týsdagur 15. september 1998síða 10

tíðindablaðið SOSKUTN Nr. 173 — 15. SEPTEMBER 1998 Landsstevna Javnaðarfloksins 1998 Tey, ið borið hav SS a tyngstu es byrðarnar eiga endurgjald Landsstevna Javnaðarfloksins legði stóran dent á, at løntakarafjøldin, barna- familjurnar og pensjónistarnir, ið bóru tyngstu byrðarnar í kreppuárunum, nú eiga at fáa hetta endurgoldið Landsstevna Javnaðarfloks- ins staðfestir, at fyrst og fremst lentakarafjøldin, barnafamiljurnar og pen- sjónistarnir bóru byrðarnar í tungu kreppuárunum. Men hesi hava enn ikki fingið tann lut í búskaparfram- gongdini, sum teimum til- kemur. Tøka reala lønin er minkað 22% frá 1990 til í dag, pensjónirnar eru ikki dagførdar og útbúgvingar- stuðulin er útholaður Samhaldsfasti skal Landsstevnan heldur, at stundin nú er komin, har hesir bólkar fáa endurgjald fyri kreppuskerjingarnar. Ein partur av hesum eigur at avgreiðast á arbeiðs- marknaðinum, men tørvur er eisini á politiskum til- tøkum, so bøtast kann um tann økta Ojavna, ið kreppan hevði við sær. Landsstevnan ásannar, at skattatrstið á låglønarinn- tøkuna framvegis er alt ov stórt. Umframt eina sosialt rættvísari skattaskipan, skal lands- og kommunukass- anna inntgkugrundarlag betrast við gktum virksemi og við at líkningarmyndug- leikin fær umstødur at gera sítt arbeiði til fulnar. Javnaðarflokkurin er framvegis av teirri fatan, at besta háttur at fremja eina veruliga pensjónsískoytis- skipan, sum ikki er skatta- fíggja, er at styrkja sam- haldsfasta - lutvíst við at hækka inngjaldi nakað og lutvíst við at landskassin endurrindar grunninum tað, sum bleiv mist í tíðarskeið- inum, tá inngjaldið varð burturtikið. Men samstundis minnir landsstevnan á, at Javnaðar- flokkurin í valstríðnum bant seg til at virka fyri at hækka fólkapensjónina beinan- vegin. Fundurin fegnast um, at flokkurin á tingi fer at seta fram aftur uppskotini um pensjónshækkingar og styrkjan av samhaldsfasta. Barnsburðargrunnur skal vera fyri øll Á sama bógv eru uppskot floksins um at tryggja øllum løntakarum sjúkradagpen- ing frá fyrsta sjúkradegi. Heldur ikki kann bíðast longur við at fremja upp- skotið um felags barnsburð- Eldrarøktin er ein landsuppgáva Landsstevnan hjá Javnaðarflokkinum vil halda fast við, at eldrarøktin er ein landsuppgáva, og tí skal hon ikki privatiserast ella ábyrgdin leggjast á familj- urnar ella kommunurnar Sum stødan er í dag vid sit- andi samgongu verða tey gomlu, veiku og óhjálpnu heilt skúgvað til viks í full- veldisprátinum. Longu nú merkist at samgongan ikki evnar at loysa átroðkandi tørv á hesum øki. Sam- stundis sum greitt er, at tørvurin verður veksandi Tey eldru verða fleiri, um- sorganartørvurin fer at økj- ast, men tað má aldrin blíva so at tað skal kennast sum ein byrða at gjalda til eina skipan, sum skal veita teim- um veiku og gomlu mann- sømulig kor at liva undir. Ein tørvsmeting eigur at verða gjørd viðvíkjandi bú- støðum til eldri og um hvussu nógv rgktarheims- pláss vit mangla. ð samráð við tey eldru skulu vit finna eina skipan,»sum tey gomlu eru nøgd við. Tað eru hesu somu, sum hava lagt rygg til at byggja hetta vælferð- arsamfelagið, og hava tey krav uppá eitt virðiligt lív. Heimargktin hevur nú tvey ár á bakið, og hevur enn ikki nokk av fólki og peningi til at nøkta tørvin á røkt til tey sjåku og 6- hjálpnu. Tað er harðliga neyðugt at henda skipan verður endurskoðað sum skjótast. Tað eru fleiri, ið ikki kunnu vera virkin á arbeiðs- marknaðinum ella noyðast at leggja arbeiðið frá sær, fyri at ansa avvarandi goml- um og óhjálpnum heima. Tey verða tí fyri einum stór- um lønarmissi. Familjurnar sum noyðast at átaka sær hesa ábyrgdina, verða undir órimiliga stórum trýsti. Eingin av hesum gomlu vilja verða ein byrða hjá sínum kæru, og tí mugu fleiri røktar- og umlætting- arpláss finnas . Flokkurin vil halda fast um at eldrarøktin er ein landsuppgåva, og ti skal eldrarøktin ikki privatiser- ast ella åbyrgdin leggjast út á familjurnar ella kommun- urnar. Menningartarnað eiga at fáa møguleikan at flyta heimanífrá, um tey ynskja tað. Hetta vil flokkurin bóta um, við at útvega fleiri sam- býli ella stovnar til hesi fólk. Landsfundur Javnaðar- floksins varð hesaferð hildin á Føroya Lærara- skúla argrunn fyri privata arbeiðs- marknaðin og at skapa fyri- treytirnar fyri longdum barnsburðarfarloyvi. Korini hjá teimum, sum nema sær útbúgving eru blivin alsamt trengri. út- búgvingarstuðulin er aftur úrsigldur, samstundis sum leiguútreiðslurnar bara vaksa. Tí eigur flokkurin at taka stig til at fáa framt eina Høgrasnaringin, sum sit- andi samonga hevur sett sær fyri at fremja, setir står krøv til Javnadar- flokkin, sum i dag einsa- mallur verjir sjónarmiðini vinstrumegin miðjuna i føroyskum politikki. Pol- itikkur Javnadarfloksins byggir å umsorgan og sol- idaritet fyri at styrkja og eggja vælferðarsam- felagið, soleiðis at allir borgarar eru við at mynda samfelagið. Serliga hevur og fer Javnaðarflokkurin at styrkja stødu teirra veiku í samfelagnum. Sterka borgarliga rákið kann fáa óbótaligar fylgj- ur fyri stóran part av fólk- inum. Vit kunnu frykta fyri miðvísari sundurlið- ing av solidarisku skipan- unum, sum flokkurin við tógvi stríð hevur fingið aðrar flokkar at síggja tað samfelagsgagnliga í. Runnin av verkamann- arót fer Javnaðarflokk- Landsstevnan leggur á- herðslu á at fiskastovn- arnir verða rekur og gagnnýttir á skynsamasta hátt. Flokkur:n heldur fast um at útróðrarbátar undir 15 tons skulu fiska frítt. Landsstevnan ávarar í- móti teirri privatisering av fiskirikidøminum, sum samgongan hevur sett sær fyri. Tverturímóti eigur fiskiðagaskipanin grund- leggjandi at verða endur- skoðað og keyp og sela av fiskidøgum skal takast av. Fískiskipaflotin verður endurnýggjaður eftir eini miðvísari ætlan yvir ávíst áramál. Ístaðin fyri ver- andi veiðiorku skal byggjast ein floti, sum ikki bara kann veiða, men sum eisini kann hagreiða fongin til bestu góðsku. Gomul orka fer úr flota- num, samstundis sum nýggj skip verða smíðað. Miðað verður eftir at Neyðugt at end- urreisa samstarv- ið við fakfeløgini Landsstevnan tekur við tiltókunum hjá Javnaðarflokkinum at endur- reisa samstarvið við fakfeløgini Fiskastovnar gagn- nýtast skynsamuliga veruliga øking í útbúgving- arstuðlinum, samstundis sum ungum við børnum verða tryggjaðir møguleikar at fara undir útbúgving. Hóast arbeiðsloysið er munandi minkað, er tað enn eitt av størstu vandamålu- num. Ikki einans vid øktum vinnuligum virksemi men eisini vid at økja um vinnu- liga førleikan hjá fólki, m a. vid at fåa veruligar ar beiðsmarknaðarútbúgving- ar settar á stovn, kann vinn ast á arbeiðsloysinum urin framhaldandi at stuðla og standa undir lið- ini av verkafólki, tá hesi seta fram krøv og ætlanir, sum mugu metast at vera sjålvsøgd og rættvis. 3 hesum sambandi studlar landsstevnan teim tiltøk- um fyri at endurreisa tað neyðuga samstarvid við fakfelagsrørsluna, sum flokkurin boðaði frå á summarstevnuni í august. Landsstevnan tekur undir við ávaringunum frá verkafeløgunum og Javnaðarflokkinum ímóti at seta á stovn arbeiðs- rætt. Flokkurin heldur fast við , at heilsumål, útbúgv- ing og umsorgan fyri teim sjúku, okkara eldru og teim óhjálpnu eru almenn ábyrgdargki. Tí er flokk- urin ósamdur tá sam- gongan heldur uppá, at hetta eru einstaklingsins egna mál. sum mest av fiskinum kemur upp á land og verður virkaður her á landi sum háprísvgrur til háprísmarknaðir. Nú alt rgkist fyri at ein verulig oljuvinna fer at taka seg upp, staðfestir landsstevnan * at skipa verður so fyri, at ágóðin frå eini møgu- ligari føroyskari olju- vinnu skal koma øllum føroyingum og okkara eftirkomarum tilgóðar, * at greiðar reglur skulu gerast um hvussu vít best verja okkara samfelag umhvørvisliga, vinnuliga, figgjarliga og mentunar- liga. Landsstevnan staðfest- ir, at neyðugt er at skipa so fyri, at livikorini og møguleikarnir hjá útjað- aragkjunum verða mun- andi bøttir, m.a. vid at vinnufremjandi titøkum, stuðlað av landskassa og kommunum.