hósdagur 22. oktober 1998síða 12

12 Nr. 200 — 22. OKTOBER 1998 Viðmerking: ; Egoismens kolde vej (Av misgávum var partur av hesi grein hjá Hergeiri Ni- elsen dottin burtur, og end- urprenta vit tí greinina í fullum líki): Í midøldini, tá ið menn lótu lív, søgdu teir, at jørðin var rund, ella kvinnur vóru brendur á báli, segði onkur tær duga gand, ræddust fólk upplýsing og kunning um lívsins faktisku viðurskifti. Hetta miðaldarmyrkrið leitaðu kortini ikki færri enn tveir flokkar á tingi inn í, tá teir av lívsins kreftum vildu forða fyri, at allir føroying- ar, øll tjóðin, skuldi kunnast um viðurskiftini í teirra egna ríkisfelagsskapi. Undir orðaskiftinum um fullveldisuppskotid hjá samgonguni roynddu vit fleiri ferðir at vísa javnað- arflokkinum á, at Uttan- landsnevndin fór at fylgja við í tí, sum fór at fara fram. Eisini vístu vit á, at málið kom aftur á tingborð til að- alorðaskiftis, og at allir tingmenn og alt Føroya fólk fór at fáa eitt sera neyvt innlit í tey politisku, um- sitingarligu og búskaparligu viðurskiftini millum Fer- oyar og Danmark. Teir báðir sambands- flokkarnir kastaðu kortini saman, og vístu hvar teir stóðu. Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin funnu saman eins og teir gjørdu tað fyri hålvan øld síðani í einari felags stevnu, sum einki annað endamál hevði enn at varðveita „tingenes tilstand.“. Báðir flokkarnir - eins og vit aðrir - hava nýliga verið úti í ikki færri enn tvinni valstríðum í einum ári, hvar spurningurin um frælsi og ófrælsi var tann fremsti av øllum. Annar teirra, sambands- flokkurin hevði eina greiða meining um hesi viðurskifti, og tað er alla æru vert. Hin- um flokkinum, javnaðar- flokkinum, fanst ongantíð nakar botnur undir, - men nú er hann so har. Javnaðarflokkurin kastaði saman við sambandsflokki- num, og sæst nú hvørva millum sandmaðkarnar í teirri politisku oydimørkini, sum sambandið hevur valt at dusa sær í Hesir tykjast halda, at heimurin stendur í stað, og treða nú einsamallir „ego- ismens kolde vej“ - sum Pól Nyrup Rasmussen so staðiliga ávaraði føroyingar ímóti at gera. Fyri at fáa eina semju í hesum avbera stóra máli flutti = tjóðveldisflokkurin seg ikki so lítið, eins og aðr- ir, ið taka undir við máli- num, gjørdu tað. Sjålvt Sambandsflokkur- in kom yvir enda. Men Javnadarflokkurin, ið hevur talað eina mest fyri, at flokkarnir skuldu flyta seg í hesum søguliga máli, flutti seg ikki ein tumma, tá á stóð. I ålitinum segði formaður javnaðarfloksins, at tá ið hetta málið varð samtykt fór landsstýrið undir fyrireik- ingarnar. Tað var rætt. So leggur landsstýrið fyr- Lesarabrgv ireikingarúrslitið fyri løg- tingið til aðalorðaskiftis, segði hann víðari. Tað var eisini rætt. Men so gleið hann í sann- leikanum. Javnaðarformaðurin skrivaði í sjálvum álitinum, at tá ið aðalorðaskiftið hevði verið á tingi, skuldi løgtingid ikki taka nakra stóðu aftur fyrr enn til tann lidna sáttmálan. Sjálvur fregnaðist eg eftir, um ætlanin var at koyra tingið til hús og seta ting- skipanina úr gildi. aftan á, at aðalorðaskiftið um kann- ingarúrslitið hevur verið Men har fekst einki svar. Hvat bagdi javnaðar- flokkinum, vóru vit fleiri, ið spurdu eftir? Hvat bagdi formanni javnaðarfloksins, spurdu vit serliga eftir? Helt hann veruliga, at tað fór at eyðnast enn eina ferð at reka føroyingar aftur eftir hæli við at ræða teir. Við at dylja upplýsingar fyri teim- um? Var tað ikki at leita aftur í miðaldarmyrkrið? Svarið kundi bara blíva jú, jú so var. Men sjálvan 6. oktober síggja vit í Sosialinum, at alt bara var ein glæntrileik- ur. Nú - formaðurin í javn- aðarflokkinum situr á ber- um - sigur hann upp á fyri- spurning frá blaðstjóranum: „Nú er fullveldisuppskot- ið so samtykt. Eru so allar brýr brendar millum javn- aðarflokkin og sam- gonguna? Hergeir Nielsen, løgtingsmadur í Vági Og floksformaðurin svar- aði: „Nei, tað eru tær nokk ikki. Prosessin, sum er farin í gongd, kemur væl at verða politiskt vidgjørd fleiri ferð- ir, og koma onkur av málu- num at enda aftur í nevnd, har javnaðarflokkurin er umboðaður.“ Júst soleiðis, sum vit greiddu frá, at tað fór at vera, men sum formaður javnaðarfloksins í sjálvum álitinum segði, tað ikki fór at verða. Er nakað álit eftir í for- manni javnaðarfloksins, spyrja vit nú, ella hugsar hann bara um at treða „eg- oismens kolde vej?“ Hergeir Nielsen Altjóða arbeiðsskapandi verkætlanin Tað hevur tey seinastu árini verið arbeitt við eini altjóða arbeiðsskapandi verkætlan fyri Føroyar, sum vakti miklan ans millum tey seri- øsu og virkisfúsu og moti- veraðu, ið er ein fortreyt Tað er skapur ein altjóða miðdepil í Føroyum og har ein heilur hópur av hjúnum og einstaklingum. kenna til altjóða forrætning, handil, marknað, við atliti til heima party kring alt landið Tað hesin altjóða forrætn- ingsháttur byggir á eru nýggjastu forrætningsskip- anir í 90'unum kallað Multi-Level-Marketing og Network Marketing, ið ein praktiserar viðv. firma og forrætningsavtalur við fleiri altjóða fyritøkur í fleiri londum. Tað verður skipað fyri fundum og skeiðvirksemi og venjing við hjúnum og einstaklingum, ið taka lut, so tey fáa skipað forrætn- ingar innan- og uttanlands í altjóða høpi. Tað er ein for- treyt, at tey sjálv nýta vør- urnar fyri og fáa egnar royndir at kunna áhugaðar keyparar, ið fáa høvi til at royna hesar, eftir avtalu við forhandlara/seljara. Tað tekur nakað av tíð at skapa altjóða fortreytir og grund- arlag at arbeiða sjålvstød- ugt í altjóða høpi heimani- frå og hava allan heimin sum forrætning. Tad, sum framtíðin fer at bjóða, verdur heimakeyp og søla, sum verður skipað privat heima hjá seljara ella keyp- ara eftir avtalu og við at skipa heimaparty kring alt landið. Tað dagliga sam- skiftið og samstarvið fer at ganga um telefon/fax og internet, hvat ið flestu húsarhald munnu hava út- vegað sær, ið skapar slíkar forrætningsmøguleikar ein bjóðar serigsum og virkis- fúsum og motiveraðum. Tað eru fleiri fyrimunir, ið keyp- ararnir í dag fáa, í mun til etableraðu forrætningar og handlar, sum selja heilsu- og kosmetikkvørur og gávu- og prýðislutir o.m.a., ið einfærst við at fáa skipað fyri í Havnini. Tað verða skaptir møguleikar at arbeiða sjålvstødugt í al- tjóða høpi og óheft av ar- beiðsgevarum og fáa fíggjar- og peningafrælsi, sum flest fólk droyma um í dag, ið ein hevur fingist við at kunna fólk um. Tað eru fleiri forðingar, ein hevur fingið beint av vegnum hesi seinastu árini, so at ein fær betur skipað forrætnings- viðurskifti aftan á at hava stríðst við byrjanartrupul- leikar, til vit fingu vís nummar skipan. Tað er rættuliga nógvur peningur, ið ein hevur mist, tá ið børn, ungdómar og tilkomin fólk hava havt frags av at fremja telefonterror og hvers loyniligu nummør eru skrá- sett á Føroya Tele, ið ein kann melda til løgregluna. Tað er marknaður fyri at keypa og selja heilsu- og kosmetikkvgrur og gávu- lutir og prýðislutir og stuldratól o.m.a. privat, uttan fyri vanliga afturlat- ingartíð hjá forrætningum og handlum kring alt land- ið. Tað hevur áður verið kunnað Toll- og Skattstovu & Tolldeild & Postverki um slíkar forrætningsmøgu- leikar, ein hevur skapt, og ein skal ogna sær ein start- pakka fyri at kunna byrja og sum ein ikki skal gjalda m.v.g. og toll av. Tad ger ein fyrst, tå id ein bileggur vørur heim til Før- oya at selja privat, id ein fæst vid, sum kann hjålpa ótrúliga nógvum hjúnum og einstaklingum at blíva sjålvstødug kring alt landið og røkka oman fyri nevnda. Tað hevur eisini verið kunnað Telefonverkinum um týdningin at opna linjur frå Føroyum til Danmark- ar, við atliti til altjóða frí nummør, sum altjóða fyri- tókur hava upprættað, vit gjalda einans fyri at ringja niður. Tað eru rættuligar avbjóðingar, ein hevur fingið í altjóða høpi og har ein fleiri ferðir er boðin uttanlands og har ein ikki hevur verið fyrireikaður til forrætningsferðir at vitja altjóða fyritøkurnar í fleiri londum. Hans Birgir Hansen Lesarabrøv Figgindi oljusjeikana i Føroyum Tað er einki dulsmál, at ein er tann einasti orkusjeikur í Føroyum og fíggindi olju- sjeikanna her å landi. Tað er við tí nýggju heimsumfatandi og alt av- dúkandi teknologi, ið bygg- ir á decentrala orkuveiting kring landið. Tað er tann nógv umstríddi kubbin, sum var byrjanin til eina nógv stórri og meira umfatandi orkusparing. Tað er bert í Føroyum, at hon fekk nakað av umrødu í Dagblaðnum, Oyggjatíðindi, Dimmalætt- ing og Sosialinum. Tad eydnadist ikki hjå V. H. Clach at fåa tey donsku, norðurlendsku, bretsku og amerikansku blødini at skriva um heimssensati6n- ina. Tað var seinast í 70- árunum og fyrst í 80-årun- um, at føroyingar fingu kunnleika til danan, tekno- logiina og kubbasparing, sum hópin av húsarhaldum fingu sær kring landið. Tað var tá frá aðrari síðu loypt hvøkk í fólk við spreingi- vanda og ødrum, sum ikki helt nógvum fólkum aftur, ið royndu kubbasparing, tá tey sóu, at V. H. Flach hevði rætt. Tað var ætlanin at fáa skift ta gomlu teknologiina út, sum byggir á midsavn- andi orkuveiting, ið tveitir 99% av allari hitaorkuni um døgnid út gjøgnum skor- steinin. Tad var sidani ætl- anin at fáa ta nýggjaru tek- nologiina ístaðin fyri, ið byggir á decentrala orku- veiting og útnytta hitaork- una til upphitingarendamál. Tað var eisini ætlanin at fremja eina landsumfatandi orkusparing við nógv um- strídda kubbanum, so vit byrjaðu at spara tey 99%, sum vit tveita út gjøgnum skorsteinin um døgnid. Tað er nógv fyri at síggja, hvussu brúkarar verða snýttir av oljufeløgum, olju- servísumonnum og teimum, sum selja ketlar, tá ið ketl- arnir ikki geva nakra orku- sparing. Tað er ikki fyrr enn ein fær praktisera kubba- sparing, at ein fær betri út- nytta hitaorkuna og kann byrja at spara tveir tangar av olju um árið, hvat nógv húsarhald gera kring landið. Tað er eisini nógv fyri, at dagblød og fjølmiðlar í Før- oyum ikki hava torað at við- gjørt hesa nýggju teknologi- ina undir teimum røttu for- treytunum, so at hon fekk ein møguleika. Tað er so, at oljufeløgini, tey styra politisku dagblød- unum og fjølmidlunum, ti fær hon ikki sfna røttu vid- gerð, tå ið umboð fyri hesi hava verið so nógv upptikin av oljukjakinum seinastu nógvu árini. Tað er givið, at hon vildi fingið ein vel- dugan tydning fyri tann før- oyska búskapin, landshús- arhaldið og vinnurnar kring alt landið, so vit kundu komið niður á 10% av tí hitaorku, vit nýta í dag. Tað er tann nýggja teknologiin, sum avmarkar dálkingar trupulleikarnar og skapar reinari náttúru og umhvørvi, sum ferðmannavinnan marknadarførur fyri at fáa fremmanda fólk til Føroya. Tað er aftaná, at ein mið- skeiðis í 80-árunum kunn- aði um flokkin Tey Grønu í Føroyum, náttúru og um- hvørvisvernd, at teir etabler- aðu flokkarnir á tingið tóku við í sinari stevnu- og virk- isskráir. Tað er ómetaliga nógva tíð og pening ein hevur nýtt uppá hesa nýggju teknologi og kubbasparing, ein einsa- mallur bar kostnaðin av at fáa nakað í blød og fjøl- miðlar, tá ið ein skipaði fyri- lestrar og fundir kring land- ið seinast í 70- og fyrst í 80årunum. Tað skal verða sagt, at henda nýggja teknologiin verður nýtt í fleiri londum, og ger tað gomlu teknologi- ina, sum byggir á miðsavn- andi orkuveiting og lestrar- bókmentir v.m. um allan heim týdningarleyst. Tað verður neyðugt at taka hetta málið upp aftur í bløðunum og møguliga skipa eina nýggja fyrilestrarrød, so fólk kunnu síggja heims- sensatiónina, sum ein eisini hevur fingist við í Danmark saman við V. H. Flach. Hans Birgir Hansen Hevur tú skund ? - at spenna belti tekur