hósdagur 22. oktober 1998síða 13

Nr. 200 — 22. OKTOBER 1998 tíðindablaðið S0S2)urn 13 Fleiri bátar úr Runavík til Grønlands Bátarnir hjá AWI-Boats í Runavík roynast serstakliga væl. Higartil hava runavík- ingar bygt 15 útróðrarbátar til Grónlands, og nú skulu fleiri afturat ÁKI BERTHOLDSEN Føroyskir útróðrarbátar eru høgt í metum í Grønlandi. hvussu so er bátarnir frá AWI Boats í Runavík Tað er ikki langt síðani, at bátavirkið í Runavík lev- eraði fleiri útróðrarbátar til Grønlands, og nú fara teir undir ein ordra afturat. Hesuferð skulu teir byggja fimm-seks útróðrar- bátar til Uummannaq og Upernavik, umframt nakrar jollur, sum eisini skulu brúkast til útróður. Talan er báði um bátar uppá 33 fótur og uppá 27 fótur, og jollurnar eru 19 fótur. Bátarnir skulu leverast longu komandi ár, so skot- bráið er stutt, men tað held- ur stjórin í AWI-Boats, Að- alstein Anthoniussen, ikki verður nakrar trupulleiki. Men tað er greitt, at tað Føroyskir útróðrarbátar eru høgt í metum í Grønlandi. Higartil hevur AWI Boats i Runavik selt 15 bátar til Grønlandi. Nú er ordri komin uppá fimm- seks afturat, umframt nakrar jollur verður nógv at gera, sigur hann. Tað er heimastýrið sum fíggjar byggingina sum eitt slag av gkismenning í Grønlandi. 15 båtar hi I Båtarnir hjå Awi-Boats eru væl dåmdir í Grønlandi og higartil hevur bátavirkið í Runavík leverað 15 útróðr- arbátar vestur um hav- um- framt teir bátarnir, sum grýnlendingar nú hava bí- lagt. Teir flestu eru lætnir til nordurgrønlands, frá Disko-fjørdinum og norð- ureftir, men fýra eru eisini lætnir til Ammassalik. - Bátarnir eru bygdir ser- liga til útróður og teir eru royndir væl og virðiliga undir føroyskum viðurskift- um og teir skuldu eisini rigga væl til útróður í Grøn- landi- og tað hava teir eisini víst seg at gera, sigur báta- smiðjurin í Runavík. Aðalstein Anthoniussen sigur, at ordrarnir til Grøn- lands hava tryggjað teimum arbeiðið á bátavirkinum í næstan trý ár. Teir, sum nú skulu gerast, tryggjað teim- um breyð á borðið í næstan eitt ár afturat. - Annars er at kalla stein- deytt í Føroyum og tað verða at kalla næstan ongir bátar bygdir til føroyskar útróðrarmenn. Í Føroyum er at næstan bara talan um smávegis tryggingarskaðar og annað smáttarí. Teir størru bátarnir uppá 33 fótur kosta um 1,6 mill- ión, teir minnu uppá 27 føt- ur liggja um 700.000 krónur og jollurnar nakað minni, so bíleggingarnar úr Grønlandi hava alstóran týdning fyri virksemið á bátavirkinum. Len fyri stóra ílegu Tað eru nú ngkur ár síðani, at AWI Boats kom inn á grønlendska marknaðin. Men tað eru nógv ár síðani, at Aðalstein Anthoniussen vendi eyguni vestureftir. - Eg havi leingi trúð uppá møguleikarnar í Grønlandi og tað eru nú eini 10 år síð- ani. at vit veruliga fóru und- Vilja hava at oljufyrisitingin skal flytast til Suðuroyar Tvøroyrar Býráð hevur sent landsstýrinum áheitan um at at flyta oljufyritingina til Suðuroyar Oljan verður í Suðuroynni og har skal hon eisini umsitast, heldur Tvøroyrar Býráð (savnsmynd) ÁKI BERTHOLDSEN Í Tvgroyrar býráð hava tey verið úti um seg í sein- astuni. Fyri 14 dagar síðani loyptu býráðið hvgkk á allar myndugleikar við at skarva 50 milliónir av kommunu- skuldini av sínum eintingum. Og nú hevur Tvøroyrar Býráð eisini heitt á lands- stýrið um at flyta oljufyrisit- ingina til Suðuroyar. Páll Vang, býráðsformað- ur á Tvgroyri, sigur, at tað eru nakrir dagar síðani, at Tvøroyrar Býráð sendi landsstýrismanninum í olju- málum, Eyðuni Elltør skriv, har heitt varð á landsstýris- mannin um at flyta olju- fyrisitingina til Suðuroyar. Býráðsformaðurin held- ur, at tað er so sjálvsagt, at oljufyritingin verður løgd í Suðuroy, tí tað verður útfrá Suðuroynni, at oljuvinnan verður.Tað sigur hann seg vera púra vísan í. Hann heldur, at tøknin er so frammaliga í dag, at tað er onki í vegin fyri at spjaða fyrisitingina út um landið. Tað er t.d. ikki meiri enn tveir dagar síðani, at vit sóu í Degi og Viku, at næming- arnir á handilsskúlanum í Havn fingu undirvísing frá lærara, sum var staddur í Stavanguri. Báðir partar sóðu hvgnn annan á sjón- varpsskíggja. Páll Vang heldur, at tá ið fíggjarmálastýrið kann virka væl úti á Argjum, er onki til hindurs fyri, at olju- fyrisitingin kann virka væl í Suðuroynni. - Samstundis kann eitt nú fiskimálastýrið verða flutt til Klaksvíkar, tí tað skuldi held- ur onki verið í vegin fyri. Hann heldur, at hetta skuldi eisini verið í fullum samsvari við ætlanirnar í samgonguskjalinum um ir at marknadarføra okkum har yviri, sigur hann. Hann sigur, at teir síðani hava marknadarført seg so nógv, sum teir yvirhøvur hava maktað. Hann sigur, sigur, at ordr- arnir, sum teir hava fingið frå grønlendingum seinastu try årini, tekur hann sum løn afturfyri tað stóru íløguna, teir hava lagt í marknaðar- føringina í Grønlandi. - Tað er sera strævið at koma inn á ein marknað, báði í peng- um, og ikki minst krevst tol. Tað hevur tikið næstan 10 ár at fáa gongd á bátabygg- økismenning. Broyta vanahugsan Vit fingu tiverri onga vid- merking frå landsstyris- manninum í oljumálum, Eyðuni Elltør. Men starvs- felagin hjá Páll Vang norð- uri á landi, Jógvan við Keldu, býráðsformaður í Klaksvík, tekur fult undir við tankanum. - Skulu vit liva í hesum landi, er alneyðugt at vit broyta vanahugsan og laga almennu umsitingina til tað samfelagið, vit búgva í. Og ein partur av hesum er at spjaða hana út um landið. - Jógvan við Keldu sigur, føroyska samfelagið er býtt upp í tvey øki: Høvudsstad- in,sum verður fíggjaður við donskum blokkstuðuli og innspræningum úr restini av Føroyum. Og so hava vit restina av Føroyum, sum í høvudsheitum verda figgj- aðar av fiskivinnuni og ti, sum harav stendst. Byrådsformadurin i Klaksvík vísir m.a. á, at tað eru einir 80 stovnar í Havn- ini, sum tilsamans útbetala einar 600 milliónir um árið í almennumn lønum. - Verdur umsitingin spjadd ing til Grønlands, so tad skulu nógvir pengar brúk- ast, áðrenn nakað kemur innaftur. Men Aðalstein dylur heldur ikki fyri, at hann heldur, at vinarbýarsam- starvið ímillum Runavík og Uummannaq hevur hava eitt ávísan týdning. Á AWI Boats í Runavík arbeiða seks mans í løtuni, men teir hava verið uppi á 10-12 monnum. um alt landið, fæst ein heilt annar dynamikkur í før- oyska samfelagið, tí úti um landið er leiga og grund- stykki nógv bíligari enn í Havn og lønarkrøvini lægri. I Jåtlandi er ein kanning gjørd, sum visir, at verda virki flutt til Keypmanna- havnar, dyrkar leigan 30%, lønirnar hækka 30% og effektiviteturin lækkar 30%. Stødan er akkuråt tann sama i Føroyum. - Tað er ein náttúrlóg, at har ov nógvir stovnar eru á einum stað, verður stødid lagt eftir tí veikasta. - Tí er tað neyðugt, at spjaða umsiting kring landið. Jógvan við Keldu heldur, at hetta er bara ein spurningur um at broyta vanahugsan og at tora at hugsa gðrvísi. Landið er so lítið, at tað er onki fyri, at vit spjaða um- sitinginakring landið, tá ið tað letur seg gera í gðrum londum, sum eru nógv størri enn okkara. - Vit mugu broyta tann hugburð sum sigur, at virkar Landsssjúkrahúsið íkki, verður ein stjóri settur aftur- at, men virkar Klaksvíkar Sjúkrahús ikki, verður tað niðurlagt.