mikudagur 7. oktober 1998síða 9

Nr. 189 — 7. OKTOBER 1998 Guðrun S. Hansen og Ann Elisabeth Joensen: Fria spælið er altavgerandi fyri trivnaðin Hóast hópin av virksemi, itrivum og verkstóðum, leggja leiðar- arnir á frítíðarskúlunum á Venjingarskúlanum og Eysturskúl- anum, Ann Elisabeth Joensen og Guðrun S. Hansen, stóran dent á, at børnini sjálv gera av, hvussu dagurin verður. - Vit merkja øgiliga væl á børnunum, at tey eru mettað av at verða stýrd gjógnum allan dagin, siga tær báðar. Frítíðarskúlin er fyrst og fremst ætlaður forskúlabórnum og bórnum í fyrsta flokki. TURIÐ KJØLBRO Tær eru ikki komnar til skorin klæði, men hava saman við starvsfólkunum og børnunum sett síni egnu eyðkenni og egna dám á karmarnar um frítíðarskúl- an. Guðrun S. Hansen og Ann Elisabeth Joensen, sum åvikavist eru leiðarar í frí- tíðarskúlanum á Eysturskúl- anum og á Venjingarskúl- anum, halda avgjørt, at tað hevur verið ein fyrimunur, at tær eins og hinir leið warnir á frítíðarskúlunum í Havn, hava havt møguleik- 1 og frælsið til at byggja karmarnar um stoynin upp frá grundini av Tad er ymiskt, hvussu ein vanligur gerandisdagur er i frítíðarskúlanum, men fe- lags fyri allar er, at hann byrjar vid, at starvsfólkini á frítíðarskúlanum heinta børnini uttan fyri flokshøl- ini á skúlanum. Síðani fer dagurin til ymiskt virksemi, innandura ella uttandura, og eftir klokkan trý verða fyrstu børnini heintað og skúlin letur aftur klokkan fimm. Størsti munurin á frítíðar- skúlanum á Venjingarskúl- anum og á Eysturskúlanum er, at frítíðarskúlin á Venj- ingarskúlanum er leysur av sjálvum skúlanum. Tey halda til í stórum sethúsum í Hornagøtu og børnini verða ti heintað og førd leiðina úr Venjingarskúlan- um út í Hornabg. Frítíðar- skúlin á Eysturskúlanum heldur til á sjálvum skúlan- um í trimum stovum, sum eru eitt sindur fyri seg. Ann Elisabeth mælir avgjørd til, at stovnar og frítíðarskúlar hugsa meiri um at hava smærri eindir til børnini í framtíðini. Uppí í tíðini Starvsfólkunum nýtast ikki at stúra fyri, at hugskotini vanta í í gerandisdegnum, tí børnini eru Ofør sjálv at koma við hugskotum um, hvat tey kunnu gera og hvat tey hava hug til. Tað heilt stóra í hesum døgum í fri tíðarskúlanum á Eysturskúl- anum er hávar og alt sum hevur samband við háv. Tað kemst av, at børnini hava sæd eitt sjónband um håv og verðina, hann er ein partur av - Vit hava eisini ætlanir um at arbeiða meiri við náttúruni og greiða børnum frá, hvussu alt hongur sam- an, sigur Ann Elisabeth Joensen. Starvsfólkini á frítíðar- skúlunum hava júst verið á skeiði í Nólsoy, og haðani komu nógv hugskot, sum frítíðarskúlarnir kunnu gera nýtslu av. Bæði Guðrun og Ann Elisabeth leggja stóran dent á at byggja ein fastan og tryggan karm um máltíðir- nar, og vanliga verður dvølt leingi til borðs. Í løtuni er tann heilt stóra dillan mill- um børnini í Hornagøtu at spæla stillaspæl og metið í løtuni er seks minuttir. - Fria spælið er altavger- andi fyri trivnadin hjå børn- unum. Tey eru ikki nógv fyri at skulu nakað ávíst alla tíðina. Teimum dámar nógv betri at ráða sjálv yvir, hvat tey gera og so ístaðin hava vit nøkur tilboð til børnini, sum tey kunnu tekna seg til, eitt nú verkstaðið í kjallar- anum, at spæla bólt á vøll- inum, at vera í fimleikar- høllini á Háskúlanum og á verkstaðanum á Háskúlan- um. Vit hava eitt fólk, sum burturav tekur sær av at hava ítrótt við børnunum Tað er kortini soleiðis, at eru tey farin í gongd við okkurt ávíst, skulu tey gera seg liðug. Børnini eru mett að av at verða stýrd gJøg num allan dagin og tað merkja vit øgiliga væl á teimum. Tí er tað hent hjá okkum at hava eini hús við nógvum smáum rúmum, har børnini kunnu vera uttan stórvegis íblanding frá vaksnum. Tey hava brúk fyri at vera fyri sjálv, tey eru troytt av, at ov nógv verður fyriskipað, sigur Ann Elisabeth. - Børnini verða spurd, hvat tey hava hug til. Og hugskotini frá teimum eru ofta góð. Hava tey hug at spæla kríggj ein dag sleppa tey tað, sigur Guðrun. Trygd, dygd og virksemi Arbeiðssetningurin hjá frí- tíðarskúlanum er trygd, dygd og virksemi. Skúlin leggur áherðslu á, at barnið veksur upp í einum tryggum og mennandi umhvørvi, har tað hevur møguleika at menna seg á øllum økjum. Málið hjá frítíðarskúlan- um er at børn eftir loknan skúladag innan tryggar - Tað er av stórum týdningi at kenna okkara egnu karmar, áðrenn vit fara út av stovninum í verkstød, siga Guðrun S. Hansen og Ann Elisabeth Joensen karmar og undir uppsýni og vegleiðing av vaksnum kunnu stimbrast og mennast sålarliga, sosialt, handaliga og rørsluliga. I gerandis- degnum verða tær neyðugu umstødurnar skaptar fyri at bæði børn og foreldur kenna seg trygg Foreldrini vita altíð, hvat av starvsfólkunum tey kunnu venda sær til, ti starvsfólkini hava ábyrgd- ina av einum ávísum bólki Tað er eisini ein uppgåva hjá starvsfólkunum at halda yguni við hesum børnun um, um tey stødast og slíkt sigur Ann Elisabeth Vit ganga høgt uppi, at um vit fara ut um skulan, eru altíð fleiri starvsfólk við júst við trygdini fyri eygað, sigur Guðrun Í neyvum samstarvi við heim og skúla verður eitt dygdargott umhvørvi skapt fyri heildina og tað einstaka barnið. Hóast stórur dentur verður lagdur á, at barnið sjálvt kann gera av, hvat tað fæst við, verður dentur lagdur á, at gerandisdagurin er fjølbroyttur og at børnini hava møguleika å ein skap- andi og mennandi hått at royna seg. - Vit hava havt try ymisk evnisarbeidi f sidstuni, ein bólkur hevur arbeitt við evninum fjøra, ein við ull og ein við ítrótti og reglu- spælum. Bólkarnir hava ar- beitt tveir tímar í tveir daga. um vikuna í tríggjar vikur. Og børnini ganga øgiliga høgt upp í hetta, til dømis í ullararbeiðinum hava tey verið við frá grundini, líka frá tí fyrsta sum skal gerast við ullina til tað lidna úr- slitið, sigur Guðrun Av nýggjum á hverjum ári 1 & T C x ØKK SKL g (4 KK k ) ro: g { drun Hanse 4 1oarsKulin al 1 Cc I ØrT ø m KK eisini Tá ið forskúlarnir byrja á hverjum skúla verða børn- int í skipanini í tvey ár og tað er nógv betri fyri tey, sigur Guðrun. I frítíðarskúlanum í Hornagøtu eru 11 børn úr ødrum flokki, men fimm standa á bíðilista at sleppa inn. - Hesi, sum ikki eru sloppin inn, hava ilt við at skilja, hví tey ikki eisini kunnu vera við. Vit síggja tey hvønn dag í skúlanum, tá ið vit heinta børnini. Við hvert koma tey á vitjan og fáa millummála saman við børnunum. Men tað er sjálvandi øgiliga óheppið, at tey ikki sleppa upp í part Ann Elisabeth SÍÐU Vantandi samskifti Frítíðarskúlin í Havn er framvegis eitt nýtt brigdi og sum samskiparin av skúlunum sigur í blað num i dag, er nógv eftir, áðrenn komið er á mál. Sum leiðarar á tveimum frítíðar- skúlum hava Guðrun og Ann Elisabeth verið sjónar- vitni til ymsar trupulleikar, ið kundu verið slopnir undan, um samskiftið var betri og fyrireikingarnar til frítíðarskúlan somuleiðis. - Vantandi samskifti mill- um frítíðarskúlan og skúlan, ið børnini hoyra til, hevur verið ein trupulleiki. Knappliga kom frítíðarskúl- in inn á sjálvan skúlan og broytti og bygdi um uttan at lærararnir ella skúlin vistu av nøkrum. Frítíðar- skúlin varð kroystur niður yvir skúlan, og skúlin hevði ongan avgerðarrætt. Hesir trupulleikarnir eru nú loyst- ir, sígur Guðrun. - Tað eigur ikki at koma óvart á politikararnar, at fur 1Yii Myndir: Jens Kr. Vang barnatalid er so høgt i dag Men vit hava sæd, at teir als einki innlit hava i fri- tíðarskúlan. Als einki for arber1ðið g går IVFITCIK Verksteð SÆI i Ja stóðu, at hølin a DØ ini i skipanini. Men fyri at hver frítíðarskúli kann taka ímóti enn fleiri børnum verða verkstød skipad Verkstødini eru ætlad sum tilboð til børnini, har arbeitt verður við einum evni eitt ávíst tíðarskeið. Arbeiðið er málrættað, men kortini verður ikki so nógv miðað eftir at røkka ávísum úrslit- um, men heldur at geva børnum eitt gott og áhuga- vert upplivilsi Ætlanin er so, at arskúlarnir skulu samstarva um verkstødini og brúka tey upp á skift. Hetta er ein hátt fritid L i dá 110 børn inn fritidarskularnar en bæd h i ) kann verða KPD ið um satsað verði v nógv uppá verksteðir Það er av stórum týdn ngi at kenna okkara egnu karmar, áðrenn vit fara út av stovninum í verkstød Verður skipað fyri ov nógv um verkstødum kann av leiðingin vera, at børnini fara at reika um allan býin Tá koma vit til tað, at vit verða noydd at siga við børnini, at tey hava einki val, men skulu til hatta ella hitt, sigur Guðrun Og Ann Elisabeth tekur undir við Guðruni. - Eg síggi fram til at fáa ein stovn, sum nøktar tørvin óheft av verkstødum. Verk- stødini eiga at vera tilbod, ikki tvingsil. Tad skapar ov nógvar tvistødur. Tað er skeivt at loysa hølistrupul- leikarnar við at skipa fyri ov nógum verkstødum Verkstødini eiga ikki at vera orsakað av vantandi hølum, men heldur sum eitt tilboð, sigur Ann Elisabeth