mikudagur 2. september 1998síða 8

Nr. 164 — 2. SEPTEMBER 1998 Nú fara peningastov narnir og Postv gr Føroya at taka pening frå kundunum fyri at avgreida lønarflytingar teirra. Skipanin kom í gildi týsdagin 1. september i år, men kundarnir fingu ikki boð fyrr enn 30. august Omaksgjøld fyri at av- greiða lønir Við sera stuttari freist - bara trimum døgum - fara bankar- nir at taka ómaksgjald fyri at flyta lønir. Hetta er í fyrsta umfari bert galdandi fyri teir hondskrivaðu lønarlistarnar, meðan tey, virki, sum brúka heimabankaskipanina sleppa „Ókeypis< SVEINUR TRÓNDARSON Í 1984 fingu vit eina nýggja samtíðarskattaskipan. Hon hevå: við sær, at lønåtgjald- ingar skuldu skattaroknast so hvert og skatturin gjald- ast inn í landskassan bein- anvegin Broytingin hevði eisini vid sær, at lønåtgjaldingin var flutt í bankarnar ístaðin. Áðrenn var tað ikki so 6- vanligt, at arbeiðsfólk komu heim við útgoldnu lønini antin í kontantum ella í kekki Men, soleiðis er íkki longur. Bankarnir hava síð- an nýggja skattaskipanin kom í gildi umsitið lønar- útgjaldingarnar og tað hev- ur verið gjørt á tann hátt, at tey ymsu virkini hava latið inn Ígnarseðlarnar til bank- arnar at tøppa inn í teldu- skipanina. Hetta arbeiði hevur verið tikið sum ein sjålvfylgja. Og at tað bankarnir hava gjørt tað ókeypis hevur eis- ini verið tikið sum ein sjålv- fylgja. Men so er ikki longur. Í brævið dagfest 28. aug- ust í ár gera bankarnir kund- arnar varugar við, at nú fara teir at taka ómaksgjeld fyri at avgreiða lønarlistar. Og skipanin kemur í gildi 1. september í ár, t.v.s. í gjár! Kostnaður fyri hverja Í brævi, sum allir peninga- stovnarnir, sum hava loyvi til at umsita lønargjaldingar, hava sent út stendur at lesa, at teir hava avgjørt, at taka ómaksgjald fyri allar lønir, sum starvsfólk teirra skulu tøppa inn við hond fyri kundarnar í framtíðini. Omaksgjaldid verður 3 krónur fyri hvørja innlisna løn. Tað merkir, at standa 20 persónar á lønarlistan- um, so er gjaldið 60 krónur fyri tann listan. Brúki heimabankarnar Tað, sum peningastovnarnir vilja við hesum átakinum er, at fáa viðskiftafólkini - og serliga virkini - at brúka tær nýggju heimabanka- skipaninar. Við hesum skipanum er tað møguligt hjá viðskifta- fólkunum at flyta lønirnar av skrivstovuni hjá teimum sjálvum, júst sum vit hava sæð i lýsingunum ... Og gera viðskiftafólkini tað, so hava bankarnir fing- ið »leysgivid« nøkur starvs- fólk, sum tey kunnu brúka á gðrum gkjum. Tey smáu koma at Men hvør verður tað so, sum kemur at gjalda fyri lønirnar. Vit hava tosað við onkran virkisleiðara um hetta málið og teir flestu stóru eru í teirri stóðu, at teir longu nú lata lønirnar inn á diskli ella flyta lønirnar sjálvir. Og teir, sum gera tað, skulu ikki gjalda fyri lønarflytingar- nar. Men tey smærru virkini verða rakt. Tað eru ikki øll teirra, sum hava eina umsiting, sum tekur sær av skrivstov- uarbeiðinum, og í nógvum fórum er tað virkiseigarin, sum ger lønarflytingarnar klårar um kvøldarnar. Tað eru heldur ikki ailir virkiseigarar, sum hava telduútgerð á skrivstovuni, og tí ikki hava møguleikan at flyta lønirnar sjálvir. Ov seint fráboðað Hinvegin eru fólk samd um, at fráboðanin hjá peninga- stovnunum er alt ov seint ávegis. — Brævið frá peninga- stovnunum, sum er dagfest 28. august, kom í postinum 30. august og skipanin kem- ur í gildið 1. september. Tað er nakað verri nakað, sigur ein virkisleiðari vit hava tosað við. — Hevði skipanin komið í gildi 1. januar 1999, so høvdu fólk møguleika at taka stødu til tað. Og kanska eisini tosað við peninga- stovnarnar um eina møgu- liga loysn á trupulleikanum. Nú kemur skipanin í gildi frá degi til dag og tað skulu kundarnir bara góðtaka. Tað haldi eg ikki er rætt, sigur hann. Kroysta kundarnar Tøkniliga framgongdin hevur verið sera stór sein- astu árini og í útlondum er tað meira og meira vanligt, at bæði vanligar flytingar og lønarflytingar verða av- greiddar av skrivstovuni. Men eins og í so nógvum ødrum fórum, so koma vit føroyingar haltandi aftaná. Fyrr í vár tóku peninga- stovnarnir heimagreisðluna í nýtslu og hóast undirtøkan fyri hesi skipan hevur verið góð, so hava verri enn so øll føroysk virkir og fyri- tøkur fingið sær hesa út- gerð. Tað er tí væl hugsandi, at hesi nýggju avgjøld hjá bankunum er eitt slag av pressión er ein háttur at kroysta kundarnar at taka við teimum nýggju útboð- unum Kunnu væntað fleiri avgjøld Hesi avgjøldini, sum pen- ingastovnarnir áseta er tað fyrsta, sum vit føroyingar kenna til »gebyr«. Avgjøld hava verid latin, men tað hevur oftast verið fyri ymiskar eykauppgávur, sum kundarnir hava fingið bankarnar at gera teirra vegna. Hesi avgjøld, sum nú verða uppkravd, eru fyri tað, sum vit kalla vanligar bankatænastur. Tí er væl hugsandi, at bankaleiðslurnar fara at leggja fleiriavgjøld á tdær vanligu bankatænasturnar í framtíðini. Rentumarginalurin = er vorðin sera lítil og vinning- urin, sum bankarnir hava av útlánsvirkseminum er ikki so stórur, sum hann var fyrr, hóast hetta ikki sæst á úr- slitinum hjá peningastovn- unum hvørki í Føroyum ella í Danmark. Skal bankin tí útvega sær aðrar inntøkur av banka- rakstrinum uttan at fara út á onnur nýggj øki, so eru tæn astuavgjøldini ein møgu- leiki. Hann er t6 illa dåmdur millum kundarnar, tí júst hetta ger, at tað er torførari at samanlíkna kostnaðar- stødi í teimum ymisku pen- ingastovnunum, tí tá verður ikki nóg mikið við at hyggja at renukostnaðinum. Tá skal ein eisini roknað tænastu- avgjøldini uppí. Í londunum kring um okkum hava kundarnir ver- ið sera illa nøgdir vid tæn- astuavgjøldini. Orsøkirnar hava verið greiðar. Teir halda ikki at tað er rætt, at peningastovn- arnir taka tænastuavgjøld, samstundis sum teir hava milliardayviskot. Í Danmark eru tænastu- avgjøldini ein fittur partur av inntøkunum hjá peninga- stovnunum. Upp til 28 pro- sent av inntgkunum í donsku bankunum, meðan tey her heima bert umfata 6 prosent SVEINUR TRÓNDARSON Tað eigur at verða ein løg- in kensla at koma út í tún um morgunin og har finna út av, at nummarspjøldrini eru horvin Hetta upplivdu tveir bil- eigarar í Havn ur viku- skiftið. Um nåttina høvdu SETE 190 jøldrunum á bilum Tað sum ger hendingina aftur verri er, at annar | bilurin er íslendskur. Um spjøldrini koma aft- ur í aftur er ilt at siga, men løgreglan leitar eftir teim- um og teir heita á fólk, | sum veit RA um dey at siga, um at ; | 20 frá á Alf, 311448. , Løgreglutidindi ur Havn: Teir rymdu vid nummarspjøldrunum — Tá tveir bileigarar komu út í túnið sunnumorgunin, løgdu teir til merkis, at bilar teirra eingi nummar- spjøldur høvdu. Ólangar høvdu verið uppá spæl um náttina og vóru farnir við spjóldrunum Numrini vóru hesi: R69280 og UG691. Harmonkiu- samanstoytur Fýra ferðsluóhapp hendu i Havn um vikuskiftið. Eing- in fólkaskaði var og bilarnir fingu heldur ikki so stóran skaða. Í ti eina førinum var tal- an um ein harmonikusam- anstoyt og har vóru fýra bilar Íblandaðir Av løgreglustødini í Havn verður sagt, af talan var um ósketni í førunum. É LE samban di vid eitt av var ein bilfórari Ole fyri at koyra við kenning. Blóðroynd varð tíkin av føraranum og hann er í vanda fyri at missa koyri- kortið í eina tíð. Skutu Sunnukvøldid um tíggju tíðina á kveldið boðaðu strandingar frá, at teir høvdu sæð eitt neyðbluss suðuri í fjørðinum. Sýnið var einki serligt, men løgreglan fór kortini at leita. Leita var nokk so teir einki, sum kundi geva nakra ábending um at nakar var neyðstaðdur og eingin fráboðan er komin i í hendi um at nakar bátur er saknaður. ovfarakætið hevur spælt sær við eitt neðybluss.