leygardagur 12. september 1998síða 2

Búskaparliga fræls vælferð Oddagrein Landsstevna Javnaðarfloksins skal í dag taka nakrar sera týðandi avgerðir. Eitt er tað, sum Jóannes Eidesgaard hevur boðað frá, at stevnan skal taka stoðu til, hvussu hansara framtíðarsamstarv eigur at vera við danska Javnaðarflokkin í Fólka- tinginum. Okkara ráð til landsstevnuna hjá Javnaðar- flokkinum skulu vera, at tey skulu heita á Jóannes Eidesgaard um at fáa hetta sam- starv í rættlag aftur. Bankamálið og ósemj- umar í kjalaverrinum á kreppuni eru nú farnar afturum - og vit eiga tí at líta fram- eftir. Men tó skal stevnan ikki áleggja fólka- tingsmanninum at fara upp í danska flokkin - og harvið eisini upp í tingbólkin og stjórn- argrundarlagið. Jóannes Eidesgaard skal halda síni vallyfti um ikki at blanda seg í danskan politikk, men hann skal eisini kenna sítt pláss, gera sína skyldu og so kann hann krevja sín rætt. Eitt javnaðarumboð er eitt javnaðarumboð og eigur at samstarva við onnur javnaðar- umboð. Tað er júst aðalmunurin millum Javnaðarflokkin og aðrar flokkar, at Javn- aðarflokkar samstarva um landamerk, teir eru partur av eini alheims rerslu - arbeiðar- arørsluni, og tá ber ikki til at krógva seg handan tjóðskaparligar hvervisjónir. Landsstevnan skal eisini taka stoðu til linj- una hjá Javnaðarflokkinum í sjálvstýrismál- inum - og her skal stevnan gera púra greitt: — Tað eigur ikki at koma upp á tal, at full- veldis- ella sjálvstýrisætlanirnar skulu kosta føroyingum vælferðina. Alt tosið um, at vit mugu klára okkum við tí, sum landið kann geva, eru kávalótir. Einki framkomið land í heiminum gyrðir seg inni á slíkan hátt. Hinvegin skal landsstevnan ikki áleggja flokkinum at ganga sambandsleiðina. Tað er tann reina hugmóð. Gongda leiðin er okt sjálvstýri - fyribils innan fyri ríkisfelagsskap- in. Loysingin í sjálvum sær er einki endamál. Endamálið er sjálvsagt, at vit klára okkum sjålvi - politiskt og búskaparliga. Tá kunnu vit tosa um frælsi. Hitt, bara at proklamera okkum >fræls< - uttan at vit eru búskaparliga fræls - tað ber meira dám av nationalistkum harradreymum. Fyrr var tað »loysing«, síðan var tað >skipað loysing«. Nú er boðskapurin »fullveldi«. Oll hesi hugtak bera dám av, at onkur vil lumpa og lirka. Sjálvandi skulu vit hava »sjålvstyri«. Men latið so »sjålvstyri« verða endamálið, og íkki loysingin, sum seinni kann koma sum ein nátúrlig fylgja av »sjålvstyrinum« - um fólkið ynskir tað. Sastalurin Dany reen sen. SE boere i gaver), ippssting og prent: Postadr: 76, soga Telefon: 311820 Telefax. 314720 "poste sosialurin fo Viðmerking - = I veruleikanum hava = nm » = Á = vit sjalvi abyrgdina Tí kunnu vit eins væl formalisera hana, sigur Finnur Helmsdal m. a. í viðmerking til Edmund Joensen og odd- agreinskrivararnar í Dimmalætting Eftir at úrslitið av seinastu kanningini, av hvgrja støðu Føroya fólk hevur í full- veldismálinum, er vorið kunngjørt, er sambands- flokkurin bert farin enn meira i verjustødu. Fyrst var tað fyrrverandi løgmaður, Edmund Joensen, sum hó- ast hann fekk talutíð í fimm minuttir í kvgldsending Ut- varpsins, bert kundi koma við ræðumyndum um vant- andi vælferð, tá fullveldi verður veruleiki. Og í hós- dagsblaðnum snýr leiðarin hjá Dimmu seg um, at væl- ferðarsamfelagið fer at detta sundur, tå Føroya fólk skulu royna seg sum fræls tjóð. Ikki eitt orð um, hvørjir møguleikar liggja fyri framman hjá fullveldinum Føroyum. Ikki eitt orð um nakað sum helst alternativ. Eg loyvi mær at endurgeva brot burtur úr nevnda leiða- ra í Dimmalætting. Í fimta linjubroti stendur soleiðis: »Hesa ferð ber ikki long- ur til at venda sær til stjórn- ina og biðja um hjálp, tá tað fer at ganga niður á bakka búskaparliga<. Citat endað. Komi Hví orðingin >hesa ferð< verður nýtt veit eg ikki, men her verður helst sipað til, at tá fullveldið er stovssett, so kunnu føroyingar ikki »longur« venda sær til donsku stjórnina, um vit fara út av búskaparliga. Men eg havi hug at spyrja, um Edmund Joensen og leiðaraskrivarin á Dimma- lætting hava gloymt, hvussu tað gekst føroyska lands- stýrinum, tá teir í 1993 vendu sær til stjórnina or- sakað av teimum trupulleik- unum, sum vit vóru havn- aðir í. Hvat segði danska stjórnin tá, Edmund Joen- sen og onnur sambands- fólk? Statsministarin og Lykke- toft vildu veita lán í sam- band við bankastøduna, og vit kenna nú hvat lá aftan fyri hetta stóra hjálpsemi teirra. Ráðharrin í almannamál- um, Karen Jespersen, segði stutt og greitt, at hagani fingu føroyingar ikki eitt oyra til at bøta um óhepnu støðuna, flestu fólk í Før- oyum vóru komin í. Karen Jespersen segði orðarætt: »Den danske regering skal ikke betale for færingernes velfærd, det skal færingerne selv gøre«. Og fyri at gera greitt, hvussu nógv hon meinti hetta í álvara, syrgdi hon fyri, at alt tað innan almannaverkið, sum ikki longu var koyrt undir blokk- in, kom inn undir hann. Hetta fyri at fyribyrgja, at ein føroyskur húsagangur ikki skuldi kunna gkja re- fusiónsupphæddina mun- andi. So fitt var danska stjórn- in, tå føroyingurin veruliga hevði tørv á hjálp. Vit vita eisini, hvat danskir polit- ikarar, embætismenn og vinnulívsfólk gjørdu istadin móti okkum, og hvat teir kundu hugsað sær at gjørt. Onkur, sum stendur Sam- bandsflokkinum meira enn nær hevur viðgingið, at dan- ir í veruleikanum høvdu púra klárar ætlanir um at fara avstað við øllum, sum kundi farast avstað við. Skipum og gðrum vinnulig- um virksemi. Og at tað var stovnanin av ópopulera og syngið við Mesias! i þú = el I 4 Havnarkórið vid stuðuli úr Vestmanna Sangkóri og í samarbeiði við Feroya Symfoniorkestur framførdi í fyrra ári í adventstid ora- toriið Mesias eftir Georg Fr. Hándel. Framførslurnar vóru í Fríðrikskirkjuni á Torftum og í Vesturkirkjuni í Havn. Hándels Messias er eitt tað mest umtókta stórverkið í musikksøguni, og manga- staðni er tað sið: enja regl- uliga at framføra hetta fagn- arverk fram móti jólum ella um páskatíð. Havnarkórið hevur eftir royndirnar fyrra árið avgjørt at skipa fyri Messias-framførslum í Før- oyum annað hvørt år, og í morgin, sunnudagin 13. september, verður lagt fyri við fyrstu venjingini. Ynski kórsins er at bjóða sangarum úr ødrum kórum og annars øllum við kór- royndum at verða við, so at hetta kann gerast ein aftur- vendandi kóruppliving hjá einum stórri sangaraskara at síggja fram til. Men ikki allir kórsangarar eru vanir við framførslur av hesum slag, og tað eru partar í hesum tónaverki, sum seta rættuliga stór krøv til sangararnar. Tí vberður arbeitt á tann hátt, at tey, Finnur Helmsdal, løgtings- maður Tjóðveldisfloksins Framtaksgrunninum, sum forði fyri hesi neydtøku. Nei, Edmund Joensen, blaðstjórar á Dimmalætting og onnur, kreppan, sum byrjaði um seinasta tíggju- áraskiftið, er eitt gott dómi um, hvør í veruleikanum hevur endaligu ábyrgdina - tað hava vit sjálvi. Og vit kunnu eins væl formalisera hesa ábyrgd. Og tað gera vit sjálvsagt best við at lyfta høvdid upp frá koddanum og skipa samfelagið soleið- is, at vit verða før fyri at liva sambært hesi ábyrgd og væl tað. Minnist bert«til orð- ini hjá danska almanna- ráðharranum 1993. Finnur Helmsdal, tjóðveldismaður sum seta sær føri fyri tí og vilja geva sær stundir til tað, meta eina ferð um vikuna til teir torføraru partarnar, meðan tey, sum ikki vilja leggja so nógv fyri seg, kunnu vera við í stóra kóri- num, sum fer at venja nakr- ar sunnudagar seinnapart eftir avtalu. Slíkt tiltak krevur sína fígging, og ti verður tikið eitt ávíst luttakaragjald alt eftir, hvussu nógvir sangar- arnir verða. Solistar á konsertunum, sum verða leygardagin og sunnudagin 5. og 6. des- ember, verða aftur Ernst Sondum Dalsgarð, tenorur, og Lars Thodberg Bertel- sen, bassur, sopransolistur verður hesaferð Berghild Poulsen, meðan leiðarin er Willi Gohl hevur altsolistin við sær úr Schweiz. Venjingin í morgin verð- ur í Kommunuskúlahgllini og byrjar klokkan 17.30, sigur Havnarkórið