mikudagur 7. oktober 1998síða 13

Nr. 189 — 7. OKTOBER 1998 tíðindablaðið RS | br åg #1 Í Føroyingar kunnu útbúgva seg víðari í Bretlandi Møguleki er hjá foroyingum at fáa legat frá The British Council til at útbúgva seg víðari í Bretlandi. Hetta er liður í royndunum at kunna eitt nú førovingar um mentan og útbúving í Bretlandi. JAN MÚLLER Moguleiki er hjá føroying um at fáa stuðul til skeið, eftiråtbugvingar ol. í Bret landi. Tað er bretski stovn- urin The British Council", sum bjóðar umboðum úr øðrum londum at fara til Bretlands og har økja um sína vitan innan fleiri sam- felagsgreinar so sum ment- an, undirvísing, gransking og vísindi Fyri at eggja føroyingum at brúka hetta frålika høvid vitjaði stjórin í The British Council í Danmark, Dr. Michael Sørensen - Jones í Føroyum nú um dagarnar. Hetta er fyrstu ferð hann leggur leiðina henda vegin og ætlar ikki, at hetta skal vera seinasta ferðin heldur. Bretska Ráðið í Danmark fevnir eisini um Føroyar og Grønland men vidgongur Michael Sørensen-Jones, at ov líuð hevur verið hugt eftir teimum báðum norðaru pørtunum av danska konga- rikinum. Tad er hetta hann fegin nu vil bøta um The British Council var stovnad stutt eftir kriggid, sum ein partur av bretska uttanríkismálaráðnum. Í dag hevur stovnurin skriv- stovur í fleiri enn 100 lond um, har roynt verður at økja um kunnleikan til bretskt mál og mentan eitt nú gjøgnum útbúgving- og skeidmøguleikar Stovnurin, sum hevur umleið somu stóðu sum BBC, fær sína játtan frá utt- anríkisríkisráðnum — um- framt at hann eisini fær pengar frá altjóða grunnum og stovnum, sum taka sær av menning, útbúgving og arbeiði. - Vit royna fyrst og fremst á einum hægri stødi at skapa áhuga fyri bretskari mentan, og tí geva vit legat til fólk, sum longu hava eina uni- versitetsútbúgving ella líkn- andi. Í hesum sambandi hava føroyingar longu verið i Bretlandi við legati frá The British Council. Í ár hava Richard Swartson og Bjarni Mortensen havt hesi leg- atini. Ætlanin er at 2 før- oyingar skulu fáa henda møguleikan aftur í 1999. Umsøknarblødini skulu vera inni áðrenn 18. de- sember Talan er um eitt ára legat, sum hevur eitt virði uppá 100.000 kr. Tey, ið fáa hesi legat, eru oftani fólk, sum júst eru liðug við eina út- búgving á lærdum háskúla. Umframt at geva før- oyingum møguleika at fara til Bretlands, so ber eisini til at senda fólk úr Bretlandi til Føroya at standa fyri skeiðum ol. eitt nú til at leggja lærarum, sum und- irvísa í enskum, lag á. Her kann m.a. hugsast, at ser- fróðingur í enskum kemur til Føroya at greiða ensk- lærarum her frå teimum nyggjastu metodunum, sum verða brúktar. Eisini kann slíkur serfrødingur lodda dýpið og vita, hvar føroy- ingar hava brúk fyri stuðuli ol. Sum heild verður stórur dentur lagdur á frá bretskari síðu at vaksa um áhugan fyri tí enska málinum Men eisini innan tónleik og list finnast møguleikar fyri at fáa stuðul. M.a. hevur Ráðið verið við til at fíggja útreiðslur hjá bretskum tónleikarum og listafólkum sum hava verið í Føroyum Undir vitjanini í Fóroyum hitti stjórin í The British eisini umboð fyr mentanar- lívið. Hann vitjaði Norður- landahúsið, Listaskålan, Fornminnissavnid, Fróð- skaparsetrið og Kristian Black. - Vit eru eisini til fyri at geva upplýsingar um mentanartiltók og útbúgv- ingarmøguleikar i Bret- landi sum heild leggur Michael Sgrensen-Jones aftrat. Arbeitt verður eisini á ðrum økjum, og í næstum er Ráðið við til at fíggja eitt seminar, har granskarar úr Bretlandi og Danmark við- gera dálking í Norðsjónum. -Ég síggi fegin, at onkur føroyskur granskari kann Dr. Michael Sørensen-Jones vera vid, og royni i løtuni at finna onkran. Á hesum seminari verður eisini tosað um, hverjar verkætlanir eru í gongd og í umbúnað, og hvussu vit kunnu vera við til at stuðla teimum. Nú tosað verður um eina komandi føroyska olju- vinnu, og spurningurin um tað menniskjansliga- og mentanarliga umhvervið - The Human Environment - 13 — 2 stjóri í The British Council eisini verða vidgjørd í hesum sambandi heldur Dr Michael Sørensen-Jones, at tað eisini átti at verið møguligt at tíkið slíkar spurningar upp í einum samstarvi. Her hugsar hann um tær royndir, sum tey í Bretlandi hava gjørt sær á hesum øki, eitt nú hvussu ein oljuvinna ávirkar lokal- samfelagið. Gera virki klár til oljuvinnu | JAN MULLER I eina tíð hava fólk frå norska oljufelagnum Saga Petroleum vitjað føroyskar fyritøkur, sum vilja vera við í eini komandi oljuvinnu. Tarjei Kristian Hemstad og Svein V. Børresen hava saman vid Geir Atle Ris- hovd og Paula Einarsson frå Saga Føroyar vitjað fleiri fyritøkur úti um landið. Endamálið við hesum vitj- anum er at kanna fyritøk- urnar og harvið finna fram til, um tær lúka krøvini, sum oljuvinnan í dag setir til veitarar av bæði vørum og tænastum til vinnuna. Tá Saga í fjør í lýsingum heitti á fyritøkur í Føroyum at siga frå, um tær ynsktu vitjan av serfrødingum frå Saga, var áhugin ovurstórur. Meira enn 50 fyritøkur vildu hava umsóknir og síð- ani hevur verið gongd í mál- inum. Vitjað hevur verið á umleið 25 fyritøkum og hildið verður fram við hes- um vitjanum. Tað vísir seg at vera stórur áhugi millum ---Fyrttgkur ikki bert-at-verða skrásettar men eisini at fáa vitjan av serfrødingunum hjå Saga, sum so kunnu siga, hvussu førar tær eru fyri at vera veitarar til eina komandi oljuvinnu. I dag standa umleid 80 fyritøkur å listanum hjå Saga. Tarjei Hemstad hevur júst verið í Føroyum, har hann vitjaði fleiri fyritøkur. -Sum oljufelag, ið ynskir at vera við í leiting við Føroyar, hava vit brúk fyri at vita, hvat føroyskar fyritøkur kunnu lata av vørum og tænastum, og ti er tydning- armikið at kanna, hvørjum stødi hesar fyritøkur eru á sigur Tarjei Hemstad, sum fegin vil gera sítt til at greiða fyritøkunum frá olju- vinnuni, hvussu hon er sett saman og hvørji krøv hon setir, soleiðis at virkini í góðari tíð hava møguleika at laga seg til hesi krøvini - nú oljuvinnan er eitt sindur ødrvisi enn vinnur á landi. Í síðsta enda kemur arbeiðið hjá Saga bæði at gagna føroyskum vinnulivi og oljufeløgunum, sum fara at arbeida her sum heild. Endamálið er rætt og slætt at lyfta stóðið hjá virkjunum upp, soleiðis at virkini kunnu vera við í kappingini um at lata vørur og tænastur. Saga Petroleum hevur tann politikk í mest møgu- ligan mun at brúka lokalar fyritøkur og ídnað, har arbeitt verður úti í heimi. Og fyri at gera lokalar fyritøkur kappingarførar vil Saga eisini fegið geva eina hjálpandi hond. Tarjei Hemstad sigur um støduna í Føroyum, at tað finnast fleiri fyritøkur, 10 eiga góðar møguleikar at vera við í eini oljuvinnu. Spurningurin er í nógvum fórum, hvussu fyritøkurnar megna at liva upp til krøv- ini um trygd, heilsu og um- hvørvi. Oljuvinnan. setir sum vera man sera hørð krøv til ikki minst trygdina. -Tað er ein sera stórur áhugi fyri at vera við, og tað er gott. Men ein veik- leiki er í mongum førum manglandi kunnleiki, og hetta er nakað vit kunnu bóta um við at tosa við um- boð fyri fyritøkurnar. Týdningarmestu ráðini hann kann geva føroyskum fyritøkum er at vera varnar. -Okkara royndir í Noregi eru tær, at tað eru sera fáar fyritøkur, sum hava klárað at byrja uppá nakað heilt nýtt og bara arbeiða við oljuvinnu. Tað besta er at halda fram við tí fram- leiðslu og tænastu, sum ein hevur og so hava oljuvinn- una sum eitt nýtt bein at standa á sigur Tarjei Hem- Hann vísir eisini á møgu- leikan hjá føroyskum fyri- tókum at arbeiða saman við bæði norskum, donskum og bretskum fyritøkum. Saga hevur eingi handilslig á- hugamál í so máta, men kann verða við til formidla samband. Eisini heldur hann tað vera umráðandi hjá føroyskum virkjum at arbeiða saman, tí tá kunnu tey standa seg sterkari bæði fíggjarliga og fakliga. Tað er nevniliga tydningarmik- ið, at føroyskar fyritøkur, sum vilja vera veitarar til oljuvinnuna, eru so mikið væl fyri fíggjarliga og fakliga, at tær kunnu koma við góðum tilboðnum Saga-serfrødingurin held- ur annars, at cathering, verkstaðsarbeiði ol. eru av- gjørt øki, har føroyingar Umbod fyri Saga vitja hjå Poul Hansen, heilsølu, sum longu er veitari til oljuvinna. Heilsølan letur vørur til eitt nú seismikkog supplyskip. Mynd Jens K Vang kunnu bjóða seg fram og sum longu hava góðar royndir sum veitarar til fiskivinnuna. -Tit hava ver ið veitarar til fiskivinnuna leingi, og tað er náttúrligt at tit eisini vera tað til eina oljuvinnu, men tit mugu gera tykkum greitt, at olju- vinnan setir onnur og ør vísi krøv. Føroyska sam- felagið er lítið, og ti mugu tit velja, hvat tit vilja leggja tykkum eftir Hann vísir á, at tað er kanska nettup í leitifasuni, at føroysk virki eiga at vera við. Hóast tað er avmarkad, hvat verður av arbeiði, so verður tað kortini nógv at gera út frá tí sannroynd, at føroyska samfelagið er so lítið. Eitt eru virki í Føroyum Annað er sovorðið sum um- boð. Her heldur Tarjei Hemstad tað vera týdning armikið, at feéroyingar sjálvir eru umboð fyri verur og tænastur, sum koma utt anífrá, og sum oljufeløgini hava brúk fyri