mikudagur 21. oktober 1998síða 2

Gott at Pinochet er tikin Oddagrein NÚ vit mestsum høvdu gloymt, at hann framvegis var á lívi, var Augusto Pinochet bráddliga aftur á ollum heimsins forsíðum. Maðurin, sum var við til at fella og helst eisini myrða táverandi demokratiskt valda forsetan í Chile, Salvadore Alliende, og seinni orsekin til morð á túsundtals ósek fólk, var nú um dagarnar tikin av bretsku løgregluni. EFTIR åheitan frå sponskum dómarum um at handtaka Pincohet fyri hansara leiklut i moråum á ósekar spaniumenn og chilienar gjørdu bretskir myndugleikar av at handtaka Pinochet, meðan hann var i London fyri at sokja sær heilsubót. HÓAST Pinochet er senatorur í Chile og ferðast við diplomatpassi, so hava bretsku myndugleikamir gjørt av at nokta Pinochet útferðarloyvi aftur. Fyrst skal kannast, um ynskið frá sponsku dómarunum skal gangast á meti. Ætlanin er at fáa Pinochet fyri rættin í Spania. VIÐHALDSMENN Pinochet hava mót- mælt handtøkuni og siga, at hetta er í stríð við vanligar reglur fyri diplomatar. Men hesum vísa bretskir politikarar aftur. Sama ger sjálvur ST-aðalskrivarin, sum skal hava sagt, at tá talan er um brots- menn av slíkum slag sum Pinochet, so er als einki, sum eitur diplomatiskur immuni- tetur. Hesum munnu tey flestu taka undir við. Tað eru bert ultrahøgravend í USA, nøkur få viðhaldsfólk hjá Pinochet í Chile, og so Dagblaðið og føroyski fólkafloks- politkarin Oli Breckmann, sum bera í bøtu- flaka fyri Pinochet. Hóast mong ár eru farin, so eigur tað at standa púra klárt í minninum hjá øllum føroyingum, hvussu Óli Breckmann - ikki bert einaferð - men aftur og aftur nýtti høvi til at lovprísa Pinochet og hansara harkaliði. Tí sama persóni, sum helst kemur fyri rættin á- kærdur fyri hópmorð. So stórt var og er haturið til sosialstar og oll vinstravend, at Pinochet og hansara ”politikkur" passaði væl inn í figgindamyndir Breckmanns. NU tosað verður um fólk, sum hava for- brotið seg móti mannarættindum, og vit síggja, hvussu fleiri lond og felagsskapir í felag royna at fáa hesi fólk handtikin og dømd, kann tað ikki koma betur við, enn at júst Pinochet verður tikin og kemur fyri ein dómstól. Hvat skulu altjóða dómstólar og mannarættindaproklamatiónir brúkast til, um menn sum Pinochet ganga leysir! Áhugavert verður at fylgja fråsøgnunum hjá Óla Breckmann í Dagblaðnum frá rættarsøkini móti Pinochet. Sosialurin Lesarabrøv: Ber tað til at gagnnýta eina fótbóltsferð til at markna0darføra ferðalandið Føroyar uttanlands? Í leiðaranum í Sosialinum frá 20. oktober 1998 verður spurt, hví m.a. Ferðaráðið ikki var við í einum felags marknadarføringstiltaki, nú føroyska fótbóltslandsliðið var í Skotlandi og spældi. Tað er vanligt, at skótar, kór, skålabørn og eisini ítr- óttar- og listarfólk søkja um stuðul, tá tey fara uttan- lands. Hóast umsókjari ger vart við, at hann á ferðini umboðar Føroyar og harvið eisini føroyska ferdavinnu, letur Ferðaráðið ikki stuðul. Ferðaráðið hevur nevni- liga valt at nýta játtanina til tiltøk og m.a. virkir, sum eru beinleiðis knýtt at ferða- vinnuni. Hetta er ein einføld raðfesting, sum skal tryggj- a, at vit nýta játtanina málrættað. Ein partur av raðfesting- ini er eisini, at Ferðaráðið hevur valt at gera vart við Føroyar yvirfyri útlendsku sølulidini (ferdasmidir og ferdaskrivstovur), at senda faldarar út og at veita út- lendskum fjølmiðlum, sum venda sær til okkara høv- uðsmálbólk, tænastu. Okkara høvudsmålb6lkur er fólk millum 40 og 60 ár, sum hava ein serligan áhuga í náttúru og/ella mentan. Tey eru væl lærd og hava eina inntøku yvir miðal. Ferðaráðið hevur eina ferð roynt at útnytta umrød- una, sum filmurin “Barbara' skapti fyri Føroyar, til at vísa á møguleikan at ferðast til Føroya. Hetta eydnaðist, tí at tey, sum lesa bókina eru samanfallandi við mál- bólk okkara. Tá eg sigi fólki uttan- lands, at eg eri føroyingar, er vanliga reaktiónin: "Ah ja, tit spæla fótbólt' ella "tit veiða grind' ella okkurt Fiskidagarnir triðja. Eitt slíkt úttalilsi - havi eg lært - er ikki tekin um, at tey ætla sær til Før- oyar, men eitt tekin um, at tey hava hoyrt um Føroyar. Ferðaráðið var á fótbólts- ferð í 1994 í Skotlandi. Mær er sagt, at onki ftøkiligt úrs- lit var av ferðini. Hetta haldi eg vera logiskt, tí í mínari tíð á Ferðaráði Føroya (síð- ani februar 1995) havi eg higartil ongin tekin sæð um, at samband er ímillum fót- bóltsáskoðarar og ferðafólk, sum hava áhuga í at koma til Føroyar. Tí var Ferdaråd Føroya ikki vid f Skotlandi. Ferdaråd Føroya Annika Wardum Joensen P.S. Tað er eitt stak gott hugskot at gagnnýta eina hending Annika Joensen, stjóri á Ferðaráð Føroya uttanlands til at marknað- arføra føroyskar vørur, her- undir eisini Føroyar sum ferdaland. Ahugavert hevdi ti verid at kanna, nær tad loysir seg fyri hvørja vinnu at nýta umrøduna uttan- lands til at promovera før- oyskar vørur. Hetta er ein uppløgd uppgåva fyri eitt útflutningsráð. Í tíðindaflutninginum í sein- astuni hevur verið nevnt fleiri ferðir, at ikki allir tóku fiskidagarnir vóru upp- brúktir seinasta fiskiár. Av tí at tølini vóru mest ógvus- lig fyri bólk 5 og 4, skal eg tí gera fylgjandi viðmerk- ingar fyri at lýsa hetta eitt sindur nærri. Vert er at leggja til merk- is, at útróðrarflotin undir einum heldur seg langt nið- an fyri sín prosentvísa part av heildarveiðuni, sum hon- um er tryggjað vegleiðandi gjøgnum lógina um vinnu- ligan fiskiskap. Og tað ger hann, sjálvt um bæði trol- bátar og smærri trolarar eru hýstir í hesum bólki og har- við eisini eru við í hesum hagtølum. : Meginfelag UÚtróðrar- manna hevur fyrr ført fram, at útróðrarflotin er undir einari sjálvregulerandi á- virkan, nevniliga streymur og veðurlíkindi annars. Hesi ávirka sum kunnugt nógv mest inni við land, har út- róðrarflotin hevur sítt ar- beidsøki. Ónýttu fiskidag- arnir bera prógv um tað. Ónýttu fiskidagarnir bera eisini prégv um eina aðra forðing fyri einari rationell- ari útróðrardrift. Tann um- sitiligheitin, sum seinastu tíðina saman við gðrum broytingum er smoygd inn í lógina um vinnuligan fiskiskap ger, at menn held- ur leggja bátarnar enn keypa sær dagar frá spekulatións- vinnuni. Meginfelag Ut- róðrarmanna hevði um- bodsnevndarfund 4. oktober og var semja har um, at keyp og søla av fiskidøgum fullkomiliga hevur spælt fallit innan fyri útróðrar- vinnuna. Heldur mæltu um- boðini til at taka undir við einari skipan, ið lutar fiski- dagar út í bólkinum við há- marki, nakað tað sama sum skipanin í bólki 5. Meginfelagið hevði fund við vinnunevnd Føroya Løgtings tá lógin um mán- aðarligan minstaforvinning var fyri á tingi. Tá var gjørt vart við, at teir nógv ónyttu dagarnir í bólki 5 var ein forðing fyri at bátar kundu fiska nakað sum helst yvir tað trongligt setta dagatalið. Urslitid varð so ein áheitan til landsstyrismannin í Fiskivinnumálum um at býta dagar út til bólkin við hámarki fyri hvgnn bátin. Higartil hevur hetta virkað væl í bólk 5, og kundi tað uttan iva eisini virka í ðrum bólkum við. Eftir er so bara at lata fiskidaga- skipanina og ambodiri í lógini um vinnuligan fiski- skap regulera veiðutrýstið. Við heilsan, Vegna Meginfelag Útróðrarmanna Chris Jan Michelsen Als ikki glataðir spælimenn« Einasti føroyski yrkistón- leikabólkurin innan klass- iskan tónleik, Aldubåran, fer nå aftur á konsertferð. Tey eru boðin til Danmark- ar og Álands at hava kon- sertir og verður fyrsta kon- sertin í Danska Utvarpshús- inum í Keypmannahavn sunnudagin 25. okt. kl. 14.00. Konsertin verður send sama kvgldið í Dan- marks Radio p2, so nú býðst høvi hjá okkum her heima at hoyra Aldubáruna úr út- londum. Ur Danmark gongur leið- in til Álands, har Nordens Institut hevur boðið teimum at halda konsert. Henda seinna konsertin verður týs- kvøldid 27. okt. í Marie- hamn. Aldubáran hevur rættiliga gjørt vart vid seg síðani hon varð stovnað í 1995. Sjálvt um bólkurin bert hevur verið virkin í trý ár, hevur tað eydnast teimum at framt nógv ymisk tiltøk og fingið føroysk og eisini fleiri út- lendsk t6naskøld at skriva til teirra. Tey eru fastur tátt- ur á Summartónum og har- afturat hava tey hildið Vár- konsertir í Listaskálanum á hvgrjum vári saman við føroysku t6naskøldunum. Eisini uttan fyri landodd- arnar hevur Aldubåran fingið avbera móttgku. Á fyrstu konsertini hjá teim- um í '95 í Keypmannahavn tók ummælarin hjá danska blaðnum Jyllands-Posten til, at >sjálvt um grunnarnir vóru tómir, sjálvt um tað fíggjarliga stóð í botni, so varð hetta ikki at merkjast í listini; hvorki í dygd ella í vavi. Her vóru spælimenn á hægsta stigi, ið als ikki vóru glataðir<. Aldubáran er samansett av ungum føroyskum tón- leikarum. Trý teirra virka á Musikkskúlanum í Havn, fýra teirra eru yrkistónleik- arar í Danmørk, m.a. á Kgl. Leikpallinum. Harafturat eru tveir »royndarlimir«, Rúni Bæk, fi6l, og Jógvan Zachariassen, fagott, ið búgva ávikavist í Ameriku og í Skotlandi. Tey spæla saman 3-4 ferðir um árið, fyrst og fremst nýggjan tónleik, men eisini tey van- ligu klassisku verkini verða framførd. Harafturat luttaka tey í nógvum nýskapandi tiltókum. M.a. skulu tey í heyst á heysti 99 hava fram- førslur við Hanusi Johansen í Norðurlandahúsinum, har bæði nýtt og gamalt tilfar hjá Hanusi verður klætt í nýggjan búnað. Spennandi verður. A ferðini til Danmarkar og Alands verður framførd- ur nýggjur føroyskur tón- leikur av Kristian Blak, Sunleif Rasmussen, Kára Bæk, Edvard N. Debess og Tróndur Bogason. Aldubáran er: Anna E. Klett, klarinett — Andrea Heindriksdóttir, floytu — Páll Sólstein, horn — Øssur Bæk og Såmal Petersen, fiólir — Hege Waldeland, sello — Olavur Jakobsen, gittara — Jóhannes Andrea- sen, klaver.