mikudagur 26. august 1998síða 2

þé Tingmannastarvið - eitt starv burturav Oddagrein Eins og tann undanfarni tingformaðurin, Jógvan Ingvard Olsen, hevur nýggi ting- formaðurin, Finnbogi Ísakson ró upp undir, at løgtingsmenn skulu hava hægri løn. Sum er, er tingmannalønin sum ein vanlig arbeiåsmannaløn, og hetta veråur ikki hildið at vera nóg mikið. Men av ti at tingmenn ikki meta tingmannastarvið sum fulltíðarstarv, hava teir kortini góðtikið løn- ina, tí flestu teirra hava løn umframt. Herfyri var Jóannes Eidesgaard, sum er valdur á ting fyri Suðuroyar valdomi tikin undir lupp í Dimmalætting, tí hann kundi heva sær 90.000 skattafríar krónur um árið í ferðastuðli o. 9. útreiðslum, sum hann hevur, ti hann er í Tvøroyar komm- Unu. Vit kunnu sjálvandi hava okkara hugsan um, hvussu rímuligt tað er, at tingmenn, sum eitast at búgva á einum stað, kortini storsta partin av tíðini eru í Havn. Men tað er kortini skeivt at lasta teir einstoku tingmenninar fyri tað. Hinvegin kunnu vit bara staðfesta, at ting- menn ikki tora at kalla ein spaka fyri ein spaka og soleiðis hava tingmenn, sum eru valdir uttan fyri Havnina eina kamu- fleraða lønarhækking - upp til 90.000 skattafriar krónur, sum tingmenninir, ið valdir eru í hovuðsstaðnum, ikki fáa. Tann, ið kenni argumentasjónina fyri hes- um veit, at orsøkin er, at ein tingmaður í Havn kann fara til arbeiðis í sínum borg- arliga starvi, samstundis sum hann fær rekt tingmannastarvið - ella við oðrum orðum, at hann ikki missir eins nógv í løn í sínum borgarliga starvi, sum ein ting- maður, ið eitt nú má ferðast av Tvøroyri ella úr Klaksvík til Havnar. Tingmenn eiga sjálvandi at hava rímulig lønarvidurskifti - og rimulig arbeiðskor. Tað er ikki rímuligt, at tingmenn skulu hartast fyri, um teir liggja nátt í Havn ella ikki, tí hvussu er og ikki, so er tað í hovuðsstað- num, at politiska valdið starvast. Hinvegin hevði tað skapt størri virðing fyri politiska arbeiðinum, um tingmenn fingu so fræg lønar- og starvsviðurskifti, at floks- politiska apparatið kundi virkað á nøktandi hátt. Vit hava hoyrt nógv um pengarnar, sum legtingið játtar til politiska upplýsing - og sum í dag óskerd fer til politisku flokkarnar eftir stodd. Rímuligari hevði verið at kravt av flokku- num, at teir vóru væl organiseraðir, so teir kundu tænt veljarunum og harvið stimbrað fólkaræðið. Samstundis skuldi tingmannastarvið fingið so frægar sømdir, at okkara kosnu menn og kvinnur kundu røkt politikarastarvið burturav. po Sosialurin Aftursvar til grein í Sosíalinum viðvíkjandi hugleiðingum hjá Karl Jespersen um P. M. Dam, sála 20.08.98 virki í Danmark, sum vóru farin av knóranum, grundað ringan reidinskap, men Í hesi summarstevnu Javn- aðarfloksins, verður faðir mín Hjalgrímur á Heygum útspiltur av tí grovasta av Karl Jespersen. Tað er harmuligt, at hann í minningarorðum um P. M. Dam, ikki kann lata pápa mín liggja í friði í sínari grøv, líkasum pápi heldur ikki kann forsvara seg. Eg visti ikki, at tú Karl kundi gera teg so lágan. Hettar virkar so persónligt ímillum tykkum báðar, sum vit onn- ur ikki kenna til. Hví kundi tú ikki avklárað hetta tykk- ara ímillum, meðan hann var á lívi. Eitt aftursvar á hesum plani, átti tú ikki at fingið. Men av tí, at vit eftirkom- arar, eru so skakaði av hes- um, eri eg vegna æru og minni um pápa okkara, noyddur at geva hetta aftur- svar, og er tað við ringum tannabiti. Tað sum tú sipar til, sum fór fram fyri 40 til 50 árum síðani á Tvøroyri, er torført hjá okkum, sum tá vóru børn, at finna skjól fyri at prógva ella avsanna tað sum Karl sigur. Við at lesa ímillum linj- urnar í tínum hugleiðingum, sæst beinanvegin, at tað hava verið ringar umstøður hjá einum stjóra at virka í. Tit settu ein stjóra, men samstundis sigur tú, at hann fær sær meira og meira vald. So vítt eg veit um stjórar, so eru teir settir fyri at hava vald, sum virkisleið- arar. Skuldi pápi kanska spurt Karl Jespersen, hvussu hann skuldi leiða virkið? Ella hevði tú undir- lutakenslu fyri hansara dugnaskapi? So sigur tú, at stjórin sást minni og minni. Veitst tú hvat eg minnist. Ég minnist ein pápa, sum arbeiddi kvold eftir kvold til midnátt. Tað sigur seg sjálvt, at tú Karl kundi ikki síggja hjann, ti tå svav Karl sjálvur sín østa svøvn. Man kann spyrja, hvat tókst tú við sjálvur, tá ið tú kundi hava tíð til at kontrollera um stjórin var til arbeiðis ella ikki. Tú sigur eisini, at hevði ikki aðrir vælviljað stuðlað, var ivingarsamt, um A. T. knóraði upp til kríggið. Tú gloymdi kanska at nevna, at Hjalgrímur á Heygum setti alt hann átti í vága, við at veðhalda við húsum, sum hann átti í Vest- manna. Kanst tú svara mær, hvør annar setti veðhald fyri A. T. tá? Ella tá ið sendinevnd varð send til Bretland í tí harð- astu tíð í seinna verðaldar- bardaga, tí onkur annar, sum biðin var, ikki tordi, men vísti á Hjalgrím á Heygum, sum fór. Var burt- ur upp til tríggjar mánaðir. Tað einu ferðina mátti skipið fara undan honum. Tá fór eingin við troystandi orðum til mammu mína, men bert løgdu hansara við- føri á trappuna og mamma trúði, at hann var farin og eingin tordi at siga tað. Ja tað var bara Heygum. Nei Karl, vit hava ikki gloymt, men valdu at fyrigeva. Tú sigur, at pápi var stjóri í Trolkol við skrivstovu í Havn. Eg havi spurt meg fyri. Eingin veit um hesa skrivstovu. Hví lýgur tú eis- ini? Viðvíkjandi at Hjalgrímur á Heygum hevði limaskap í FAG, siga menn á Tvgroyri, at hetta var vanligt, tí eitt so stórt virki, sum AT var, ið átti 7 - 8 skip, hevði um- boð í FAG. Hví leggja ilt á sinni um pápa, við at kalla hann, sum „permanent sproyta fyri FAG<. P. M. Dam var í nógvum nevnd- um, uttan at nakar fór at siga nakað um hann. Teir sum eru í nógvum nevndum, hava ofta eina útbúgving og erfaring, sum eru til gagn fyri bæði virki og nevnd. Eg dugi ikki at síggja, at tað er skeivt, sum kundi gagna AT, kom at gagnast eigaranum, sum vóru teir somu fiski- menn og arbeiðarar í virki- num. Viðvíkjandi Arbejdernes Trawlerdrift AT fór av knór- anum av eini ella aðrari or- sek, eri eg ikki førur fyri at siga nógv um. Men eitt minnist eg. Tá ið stjórin var ímóti, at »Vørdan« skuldi umbyggjast tí tað bleiv alt ov dýrt. Tá pressaði drifts- ráðið tað igjøgnum, tí tað gav arbeiði til verkstaðið undir Heygum, sum AT átti. Vørdan bleiv so dýr, at hon fekk eykanavnið >Millión- kúgvin<. Eg veit ikki, um Karl Jespersen var við til hetta, tað skuldi ikki undr- að meg. Einaferð hevði driftsráðið fingið ein danskan serkgnan fyri at kanna tað admistrativa við bókhaldi og tílíkum, við tí fyri eyga, at nú skuldi Heygum knúlvast. Hesin serkgni, haldi eg, kom frá fel- agsskapinum »Brugsen« í Danmark. Hesin góði maður hevði nokk ikki skilt, hví teir sendu boð eftir hon- um, men segði bart út, at tað var long tíð síðani, at hann hevði sæð so greiðan roknskap. Harafturat kundi hann siga, at tað vóru fleiri eingin grundað góðan »regnskab og orden<. Hetta kom dátt við hjá Karl og hansara líkum. Eg meini ein av kvinnunum í driftsráð- num tók til hetta >um hetta var ein barnagarður<, sum hesir óféru intrigimenn høvdu sett í verk við inn- kalling til eykafund. Nei Karl, kasta ikki við steini tá ið tú sjálvur stendur í einum glasbúri. Sum útiseti, hevur tað al- tíð glett meg at koma til heimbygd mína, at vitja lík- asum børn mini frøast við at síggja, hvar faðir teirra vaks upp. Tíbetur havi eg eisini nógv góð minni, lík- asum tað frøir meg, at vera væl måttikin av mínum javnaldrum á Tvøroyri. So- leiðis var eg heima í summ- ar við allari familjuni. Aft- urkomin sita vit og tosa um, hvussu góðar hesar lýtur vóru. Men tá ið eg læs Sos- ialin frá 20. august, kom ein ískaldur gjóstur ígjógnum meg. Tað var sum ein ringur dreymur vaknaði uppaftur og sólin hvarv og óndskaps- ins andi legði sín kalda anda í mína sál. Eg veit ikki, hvat Karl Jespersen hevði følt, um eg fór at spilla hansara foreldur út. Tað vil eg tó ikki ynskja tær, at nakar fer at gera. Tú kundi ikki náa pápa nú, men tú oyðilegði mær dagin. Eg hevði ikki trú, at nakar kundi søkka so langt, so- leiðis, sum tú nú hevur brot- ið gravfridin, æru og minni um pápa okkara. vegna systkini Ólavur á Heygum 24. august 1998 Marknaðardagur í Sjónleikarahúsinum Havnar Sjónleikarfelag fer, aftaná nógvar áheitanir, at skipa fyri einum rimmar innanhýsis marknaðardegi tann 26. sept. 98, frá kl. 11 til 17, og sjálvandi verður tað í Sjónleikarahúsinum. Sjónleikarafelagið hevur áður gjørt tílíkan dag, og er ætlanin at hava tey best um- tøktu tiltøkini við aftur nú saman við onkrum gðrum. »Skemtikøkurin« (Det muntre køkken), >Bólta- kast« og »Seymslåing« fara tey at hava í Snikkarastovu i kjallaranum. Hesi tiltøk larma heldur illa, so best er at hava tey eitt sindur burtur frå restini. »Køku-og — kaffisøla« verður í Aarstovu, har fólk eisini kunna bukka sær beinini. »Fiskibrunna«", sum vit minnast teir frá Nonnunum, og »Køkutombula« verður á síðupallinum. Og í sjálvum Salinum er ætlanin at hava ein >Lopp- umarknað< uttan sín líka. Men hettar er alt sjálvandi treytað av, hvussu rgsk fólk eru at rudda út heima og geva teimum í Sjónleikar- húsinum. Hvønn heila klokku:íma verður >Undirhald< í einar 10-15 min. við >Klovnum< ella >Sangi við undirspæli<. Og í nýggju Komuhøllini ber eisini til at keypa sær okkurt leskandi og sita eina løtu. Hettar er eisini eitt sera gott høvi at síggja Sjónleik- arhúsið innan. Og sjálvandi ber eisini til at tekna seg sum lim henda dag. Um undirtgkan verður góð, er væl møguligt at til- ber at endurtaka tiltakið á hvgrjum árið. Tiltakið er ikki bert fyri limir. Øl] eru hjartaliga væl- komin, lata tey heilsa úr Sjónleikarhúsinum í Havm. TØKK Hjartaliga takka vit øllum, id syndu samkenslu og å ymsan hått hjålptu okkum, tå id okkara elskadi påpi, verpåpi, abbi og beiggi JOGVAN HANSEN båtasmidur Térshavn so brådliga doydi. Anna Maria, Sigrid og Bergljót