týsdagur 29. september 1998síða 8

8 tíðindablaðið SOS Nr. 183 — 29. SEPTEMBER 1998 Jenis av Rana, tingmaður, bjóðar seg til: Landsstyrissess fyri at fara í samgongu — Tað hava bert verið óformligar samróður millum Landsstýrið og Miðflok- kin um at fara upp í samgonguna, men tað verður ikki gjórt, uttan so at ein landsstýrissessur stendur okkum í boði, sigur Jenis av Rana DAGNY JOENSEN Jens KR.VANG Jenis av Rana er ónegdur vid at vera í andstøðu. Hann orkar ikki a sita og siga nei til alt, sum samgongan kem- r við - Andstødupolitikkur nýt- st heldur ikki at verða mót setningur. Tað kann eins væl Vera, at royna at bóta um tað, sum samgongan kem- ur við, sigur Jens av Rana Hann hevur seinastu tíð- ina havt fundir við Lands- stýrið og serliga Høgna Hoydal, landsstytrismann, um uppskotið um tullveldi Sambært styrisskipanar- lógini kann landsstýrið fara niður til Danmarkar at sam- ráðast um ein sáttmála, utt- an um legtingið Tingid og folkid skal takast vid i rådum Tað heldur Jenis av Rana ikki verða rætt. Hann vil hava, at Landsstýrið tekur tingið við í ráðum, áðrenn farið verður til Danmarkar, og at Føroya fólk eisini fær sagt sína hugsan, áðrenn málið um fullveldi verður lagt fram fyri danir 120 er avgjørt anuga- tingið uppskotið, so er í lagi, men samtykkir tingið ikki, so noyðist Landsstýrið at setast aftur Tað áhugaverda er, um tingid góðtekur hetta, um > stort Jan MULLER Anfinn Kallsberg, løg- maður sigur í eini stuttari viðmerking til tíðindin: um, at Miðflokkurin fegin vil sleppa í landsstýrið, at hann kennir einki til, at Miðflokkurin skal verða sinnaður til at koma upp í samgonguna ella flokk- urin skal hava sett fram ynski um hetta. - Tad er altid gott at hava breitt grundarlag undir politikkinum, og eg ir, men tað at vidka eitt parlamentariskt grundar- lag hevur altíð nakað at Landsstýrið er ivaleysa tað gongur út yvir vælferð- ina í Føroyum. Tað haldi eg verða mest átrokandi mál júst nú, sigur tingmadurin Hann hevur fingið tilsøgn frá Landsstýrinum um at fólkaatkveðan fyri uppskot- inum hjá samgonguni skal vera bindandi Ein fólkaatkveða skal vera, um at gera føroyska grundlóg og onnur fólkaat- kveða fyri, um vit skulu hava fullveldi ella ikki — Longu í vár skal setast ein nevnd at gera grundlóg Upprunaliga var ætlanin at nevndin skuldi mannast av embætisfólkum, men Jenis av Rana hevur fingið sam- gonguna at játta, at eitt um- boð fyri hvønn flokk fær sæti í nevndini. Tað var meðan hesar sam- ráðingar fóru fram, at tosið fall á, hvert Miðflokkurin var hugaður at kom í sam- gonguna Eg orki ikki bert at siga nei — Tað er ikki tað grundleggj- andi í hesum máli, hvort vit fara í samgongu ella ikki, men meira tað, at eg ikki orki at sita og siga nei til alt, sum Landsstýrið kemur tingið við. Og kortini, gevur samstarvið okkum so upp í samgonguna, sigur Jenis av Rana — Hvat vilja tit krevja aft- urfyn — Miðflokkurin hevur gera við at geva og taka. Sjálvur heldur løgmad- ur, at landsstýrið er iva- leysa stórt. nøkur mál at stríðast fyri, og tey fara vit at royna at gera nakað við, sigur Jenis av Rana, og leggur aftrat, at hann fer ikki upp í sam- gonguna, uttan so at flokk- urin fær eir. landsstýrissess Kanska í Tinganes, um boð verða eftir honum Spurdur, um tað fór at vera Jenis av Rana, sum møgu- liga fer i Tinganes, sigur hann, at tað ikki hevur verið umrøtt, men hann vísir heldur ikki møguleikanum aftur. — Sum lækni veitst tú, hvussu nógv liggur á láni í heilsuligu og sosialu skipan okkara. Er fullveldi ikki vandamikid fyri vælferd- ina? — Nú havi eg fingið vissu fyri, at Landsstýrið ikki fer uttan um tingid og Føroya fólk, eins og eg havi fingið vissu fyri at ein kanning skal gerast um fíggjarviður- skiftini fimm ár fram. Ur- slitið av kanningini skal harnæst leggjast fram í ting- inum. Um úrslitið av kann- ingini ikki er nøktandi, so fær Landsstýrið ikki loyvi Tað er skjótt at blíva samd- ur um, at siglingin til og frá Suðuroynni kundi verið betri, men tað nyttar ikki nógv at ilskast inn á strand- ferðsluna, sum einans kann gera tað, ið peningur er til; ' og tað, ið tann politiski viljin vil hava. Tað, at skotlandssigling- in steðgaði, var ein van- lukka, ikki minst fyri vinn- una í Suðuroynni, men F. Guttesen veit væl, at tað var tann politiski myndugleik- in, ið tók hesa avgerð. Sam- bandsflokkurin, sum tú er valevni hjá, bakkaði 100% upp um at niðurleggja skot- landssiglingina. Løgtings- maðurin hjá sambands- flokkinum í Suðuroy studl- aði fult út Sámal Petur í Grund ið at niðurleggja Skotlandssiglingina og selja Teistan. Tað kom týðuliga fram undir viðgerðini av uppskotinum um misálit á Sámal Petur í Grund, har ið S. P. í Grund fekk fullan stuðul frá sambandsmann- inum í Suðuroy og eisini frá at fara niður at samráðast. — Tad er trygd fyri, at okk- ara samfelagsskipan ikki fer fyri skeyti, og forðar fyri at nakað verður gjørt í óðum verki, sigur Jenis av Rana Vil vera við til at beta um uppskotið — Kann ikki hugsast, at ein landssty rnssessur er meira lokkandi enn trygdin fyri sostalu og heilsuligu skipa- mini 5 — Vit tråda ikki eftir sess- inum, men eg kann eins væl vera vid at bøta um tad, sumLandsstyrid kemur vid — Tekur tå hervid ikki undir vid uppskotinum hjå Javnadarflokkinum? — Nei, eg havi atkvøtt fyri tí áður, men nú haldi eg, at tað bert verður sett fram, fyri at mótarbeiða uppskoti- num hjá Landsstýrinum. Javnaðarflokkurin er bert sinnaðir fyri at fáa sítt upp- skot samtykt. Kanning um fíggjar- vánirnar avgerandi — Ert tú fyri ella ímóti full- veldinum ? — Eg seti meg ikki føran núverandi landsstýrismann- inum í samferðslumálum, Finnboga Arge, sum rópti hesar túrar fyri bingotúrar. Hesir báðir vóru teir, ið greiðast boðaðu frá sínum stuðli til hesa ólukku av- gerð. So Finnleif Guttesen, royn og ger vart við teg inni í sambandsflokkinum, so tann vitleysa herferðin frá sambandsflokkinum ímóti suðuroyarsiglingini, sum byrjaði heilt afturi í 1974- 75, tá ið leiðaraskifti var, kann halda uppat. Spyr teir eldru sambands- menninar á Tvøroyri, hví sambandsflokkurin á Tvør- oyri er minkaður til eitt eiti. Ég eri vísur í, at teir svara, at ein av orsøkunum er tann viðferð sambandsflokkurin hevur givið suduroyarsigl- ingini. Nógv minnast enn viðferðina tingmaðurin hjá sambandsflokkinum á Tvøroyri fekk frå flokkin- um, tá ið hann dyttadi sær at atkvøda fyri keypinum av Smyrli, so Finnleif vælsign- Jenis av Rana, tingmadur: — Eg seti meg ikki føran fyri at svara hvørt vit skulu hava fullveldi, men gongur tað út yvir vælferðina, er tað upp til Føroya fólk at gera av fyri at svara, áðrenn vit hava sæð kanningina hjá Lands- stýrinum. Hon verður um fíggjarligu vánirnar fimm ár fram í tíðina, har vit greitt fáa at vita, hvussu útlitin. eru bæði sosialt og heilsu- liga. — Grundleggjandi eri eg fyri at føroyingar standa á egnum beinum, men vit skulu ikki fara út um land- oddarnar við málinum, áðr- A Henrik Old, løgtings- maður úr Vági aður, royn og vend hugsan- ini í sambandsflokkinum til suðuroyarsiglingina. Minst til, at ongin sambandsmað- ur tók undir við at keypa Teistan, men allir stuðlaðu Sámal Peturi í at selja hann. Rættas var, at túrurin tórs- morgun suður aftur heldur átti at verið so seint á deg- enn vit sjálvi hava gjørt okkum greitt, hvat hetta inniber, sigur Jenis av Rana. Hann veit ikki rættliga, hvussu úrslitið av kanning- ini hugsandi fer at vera, men gongur tað út yvir vælferð- ina, er tað upp til Føroya fólk at taka støðu, hvert vit skulu hava fullveldi. Tað vil Jenis av Rana ikki taka stóðu til. Aftursvar til Finnleif Guttesen num sum møguligt, so fólk sleppa sudur aftur seinna- partin eisini, so kundi túr- urin tórskvgld norður aftur verið seinni á kvøldi til fyrimuns hjá flakavirkjun- um. Hesi tingini trúgvi eg, at strandferðslan fær í rætt- lag. Sjálvandi hava vit hvør í sínum lagi roynt at tosa við tey privatu skipafelggini fyri at umgangast tað, sum hent er, men enn uttan úr- slit. Hetta er ikki nakað, ein kann fara í fjølmidlarnar við í hvørjum einstøkum føri. Finnbogi Arge skal fåa nakrar dagar at finna eina loysn, og eg skilji å honum og John Petersen, at teir helst koma til okkurt úrslit. Hendir tad ikki, so endar málið sjálvandi í løgtingin- um, og vónandi fær Finnleif Guttesen ávirkað sam- bandsmenninar, so teir fyri einaferð skuld kunnu vera við í eini loysn av hesum máli. Henrik Old