fríggjadagur 25. september 1998síða 4

Nr. 181 — 25. SEPTEMBER 1998 tíðindablaðið STAT 4, FOND ER 1 Er Bergur Poulsen sigur, at hann -dugir illa at meta um, Á Havsbrún mugu tey ásanna, at eins deyð er annans breyð: Prísurin hevur ongantíð verið so góður Havsbrún í Fugl- afjørdi er í so harðari kapping sum sjálvdan, ella ongantíð fyrr. Men prísurin hev- ur heldur aldrin verið so hógur sum nú. A KI BERTHOLDSEN ns deyð, annans breyð Stødan, sum Havsbrún í beint nú, er ent sjåldsama gott dómi um hetta r Fyg ru fjórði er í beinrakið 1 Kann vera Bergur Poulsen, stjór! á Havsbrún sigur, at prísurin á fiskamjøli og lýsi hevur ngantíð verið so høgur, sum hann er nú Og tað ávirkar sjálvandi eisini prísin á råvøruni, og tað førir sostatt við sær, at skipini hava heldur aldrin fingið so nógv fyri at av- reiða í Fuglafjørði, sum tey hava fingið seinastu tíðina Stjórin á Havsbrún nevnir t.d., at seinastu tíðina hava skipini fingið um 1,50 krón- ur fyri kile av teirri feitu sildini og tað er næstan tvær ferðir so nógv, sum fingu fyri tíð síðani Somuleiðis er prísurin á svartkjafti emi 80-90 oyru fyri kilo og tað er eisini tvær ferðir so nógv, sum prisurin var fyri ikki so langari tí síð an Alt al at skipini hava eilt væ burturur £ * Eitt ursint av Mesun var Havsbrún noyðist at lata søguliga høgan pris fyri råvøruna, ti kappingin e afturfyri fær fyri tað lidnu vøruna, hevur heldur ongantíð verið so høgur, sum nú. prísurin hevur toppað og fer at fella aftur nú er, at El-nino hevur gjørt so nógv um seg í Kyrrahavi- num, framvid sudurameri- kansku strondini seinastu tidina Tað er júst júst í Kili og Peru, at heimsins størstu fiskamjølsvirki eru El-Nino er eitt veðurfyri- brigdi, sum hevur verið kent í øldir og tekur seg upp har á leiðini av og á, umleið 10 hvert ár, greiður Bergur Poulsen frá Fyri at gera eina langa søgu stutta, er ein avleiding av El-nino, at sjógvurin hitnar so at fiskurin fer longri út frá landi at gýta. — Og tá ið skipini yvir- hevur eru smá, hevur ikki ligið væl fyri hjá teimum at fáa fatur á fiskinum. — Tað hevur so aftur ført við sær, at tað hevur verið stórt trot á råvøru, og tað hevur gjørt kappingina um fiskin so harða sum ong- antíð fyrr. — Hetta trotið á råvøru vísir seg aftur í øllum liðum og førir eisini við sær, at trot er å mjøli og lysi — Og tad hevur so aftur ført vid sær, at prisurin er uppfarin. — At eftirspurningurin so samstundis eisini er vaksin, hevur tað givið prísinum eitt spark uppeftir afturat. — Samlaða úrslitið av øll- um hesum eru søguliga høgir prísir á mjøli, lýsi, og sostatt eisini á råvøru, sigur Bergur Poulsen. Prísirnir hava toppað Hinvegin heldur Bergur r so hørd. Men prisurin, sum Havsbrún so Stjórin á Havsbrún sigur tó, at sum nú Poulsen, at prísirnir hava toppað og at teir eru aftur farnir at fella. — Tá ið prísirnir eru so høgir, keypir ongin meiri enn akkurát neyðugt. — Og er bara eitt lítið yvir- skot av vøru á marknaði- num, ávirkar tað prísin beinanvegin. — Samstundis er virðið á dollaranum nógv fallið í seinastuni, og tað ger eisini, at prísurin fellur, tí yvirhøv- ur verður lýsi og mjgl selt í dollarum. Bara bygdaráðsformaðurin vil leggja kommunur saman hvussu marknaðurin fer at hilnast Men hann ivast ikki í, at prísurin fer at falla í kom- andi tíðum. — El-nino hæsar av aftur og fiskiskapur og fram- leiðsla fara at koma í eina vanliga legu. Bergur Poulsen sigur, at hann roknar við, at prísirnir fara at fella eini 15% í næstu framtíð. 150.000 tons í ár Havsbrún hevur tikið ímóti 110-120.000 tonsum um år- ið. Men í ár roknar Bergur Poulsen við, at teir fara at taka ímóti 150.000 tonsum. Serliga er tað fiskiskap- urin eftir svartkjafti, sum hevur verið góður. — Hetta hevur ført við sær at nógv arbeiðið er á Havs- brún Arbeitt verður alt sam- døgurid, allar dagar um vik- una Eini 70 fólk arbeiða hjá Havsbrún. Um heystið og háveturin plagar at vera deydligt á Havsbrún, so nú fer at líða ímóti endanum í ár. Stjórin roknar ikki við, at virksemi fer at taka seg upp- aftur fyrrenn í februar. Henda tíðin verður brúkt tey viðlíkahaldsarbeiði. Ætlanin er eisini at gera seta nýggjar og betri maskinur upp, so at tey fáa arbeitt meiri fisk. Í løtuni fáa tey arbeitt eini 1.200 tons av fiski um sam- døgurid. Men ætlanin er koma upp á 1.400-1.500 tons um samdøgurid komandi ár og upp á 2.000 tons í 2001. Av fóðuri klára tey at gera 20.000 tons um árið, men ætlanin er at koma upp á 30.000 tons um árið. Nú eru summir bátar farn- ir í svartkjaftin, t.d. Chr. í Grótinum. Men t.d. Gøtutréndur og J. Sigurðsson eru í sildini. Á Havsbrún rokna teir við at skip koma inn at avreiða um vikuskiftið. vr kuni, tå ið hani reiddi 2.500 tons sila fy 7n nir krónur Sumbingar vilja ikki Suðuroynni, tí spurning- at leggja Suðuroynna í álit, sígur hann. tað er náttúrligt, at komm- Me 10ast = prísurir hoyra talan um at leggja = urin er, um hon skal vera = tvær kommunur, tí hon er Bygdaráðsformaðurin unurnar fáa ein størri part øli og lýsi eisini er høg kommunur saman ein, ella tvær kommunur. = tvær náttúrligar eindir. sigur, at hann er fyri at av skattinum at umsita til ur, hevur Havsbrún verið Bygdaráðið í Sumba Men hóast bygdaráðið Hann sigur, at bygda- leggja kommunur saman, umsiting útbyggingar í ytt til at skerja vinningi hevur ikki vidgjørt spurn- ikki hevur vidgjørt málið, ráðið fer ikki at viðgera tí endamálið við ti má kommununum. eitt sindur lutfalslig í ingin um kommunusam hava bygdarådslimir tosað = spurningin um at broyta vera, at kommunur fáa T. d. áttu kommurnar veran er blivin so dýr. og anlegging, síðani komm- um tað á fundi kommunubygnaðin enn fleiri øki at umsita. sjálvar at umsitið upp- hæddina, sum landsverk- fréðingurin nú hevur . — Alt hetta hevði styrkt kommunurnar, munandi, ikki minst í útjaðaranum, kappingin um at sleppa av [ ununevndin hjå lands- stýrinum legði álitið fram im famtíðar kommunu bygnaðin í Føroyum, har tað verður lagt upp til Jacob Vestergaard, bygdaráðsformaður, sigur, at av teimum fimm bygda- ráðslimunum, eru tað fýra, sum ikki vilja hoyra talan — Tað er ongin grund at leypa framav. Enn er long tíð eftir, og tað er ongin grund til at viðgera málið fyrenn eitt ftøkiligt útspæl — Nevnt hevur verið, at kommunur skulu fáa skúlaverkið, heilsuverkið og onnur gki at umsita. Sjálvur heldur hann, at að lidnu veruna er eis Havsbrún kappast td ímóti virkjum í Noregi, Ís landi. Hetlandi og Dan kommunusamanlegging um at leggja saman er komið úr landsstyri- kommunurnar eisini eiga tí tað heyði givid okkum mark so at tað framyvir skulu Tað er bara bygdaráðs- num, so vit vita, akkurát, at fáa onnur målsøki at: tað, vit kanska mangla all- verða einar 7-9 kommun- formaðurin sjálvur, sum er hver ætlanin er. Tí tað er umsita, sum náttúrliga — armest: Almenna umsiting El-nino ávirkar prísin ur í Føroyum. fyri samanlegging. ikki fyrrenn tå, at vit hava hoyra heima hjá kommun- og almenn arbeidsplåss. Størsta kjakið um sam- anlegging hevur verid i Bergur Poulsen sigur, at ein stór orsøk, at prísirnir hava gjørt eitt skarvslop uppeftir, Jacob Vestergaard sigur, okkurt itøkiligt at viðgera. at hann er talsmaður fyri Enn er talan bara um eitt un) at umsita. Hann heldur eisini, at