leygardagur 22. august 1998síða 18

TIL ls 18 num. - Nei, tað er kanska meira ein spurningur um, hvat onnur hava sagt, heldur Ria, hóast hini bæði ikki halda seg hava hoyrt so nógv neg- ativt fyri starvsval sítt. - Jú, onkutíð havi eg hoyrt, at fólk hava hildið fyri, at fyri børnunum hjá Axel Tórgarð er eingin vón, sigur Ria skemtandi, men við hugsunarsomum eygn- abrá - Ja, tað hevur ikki verið so vanligt at hava sjónleik sum yrki, tað hevur verið nakað, ein nýtti frítíðina til, sigur Ria . - Ja, tað er vert at hugsa um tey, ið eru byrjað áðrenn kkum. Hvat hava fólk ikki sagt um Eyðun Johannesen td., spyr Hans. Og øll hini í Grímu, leggur hann aftur- at. Súsanna, Ria og Hans eru samd um, at tað er van- ligari nú, at fólk útbúgva seg innan sjónleik og at hetta er meira góðukið nú millum manna, enn fyri bert fáum árum síðani - Fólk spyrja eisini, um ein kann liva av at spæla sjónleik. Men tað er heilt víst, at ein gerst als ikki millióningur av tí, skemtar Hans Betri umsteður Sum yrkisleikarar, so eru tey glað fyri, at tað endiliga er eydnast at fáa egin høli Nú er Gríma ikki longur heimleys, men tað tók teim- um í Grímu 20 ár at náa hetta, og tað eiga tey, sum gingu undan, tøkk fyrr, eru Súsanna, Ria og Hans samd um - Umsteðurnar eru nógv broyttar. At hava fingið egin hús hevur nógv at siga Samstarvið við Sjónleikar- húsið og Norðurlandahúsið hevur verið sera gott, men Gríma hevur fjakkað runt uttan bústað, so alt mátti flytast alla tíðina, sigur Sú- sanna - Heta hevur eisini nógv at siga fyri, hvat Gríma hev- ur at siga í hugaheiminum hjá fólki. Gríma hevur næst- an bert verið eitt hugtak. Eingin ivast td. í, hvar Sjónleikarhúsið er, nú kunnu eisini vit vísa á, at hetta eru vit Men sjálvandi hava pengar nógv at siga - Sjálvandi hava vit brúk fyri meira, enn vit fáa, eru tey samd um. - Í mun til vitjandi, so fáa vit ikki nógvan stuðul. Samanbera vit við leikhús aðrastaðir, so fáa vit sera lítið, í mun til áskoðaratal, sigur Hans - Ahugin er vaksandi, og tað haldi eg Gríma hevur part av æruni av, tí vit hava gjørt nógv við at vitja út á skúlar.t.d. og børnini kenna okkum og hava hug at síggja sjónleik, sigur Ria. Gríma hevur gjørt nógv við at ferðast og soleiðis leita upp áskoðaran. Hvussu verður nú, Gríma hevur fingið hús? Hetta má halda fram, avgjørt, tí tað hevur týdn- ing. Eisini tí, at Gríma er fyri alt landið, einasti yrk- isleikbólkur í landinum, so ein ávís ábyrgd fylgir við, heldur Hans. Júst nú er einki á skránni hjá Grímu. Onkur er eisini farin av landinum, men tað eru so nógvar aðrar smærri uppgávur, ið fylgja við, tá ein fæst við sjónleik - Til dømis eru nógvir skúlar, ið ynskja skeið í drama. Tað er ikki tað vit fyrst og fremst vilja sleppa at gera, tí ofta kennir ein, at pedagogisku fortreytirnar Politisk viðmerking Loysing uttan bú- tíðindablaðið S0Sjaluin Nr. 157 — 22. AUGUST 1998 Tey try systkini, Ria, Hans og Súsanna i grannalagnum heima í Hornabø eru ikki til stadar, heldur Ria. - Vit hava eisini hjålpt til vid at sett leikir upp á skúl- um og tað kenna vit okkum betri før fyri, sigur Súsanna. Partur av dagliga yrk- inum er t.d. eisini at fara út til åhugafeløgini á bygd at leikstjórna og samstarvið við Sjónvarp Føroya um at leggja føroyskar røddir á teknifilmar, eru tey eisini glað fyri, tí tað hevur eydn- ast væl og fólk eru glað fyri tað. Ein góður leikur Súsanna, Ria og Hans eru samd um, at ein góður leik- ur er ein, ið sigur fólki okk- urt, ein, ið rérur við okkurt í fólki. - Ofta vísir tað seg, at ringt er at siga, hvat fólk halda vera gott. Men tað vísir seg, at finna vit ein leik, ið hugtekur okkum, so er tað oftast okkurt, ið eisini hugtekur fólk. sigur Sús- anna. - Vit arbeiða annars ggi- liga nógv við at velja út, leggja ætlanir, tosa og royna at fáa ymsar leikir, so alt —— skaparligt frælsi I samband við tingmål nr. 2 1998 havi eg hesar við- merkingar Annar parturin snýr seg um pengar til fólkaskúlan, um fylgja av nýggjari fólk- askúlalóg. Tað er klárt, at áleggur løgtingid skúlanum uppgåvur, so mugu eisini pengar játtast til neyndu uppgávur Verri stendur til við hin- um partinum av málinum, tað ið eitur grein 2. løg- mansfyrisiting. Her skal løgtingid játta pengar til at leggja stødi undir eitt ideo- logiskt arbeiði, ta sokallaðu skipaðu loysingina Meirlutin í figgjarnevnd- ni heldur, at 1659000 kr er in hóskilig upphædd til vrireiking og upplýsing fen tað er ein sannroynd einans 25% ynskja loys- g, skipaða ella óskipaða )g um samgongan heldur Ft - eee —— at hon kann sanføra 75% av veljarunum við góðari 1,5 mill. so er hetta ein undir- meting av Føroya fólki. Tá ið so grundleggjandi broytingar skulu gerast í okkara ríkisrættarligu støðu, so má alt løgtingið vera við í hesum arbeiði. Higartil hevur samgongan verið ein- samøll um sjálvstýrisar- beiðið, og teir halda áfram. Eitt er heilt givið. Verður sjálvstýrisuppskotið so víð- gongt, at javnaðarflokkurin ikki kann verða við, og fáa vit ikki sjónliga ávirkan á politikkin, so stríðist sam- gongan til fánýtis, og játt- anin er burturspilt. Hett hava vit roynt at forklára Høgna Hoydal, men uttan úrslit. Hann sigur, at vit sleppa við til politisku viðgerðina, sum um hetta vóru nakrar sømdir. Tað hava vit jú krav uppá Spurningurin er eisini, hvussu nógv ein politisk viðgerð munar. Mín roynd er, at tann politiska viðgerð- in bert er ein jústering av landstýrisins vilja. Í realit- etinum hevur landsstýrið buktina og báðar endarnar. Eitt annað, eg fari at mæla samgonguni til, er, at kanna tær búðskaparligu avleið- ingarnar heldur enn tær pol- itisku av loysingini. fyri- reikingarnar megu byggja á realitetir og ikki á kenslur. Eg havi tosad við fram- standandi danskar politi- karar um hesi viðurskifti, og teir eru villigir at ganga okkum á meti politikst, so langt sum vit ynskja. Men tað er púra óhugsandi, at danskarar fara at fíggja raksturin av einum suver- enum Føroyum, hverki í 20- 10 ella 5 år Spurningurin er eisim, um vit kunnu tosa um suv- erenitet við framhaldandi hjálp til rakstur úr einum ðrum landi. Og var nakar sum helst vilji til búskap- arligar fyrireikingar, so høvdu teir lækkað blokkin við somu upphædd, sum vit sleppa bíligari við rentum og avdrøgum, umleið 100 mill. So vístu teir á verki, at vilji var til staðar, men so var ikki. Samgongan skal eisini vita, at stemningurin er nógv broyttur, síðan Høgni Hoydal gjørdi sína subjek- tivu sjónvarpsending, sum var hansara politiski plat- formur, og tíðin arbeiðir framhaldandi ímóti full- veldistankanum ; Fólk eru ótrygg. Otrygg fyri aldurdóminum, fyrr sjúku, fyri útbúgving og fyri hóttafalli í fiskiskapinum, men hetta hevur samgongan ikki líkist, greiða syskini frá. Men hvat hevur týðing- in at siga? - Tað er ein kunstur at skriva sjónleik og tað at týða er ikki lættari. Pallmál skal vera gott føroyskt mál, ikki stirvið, men lætt. Her havi eg hug at nevna Ebbu Hentze, tí hon hevur týtt fyri okkum og hon hevur sans fyri rútmu og orðavali, sigur Súsanna. Syskini greiða frá, at tað meira enn so kemur fyri, at tey kenna seg noyddan at broyta ymiskt í týðingum. Og júst týðingin er nakað, ER Eysturoyar valdømi væl boð uppá, hóast teir hava sópað slíkt prát av bordinum sum rædusøgur. Tað mest márgháttliga er, at vit skulu halda fast vid tað danska kongshúsið, tå alt annað er slept. Eg visti ikki at tjóðveldisfólk vóru Dan R. Petersen, løgtingsmadur Javnaðarfloksins í ið tey trý hava eina meining um, tí tað er eingin loyna, at sum týðari er pápin tíkin úr leikum. Hans hevur eisini roynt seg og ikki minst, so eru tey øll leikarar, ið skulu bera fram leikin, týingina, á palli. Og tað sleppa vit óivað aftur at uppliva, hóast einki júst nú er á skránni hjá Grímu. Súsonnu, ið er 39 år, Riu, ið er 38 og Hans, ið er 29 år, og aðrar limir í Grímu, sleppa vit at síggja aftur á palli, bæði sum ferð- andi leikbólk og sum leik- arar í egnum hølum. Få royalistar, men kanska er hetta av spariorsøkum? Tað er jú bíligari at varðveita Margretu drotning, enn at gjalda appenagu til Anitu á Fridriksmørk. Dan Reinert Petersen j Skoen fo