hósdagur 27. august 1998síða 4

4 í Dansifelagid Fótatraðk í Keypmannahavn hevur nú 10 ár á baki Dansifelagið Fótatraðk í Keypmannahavn, ið er eitt felag fyri føroyskan dans, hevur nú 10 ár á baki. Eftir summarsteðgin byrjar tað nýggja dansiárið nú aftur, og fyrsta dansikveldið verð- ur sunnukveldið 6. sep- tember kl 19.30. Dansað verður til umleið kl 23 við ein um kaffisteðgi kl 21.30 Dansað verður . annað- Leserabrøv: Keypm hvørt sunnukvøld inni i Før- oyahúsinum á Vesterbro- gade 17 Á á 1. hædd. Dans- ikvøldini í heyst eru hesi: 6. september, 20. septem- ber, 4. oktober, 18. oktober, 1. november, 29. november og 5. desember, tá er jólaát Nógv ymisk kvæði verða kveðin. Bæði tey meira løttu og eisini tey, ið eru meira krevjandi. Allir før- tíðindablaðið SOS'HMNMN Útisetadansur í annahavn (savnsmynd) oyskir útisetar eru væl- komnir inn at dansa, eisini um tey einki kenna til før- oyskan dans. Felagið heitir serliga á fólk, ið flyta niður í heyst, um at koma at dansa við Høvudstiltakid hjá felag- num í heyst verður ein dans- iferð til Stockholms viku- skiftið 13. - 15 november, har vit vitja føroyska felagið í Stockholm og eisini vísa tann føroyska dansin fram alment, siga tey úr dansi- felagnum Fótatraðk. Til tess at útvega pening til ferðina skipar felagið fyri eingilskum dansi 12. sep- tember frá klokkan 22 til 03 inni í Føroyahåsinum har Eyðun Nolsge band spælir til dans. Nr. 160 — 27. AUGUST 1998 Árliga leitaði á fund hennara Árliga leitaði á fund hennara og hitti ólavsoku í ollum blíðum reikaði um gamlar getur í Tórshavn og Gongin sum hovuðsgeta fyri stuttum skrúðgonga so bragdarlig við góðum alvi Olavsøka er livfør enn á døgum síðan hon fylgdist við kirkju síni niðan eftir helluni á ungum árum Åravørrur hann vørradi um Tinganes ti ólavsoka er komin i båtin kappróður átti afturljóð í klettinum bátur og manning hava uppiborið dagin Skrúðgonga hevur gingið á kirkjuferð og ólavsoka tók dik á seg fylgja við streyminum av og á fleiri vera fram við og royna seg Fjølmenni fram við ánni og Handan á Olavsøka í hæddini á hesum sinni fjøldin og hennara songrødd ljómaði so fagurliga um hádimmið Ingi Toftatún r 4 . Kvinnur vilja avlastast - opna landskassan Føroyska kvinnan, hvussu er tin arbeiðsbyrða? Kennir tå teg væl tilpassar og eff- ektiva, ella ert tú vónbrotin, tyngd og á markinum til ikki at orka meira? Enn tann dag í dag hvílur tann størsta arbeiðsbyrðan á herðunum á kvinnunum. Otråligt. Ein arbeiðsbyrða, sum fer út um øll mørk. Kvinnur hava alt ov stóra ábyrgd. Tær hava enn høv- uðsábyrgdina av børnunum og tí húsliga arbeidinum samstundis sum tær skulu klára seg á arbeiðsmarkn- aðinum. Men út yvir hesa grund- leggjandi byrðu frá heima- og arbeiðslívinum, hevur kvinnan eisini eitt persón- ligt press á sær. Hon skal nevniliga hava eina sterka kvinnuliga persónligheit, men við manligari góðsku. Hon ski t. d. vera følin, um- sorgarfull og tó eisini ágrýt- in fyri at klára seg. Ofta er hetta ein samnaseting sum er ring hjá kvinnum at finna javnvág í. Tíverri. Men út yvir sín persón, skal kvinn- an eisini síggja væl út við nýmótans dressi og >glam- ros« Ein kroppur, sum hon ikki er skapt til at hava. Ta er bert ein pink- alítil partur av kvinnum, sum hava glamroskropp, og restin strembar eftir at fáa henda vælsignaða kropp, tí tað er tað menn vilja hava. Menn eru óguliga krit- iskir, tá ið tað kemur til kvinnur. Teir krevja bein- leiðis, at kvinnu skulu kunna geva teimum persón- ligan og fakligan >feed- back< við styrki í samstund- is við at kvinnur skulu vera tær hjálparleysu, sum teir kunnu stýra og manipulera við. Tá ið maður missur vald yvir kvinnu, tá verður hann heilt elektriskur fyri at fáa valdið aftur. Og hann nýtir øll knep. Men allarmest kritiskir eru menn, tå ið tað kemur til kvinnukroppin, tí tað er kroppurin menn hava ser- ligan støoran tørv á. Ein maður veit betur enn ein kvinna, hvussu hon sær út, hvar dellirnar/feittið situr, og hvussu hon átti at sæð út. Han er ofta óvitandi um kvinnukroppin. Og vísur kvinnuni beinleiðis, at hon er »dovin« tí hon ikki er so føst og >væltrenað< sum hann er. Hetta hevur gjørt, at kvinnur eru farnar at trena kroppin sum ongantíð fyrr. Gott hugsa menn kanska. Men tað, sum er minni gott er, at kvinnur eisini eru farn- ar at svelta seg fyri at royna, ? at fáa dellurnar burtur, men tó uttan úrslit, tí kellurnar eru ikki til at fáa burt. Tær eru komnar fyri at vera. Kvinnur kunnu svelta seg so nógv-, at tað er skaðiligt og niðurbrótandi fyri tær, sum aftur vidførir at tær missa lívsmegi og síðani eisini lívsgleði. Soleiðis orka kvinnur ikki at li va eitt sunt lív. Tær bukka so spakuliga undur. Alt hetta sum um ein kvinna er eitt supermenn- iskja. Ja, ein robottur, sum dansar fyri ødrum vid vón um at onkur ein dag vil dansa fyri sær. Men nei, leingi er at bíða. Føroyskar kvinnur á ar- beiðsmarknaðinum eru troyttar og við at vera út- mattaðar. Tær flestu hava låglønt størv, sjålvt um tær hava góðar útbúgvingar, og arbeiða sum oftast undir monnum uttan at hava nakra serliga ávirkan á egna arbeiðspláss og stóðu sum heild. Eisini arbeiða tær flestu innanfyri ella við menniskjum, sum á ein ella annan hátt hava tørv á um- sorgan frá teimum. Kvinnur eru sostatt altíð í eini umsorganarstødu, t. v. s. bæði yvir fyri børnunum, manninum, foreldrum, starvsfeløgum o. s. v., sum í longdini útmattar kvinnur. Tað er ein spurnigur um hvussu langan livialdur kvinnur koma at hava í framtíðini, tí nógv bendi rá, at kvinnur ikki orka at vera á arbeiðsmarknaðinum til pensiónsaldur, men noyðast at fara frá áðrenn tíð, og sostatt liva av nógv minni peningi enn ætlanin upprun- aliga er. Eisini eru tað fáar kvinnur, sum eru á arbeiðs- marknaðinum eftir pen- sjónsaldur, men noyðast at fara frá fyri tíðina, og sostatt liva av nógv minni peningi enn ætlanin upprunaliga er. Eisini eru tað fáar kvinnur, sum eru á arbeiðsmarknað- inum eftir epnsiónsaldur. Tær verða uppfataðar sum óbrúkiligar av samfelag- num. Tann kvinnuligi arbeiðs- marknaðurin í Føroyum, serliga heilsuverkið og tað sosial systemið, eru tvey tung system fyri kvinnur. Kvalitetskrøvini eru vaksin alt ov nógv í mun til hvørjar ressursir kvinnurnar hava. Tað verður bara kravt meira og meira uttan at tað verður givið teimum møguleikar fyri at kunna uppfylla krøv- ini, Ld við uppnormering, spesialisering, effektiva strukturering 0. s. v. Krøvini eru í dag ein tung byrða hjá kvinnum at bera. Tað er sum um arbeiðs- marknaðurin tømur alla kærleikans orku úr kvinn- um, fyri so at kalla tær fyri óeffekti var, bíttar og óbrúk- iligar. Ja, alt er brúkligt utt- an tør føroysku arbeiðs- kvinnurnar. Kvinnurnar hava rópt upp í fleiri ár, men fáa ikki inn í eygað. Alt systemið í Før- oyum er ein stór lappaloysn við nógvum smáum lappa- loysnum, men eingin loysn er fullkomin og virka í har- moni við hvgrja aðra. Sys- temið fungerar bara als ikki, men kvinnurnar bera byrð- arnar. Kvinnur orka ikki at rópa meira. Lívsmegin er við at verða uppi og kvinnur fella í fátt av maktarloysi. Tað er kanska júst har meiningin er, at kvinnur skulu verða í kjallaranum, so at tær eru lættari hjá monnum og pol- itikarum at hava meg! yvir. Eingin veit. Men nú tá ið kvinnur eru í kjallaranum og ikki verða hoyrdar og møttar av teirra arbeiðsgevarum og politik- arum, eru tær farnar at >tera hvørja aðra fyri = orku<. Bólkapressið er óvanliga stórt. Og ger, at kvinnur als ikki eru vinarliga yvir fyri hvørjari aðrari. Og soleiðis kunna kvinnur jú ikki hjálpa hvgrjari aðrari og hava tí enn stórri byrðar á sær. Tað er kanska eisini meiningin, at kvinnur ikki skulu vera førar fyri at hjálpa hvørjari aðrari, ti tá er vandi fyri, at kvinnur verða ov sterkar. Og hver maður torir at risikera at missa tamarhaldid å kvinn- um. Eingin. Tad psykiska arbeidsum- hvørvid er ekstremt vánaligt i Føroyum. Tad er so våna- ligt, at tað er ótrúligt, at kvinnur enn eru å arbeids- marknadinum og iki liggja »forever« i songini vid ålv- arsomum psykiskum trup- ulleikum. Men trupulleikar- nir liggja og niva kvinnuna. Men hetta leggja politik- arar einki i. Teir bara strika tad psykiska arbeidsum- hvørvi úr arbeidsumhvørv- islógini. Tí trivnaðurin hjá fólki hevur einki virði, bert pengar og makt. Kvinnur hava ógvuliga stóran tørv á at verða av- lastaðar fyri tær tungu byrð- ar tær bera, bæði heima við hús og á arbeiðsmarknaði- num. Tað er virkuliga tíð uppá, at kvinnur verða hoyrdar og elskaðar, so- leiðis at kvinnur ikki missa mótið totalt og leiða Før- oyar í kaos. Politikarar opna tykkara hjørtu og leið fólkið til sukses. Fólkið hevur brúk fyri ti. Ann Danielsen (Ann Rós) UR 000