leygardagur 10. oktober 1998síða 10

10 tíðindablaðið Birgir Kruse, heiðraður útvarpsmaður: Nr. 192 — 10. OKTOBER 1998 Vit duga best at „spæla fólk í husi« - Fóroyingurin verður á so nógvum ókj- um ruraður í blund og tað virkar við til, at vit bara „spæla fólk í húsi“ møguliga óviljáð bundin at spæla tann leiklutin uttan at vit sjálv ynskja tað og eru klár yvir tað. Tí tað er so deiliga lætt og makligt. Eingin veit, hvat alter- nativið er, men tað kunnu vit ímynda okkum. Henda konservatisman er rætti- liga rótfest í Føroyum. Vit halda aftur, vita hvat vit hava og tað er best at halda fast við tað, sigur Birgir Kruse í viðtali um útvarpssendingar sínar, um dýrgripin í kjallaranum í ÚF, fóroy sku fjólmiðl- arnar sum heild, og fremmandagerðina av okkum sjálvum sum fólk, tí vit bara Vit eru lata standa til. er pr a gd QIVSUR at mtoiarnir nc va eina mentanardeild, eins eina programmde:ld, tekniskadetid, í din tønleikadeild }. Men eins o dadeild og Annars er alt orð a # Í K r ] Ww Hann er føddur sama år-sum Í varp Føroya by yrjaði at út varpið hevur ann miðilin senda, og hann fram um aðrar hevur arbeitt við. Hann hevur sent piratútvarp á Eiði og í dag situr hann í almennu loft- miðlaneyndini. Og í vár fekk Birgir Kruse sum tann fyrsti føroyski journalistur in nakrantíð eitt stórt herða- klapp og eina ålitisvåttan frå Nordbok. Eina virðislen fyri gott mentanarligt avrik í Útvarpi Føroya við ment- anarsendingunum Vetrar- breytini og Kontiki, ið byggja brugv millum før- oyska og norðurlendska mentan Sum 20 ára gamal gjørdi hann sína fyrstu sending Tað var á Bryggjubakka, ein tónleikasending, sum kort- ini ikki varð send fyrr enn arnaldinum I tu hevur sett orð r tú vilt. Tí eiga handaða Nordbok-vi árið eftir. Tá ið hann var um at verða liðugur í studenta- skúlanum í Hoydølum i 1979 fekk hann fast starv í útvarpinum, eftir sáttmálan- um skuldi hann taka sær av øllum tónleikasavninum - Tað var ikki so menn- andi, útvarpið var lítið tá, og tí fór eg eftir trý ár í 1981 á Læraraskúlan, haðani eg var liðugur í 1985, sigur Birgir Kruse Øll hesi árini síðani hevur Birgir gjørt free-lance send- ingar fyri Útvarp Føroya og ger tað enn. Men annað beinið er framvegis væl og virðiliga í lærarayrkinum, hann er lærari á Eysturskúl- anum, situr í nevndini í Før- oya Lærarafelag og á Landsmidstødini tveir dagar um vikuna sum lærugrein- arråOgevi Profilur Fram ul fyri trimum árum g fyri mentapolitikk mást tú seta á, hvat tað er tú stóru miðlarnir at hava eina mentanar- Norðurlandahúsinum rostønina vilt, tåstani kanst sigur Birgir Kruse tá ið Birgir Kruse fekk Mynd: Alvur Haraldsen 1531 deild síðani hevði Birgir mest sum bara roynt seg við at gera tónleikasendingar, men í 1995 heitti programm- leiðarin í útvarpinum á hann um at gera eina sending til summarskránna. Hetta varð til leygarkvøldssendingina Opið hús, ið samstundis á ein hátt gjørdist fyrimyndin til sendingina Vetrarbreyt- ina, sum hann nú triðja vet- urin á rað skipar fyri - Tad var fyrstu ferð eg arbeiddi við samansetta konseptinum, sum eg fram- vegis arbeiði eftir, har eg geri eina sending, sum byggir á ymsar liðir, eina samrødu ella eitt evni, kjak- ast verður um, soleiðis at ein ávísur profilur er í send- ingini. Lurtarin veit altíð, hvat hann lurtar eftir, men kortini kemur altíð okkurt óvart á hann. Eg dúvi uppá tað gjógnumgangandi, henda tráðin sum gongur ígjógnum allar lidirnar í sendingini. Opið hús endaði við einum rithøvundi, sum skrivaði og las sjálvur, tað riggaði væl, og tí havi eg hildið fast í síðani, Birgir Kruse. Summarið eftir Opið hús gjørdi Birgir summarsend- ingina Kontiki, heitið stav- aði frá, at tað tá vóru 50 ár síðani tann fyrsta Kontiki- ekspedisjónin byrjaði. - Tú finnur uppá eitt kon- sept, sum so líðandi verður til. Í teirri sendingini brúkti eg nógv samrødur, sum vórðu gjørdar um ISDN- linjur við fínari dygd, so tað ljóðar sum vit sita í somu stovu. sigur Dramaturgiin tydningarmikil Í seinastu vetrarskránni var Birgir vertur í sendingini Burtur á heiði, ein sending við country-tónleiki - Einki er stuttligari enn at gera tónleikasendingar, men eftir sendingina Opið hús fekk eg hug at royna at halda fram í vetrarskránni og gera eina sending, sum fór frá tí tónleikarliga. Men eg havi altíð brúkt líka nógva tíð úl at gera eina tónleikasending sum eina sokallaða talusending, kanska í meiri lagi til tón- leikasendingar, hóast eg veit, at talusendingar hava ein nógv hægri status, bæði millum lurtarar og innan- hýsis í útvarpinum. Í eini tónleikasending skal eisini vera ein heild. Hon byggir á eitt ávíst mynstur, tú kanst kalla tað eina dramaturgi, eina byrjan og ein enda. Hvørt einasta lag er valt, tí tað er bundið at onkrum, ið var frammanundan. Í mín- um hugaheimi er einki meiri ótolandi enn vánaligt útvarpsarbeiði, einki er so stuttligt sum gott útvarps- arbeiði, og munurin kann vera øgiligur. At leggja eina plátu á uttan nakra grund- geving er óskiljandi. Tú heldur lurtararnar fyri tað turra spott, tí tú situr ikki og spælir plátur fyri tær sjálvum. At brúka eina al- menna rás til slíkt hoyrir ikki heima í dag, tí útvarps- miðilin er avgjørt tann burð- ardyggasti í einum framtíð- arperspektivi. Men tað krevur eisini eitt sindur av miðilinum, at hann mennist, at nýggj konsept sleppa framat, nýggjar mátar at gera sendingar uppá, og nýggjar mátar at viðgera evnid uppá. Og ikki minst, at miðilin hevur ein starvs- fólkapolitikk, sum syrgir fyri, at alt hetta er í lagi, sigur Birgir Kruse. Nærum nóg gott - Síðst í sjeytiårunum var