mikudagur 19. august 1998síða 6

Svend Auken umboðaði danska Javn- aðarflokkin á summarstevnuni hjá Javnaðarflokkinum um vikuskiftið. Sosialurin hevur skift orð við hann, og fara vit í komandi bløðum at frætta meira frá honum EIRIKUR LINDENSKOV SVEINUR TRÓNDARSON Svend Auken er tann mest royndi danski politikarin, sum í dag hevur sæti í Fólk- atinginum Hann hevur sitid sum fólkatingsmaður í samfull 27 år, og tað er longri, enn nakar annar av hinum 178 fólkatingsmonnunum hava sitið. Svend Auken varð valdur í Fólkatingið í 1971, og tá var hann 28 ára gamal. Av ti at Svend Auken er hann, ið hevur sitið longst í Fólkatinginum, er tað hann sum setur tingið, hverja ferð tað verður sett av nýggjum. Í Føroyum er tað hinvegin elsti maður á tingi, sum set- ur legtingið. — Eg plagi altíð at siga við starvsfelagarnar, at um eg verði sitandi, til eg verði 70, skal eg seta tingid 20 ferðir afturat, sigur Svend Auken skemtandi. Og hann leggur afturat, at tá er eingin ávís talutíð tillutað honum, so hann kann halda so langa rødu, sum hann vil. Krånprinsurin hjå Anker Svend Auken er just fyltur 55 ára gamal. Hann er sam- felagsfrødingur og undir- vísti á lærda háskúlanum í Árhus, áðrenn hann varð valdur í Fólkatingið. Men síðani 1971 hevur hann ikki rgkt sítt borgar- liga starv, men verið í pol- itikki burturav — Eg havi higartil klárað meg gjøgnum 11 fólka- tingsval og havi sitið í ollum javnaðarstjórnunum síðani 1977, sigur Svend Auken. Umframt metið, sum tann í Fólkatinginum, sum hevur sitið longst, so eigur hann eisini metið sum tann í Svend Auken hevur drúgv- ar politiskar royndir - og fleiri politisk met. Ikki einans er hann við sínum tveimum metrum hægsti fólkatingsmaðurin, hann er tann av fólkatings- monnunum í dag, sum hevur sitið longst. Hann var fyrstu ferð varldu á ting í 1971. Hann er eisini tann í fólkatinginum, sum hevur sitið longst sum ráðharri. Tað hevur hann gjørt i 11 ár. Umframt hetta er hann tann av heimsins umhvørvisråd- harrum, sum hevur sitið longst í sessinum - í út við seks ár tíðindablaðið SOS)! - Nr. 154 — 19. AUGUST 1998 6 Svend Auken: Danskur ráð- við nógvum metum Fólkatinginum í dag, sum hevur sitið longst sum ráð- ham. Svend Auken sat í fimm ár í stjórnum hjá Anker Jørgensen - tá sum arbeiðs- málaráðharri, og hann hevur sitið í útvið seks ár sum um- hvørvisrådharri hjá Poul Nyrup Rasmussen. Og fyri at tad ikki skal vera lygn, so hevur Svend Auken enn eitt met: Hann er tann umhvørvis- rådharrin i heiminum i dag, sum hevur sitið longst i em- bæti. Formaður í fimm ár Tá Anker Jørgensen legði frá sær sum formaður í danska Javnaðarflokkinum í 1987, varð Svend Auken valdur til formann. Hann hevði kortini ikki eydnuna við sær sum formaður, tí miðflokkarnir vildu ikki í stjórn við honum sum for- sætisráðharra, og tískil klár- aði borgarliga minniluta- stjórnin hjá Poul Schliiter seg gjøgnum valini í 1988 og 1990 við at varðveita stjórnarvaldið. Á eykalandsfundi hjá danska Javnaðarflokkinum í 1992 stillaði næstformað- urin, Poul Nyrup Rasmus- sen upp ímóti Svend Auken, og hann vann sum kunnugt valið. Tá Poul Nyrup Rasmus- sen í januar 1993 kundi skipa stjórin, eftir at Schlút- er mátti leggja frá sær av nógv umtalaða Tamilmáli- num, gav hann Svend Au- ken sessin um umhvørvis- málaráðharri - og hevur hann rgkt hetta starv síðan. Hóast krúnprinsur hjá Anker Jørgensen, so nåddi hann ikki forsætisráðharra- sessin. Men hann gavst ikki - tók valið til eftirtektar, og sigur seg ongar trupulleikar hava av at skula arbeiða undir Poul Nyrup Rasmus- sen. Heimsins drúgvasti umhvervisráðharri Tað er í dag ikki vanligt, at ráðharrar sita á somu ráð- harrastovu í so nógv ár, sum Svend Auken hevur sitið í umhvørvismålarådnum. Annað hvørt verða teir flutt- ir - ella vilja teir sleppa at flyta. Men Svend Auken er fegin um at vera umhvørv- isrådharri. — Um tå ætlar tær at nåa úrslitum á altjóða stødi sum umhvørvisrådharri, so krev- ur tað, at tú vinnur tær álit millum aðrar av heimsin umhvørvisrådharrum. Tað klárar tú ikki eftir einum ella tveimum árum - serliga ikki, tá tú kemur frá einum so lítlum landi, sum Dan- mark. Tey sambond, tú skapar tær, kann eingin ann- ar arva frá tær. Nú eg havi sitið so leingi í hesum starvi, eri eg komin at kenna rættuliga vil til starvið eins og eg eisini er væl kendur millum starvsbrødur mínar, sigur Svend Auken. Hann vísir eisini á, at ein umhvørvismålarådharri úr eitt nú Onglandi, Fraklandi ella USA per definitión hev- ur stórt vald og stóra ávirk- an. Væl negdur við at vera umhvervisráðharri — Men vit sum koma frá teimum smáu londunum mugu líkasum arbeiða okk- um fram, sigur hann. — Ég trívist tí rættuliga væl í hesum starvi, og eg kundi ikki hugsað mær at skula skift ráðharrastovu, sigur Svend Auken. Hóast Svend Auken mátti lúta - og lata Poul Nyrup Rasmussen formanssessin í danska Javnaðarflokki- num í 1992, so valdi hann ikki at gevast - men tók av tilboðnum um at gerast umhvørvismålarådharri hjå Poul Nyrup Rasmus- sen — Men vandin er so sjålv- andi, at tú stødgar upp. onk- ur segði mær, tá eg var út- nevndur sum umhvørvis- rådharri, at eg bara bleiv parkeraður - at hetta ikki var ein ráðharrastova, sum hevði nakað upp á seg. Hes- um eri eg púra ósamdur í. Hetta er eitt starv, har tú hevur við menniskju og framtíðina at gera, sigur hann og leggur dent á, at umhvørvismålarådid er ein sera vittfevnandi rådharra- stova. — Tú skal minnast til, at vit hava vid umhvørvis- vernd at gera, vid náttúru- vernd, við skógirnar, ment- annarminni, friðingar og varðveitingar av gomlum bygningum, við alla plan- legging, við el-veitingina, við varandi orku, alt við Norðsjógvin, við grøn- lendsku undirgrundina, vit samstarva eisini við tykkum føroyingar um viðurskfiti, sum hava við undirgrundina at gera, vit hava vil alt tað globala umhvervissam- starvið at gera 0. s.fr. So tit mugu skilja, at hetta er ein stór og spennandi avbjóð- ing, sum mær dámar sera væl. — Umhvervismálaráðið er eitt stórt klaver við nógvum tangentum sigur Svend Au- ken. Spurdur, um hann er ein beiskur politikari, eftir at vera frákoyrdur sum for- maður - og sostætt dump- aður sum forsætisráðharra- kandidatur, sigur hann, at tað er hann ikki. — Hatta er farið, og har vendst ikki aftur. Eg havi nú eitt starv, sum eg eri væl nøgdur við, og eg haldi, at eg enn havi okkurt efitr, sum kann dugna samfelag- num.