóg, væl at merkja við donsku milliardini á! Og so rópar løgtingsformadurin um meiri í løn til Jøgtings- limir - eg meini tað!! Nei, Finnur, føroyska fólkið er so væl upplýst í dag, at ikki ber til at leggja eitt roykslør av innantómum tjóðskapar- reypi yvir hesar sera við- komandi spurningarnar , og so hopa uppá, at tað onkur- svegna nokk fer at bera til at búleikast í teimum kom- andi suverenu Føroyum! Jú, víst fer tað at bera til, men stóri spurningurin er undir Johan Samuelsen svarar aftur atfinningunum hjá Finni Helmsdal, løgtingsmanni hvørjum liviumstødum - og her er tad skylda tykkara sum politikkarum at siga føroyinginum frå vid turr- um tølum, hvussu hetta samfelagið fer at síggja út. Vit mega tíverri ásanna bæði aftaná réðu løgmans á ólavsgku og viðgerðina av henni, at vit blivu ikki so ógvuliga nógv klókari av hesi viðgerðini, partvís tí hon vísti sjónligar munir flokkana millum í sam- gonguni í uppfatanini av hvussu samgonguskjalid skal skiljast, t.d. hvussu def- inera Vi orðini fullveldi, suverenitet, loysing v.m., og so at onki konkret varð upp- lýst um, hvussu bleiv við blokkinum uttan hetta eina, at vit skulu varðveita I mill- iard í donskum ríkisstudn- ingi hetta valskeiðið út - og trúgv mær, hvgr tann ein- asta króna verður brúkt av "fullveldissamgonguni” - livst so spyrst? Komandi eru tær nógmikið? Finnur Helmsdal ger eina jánkasliga roynd at fortelja okkum frá hvussu væl ali- vinnan, Atlantic Airways, landbúnaðurin v.m, fara at verða komandi skorðarnar undir føroyska suverena statinum saman, við orkuni og dynamikkinum í einum frælsum Føroyum, so vit kunnu kvetta á stokkinum við góðari samvitsku, og vinka farvæl til blokkin - samstundis sum loysingar- fólkini “bedýra", at tey síggja fyri sær eitt samfelag har fólk ikki vera verri fyri enn í dag. Tað er torført at hóma nakran landsbúskap- arligan stabilitet fyri einum framhaldandi = vælferðar- samfelagi, hóast fyritreyt- irnar skuldu verið tær allar- bestu, tí fiskiskapurin hevur verið ein hin besti í mong ár, fiskaprísirnir í topp og rentan hin lægsta, menn vita um at siga. Eg sigi, sum gløggasta høvdid segði í tinginum undir løgmansum- røduni herfyri: innast inni trýr væl ongin uppá at hetta ber til. Og í hesum loysingar- sjónarmiðum sínum rennur Finnur næstan “frontalt" saman við andstøduflokkar- nar á tingi, og harvið eisini við målgøgn teirra, og so má okkurt spyrjast burturúr - og tað er onki legið í tí „Finnur - heldur heilt natúr- ligt, at so er. Politisk propaganda - ella? Fremsta skylda pressurnar er at lýsa veruleikan - orsøk og virkning - hitt at greiða frá politiskum yvirlýsing- um, tað kemur undir hug- takið propaganda, og tá eru vit inni á einum heilt óðrum spori, einum vandaspori, sum ofta hevur kostað dýrt í søgurnar veruleika. Og júst í hesum døgum, tá ið vit í javnadårflokkinum halda stevnu fyri at minnast 100 ára dagin fyri slóðbrót- aran Petur Mohr Dam,sála, so er tað millum annað tí, at hann meiri enn nakar annar royndi at fáa vinnu- ligu og sosialu spurningar- nar í breiðastu merking inn á føroyska politiska pallin, og var viðvirkandi til, í all- arfremstu rød ;som Sigurd Joensen,såli, eisini nevndi tað frå tingsins fødarapalli deyðadag PM: Dam's i 1968, at skapa vanliga før- oyinginum livsumstødur, sum verdar vóru at liva. Og hetta er júst høvuds- setningurin hjá Føroya Javnaðarflokki, nevniliga framhaldandi at vera við- virkandi til at skapa lands- monnum okkara so fræg livilikindi å hesum klettum sum til ber - saktans undir broyttum stjórnmálafyri- treytum, men ongantíð so- leiðis at livsfrælsi føroying« kemur í vanda! Tórshavn 14.aug. 1998 Johan Samuelsen