mikudagur 28. oktober 1998síða 8

tíðindablaðið S082lu Nr. 204 — 28. OKTOBER 1998 Anfinn Kallsberg, lógmaður um fullveldið: lvast í um tað kann seljast politiskt millum Foroya fólk -Javnaðarflokkurin vil hava nakað, sum er minni enn fullveldi. Tað sigi eg ikki, at tað skal vera. Men tað kann henda, at tað verður nakað minni enn fullveldi, um tað er so, at hetta ikki kann seljast politiskt millum Føroya fólk sigur An- finn Kallsberg, lógmaður í viðmerking til gongdina í fullveldismálinum. Sjálvur heldur hann ikki vit í dag hava neyð- uga førleikan ella tær neyðugu útgreiningarnar til at kunna taka stóðu henda ella handa vegin. Lógmaður heldur eis- ini, at hevði uppskotið um fullveldi verið gjørt á einum breiðari politiskum grundarlag, hevði eisini verið meira polit- iskt trúvirði í tí. Jan MULLER Nå um dagarnar upplysti Hoydal Hoydal, landsstyris- maður, at málið um eina før- oyska grundlóg verður lagt fyri tingið í næstum. Anfinn Kallsberg, løgmaður váttar, at málið er farið út til pol- itisku flokkarnar í sam- gonguni til viðgerðar. Sjålv- ur hevur løgmaður eisini fingið málið á sítt borð Ætlanin er at leggja upp skot fyri tingið um at geva landsstýrinum heimild til at seta eina grundlógarneynd ið skal byrjað arbeiðið at ze eina føroyska askiftunum, sun ava verið á ungi i sein astuni, har SDi 1 fólkaatkveður frammi, hevur fl verið - tvíðráttur millum fólkaflokstingmenn og um- boð fyri tjóðveldisflokkin Og spurningurin um hvussu samdir hesir báðir samgonguflokkarnir i veruleikanum eru um full- veldisspurningin spøkir ti framvegis Vit hava ti spurt Anfinn Kallsberg, løgmann og for- mann í fælkaflokkinum, um tað er rætt, at hesir flokkarnir als ikki eru so samdir í fullveldismálinum, og um tað er nakað í git- ingunum um, at ein stórur Anfinn Kallsberg, lógmaður sigur, at málið um blokk og fullveldi er ikki bara ein spurningur um, hvat vit føroyingar vilja og halda. Tað er so sanniliga eisini ein spurningur um, hvat man vil frá danskari síðu partur av baklandinum hjá fólkaflokkinum als ikki gongur inn fyri teimum radikalu ætlanunum, sum serstakliga tjóðveldisflokk- urin er so heitur talsmaður fyri í fullveldismálinum? Hesum vil hann ikki svara beinleiðis men sigur kort- ini -Eg havi sagt og meini framvegis, at tað skal vera skil í tí vit gera. Eg havi alla tíðina sagt: lat okkum fáa veruleikarnar á borðið - hvussu síggja hesar fyri- reikingarnar út! Í verð er tað altav- gerandi, hvussu hetta sam- felagið verður skipað eftir, at vit hava tikið fullveldi, nevniliga hvat fortreytin hjá tí einstaka féroymginum er, eftir at prosessin er liðug! Tað er hetta, sum arbeiðið, ið nú er farið í gongd, skal avdúka Legmaður sigur seg væl duga at síggja, at tað kemur at avdúka alt ella rættari staðfesta alt tað, sum liggur millum verandi skipan og fullveldi Ikki fyrr enn tað liggur á borðinum, hava vit eitt full- gott grundarlag at viðgera hetta málið uppá Anfinn Kallsberg sigur víðari, at alt hetta skal enda við, at man frá politiskari síðu fær ein varhuga av, um hetta verður góðkent av Føroya fólki -Tað, sum vit frá polit- iskari síðu, avgera, má og skal vera tað sama, sum Føroya fólk kann góðkenna Tí er hetta arbeiðið, sum nú er farið í gongd, sera týdn- ignarmikið fyri, hvussu endaliga úrslitið sær út. Løgmadur vísir á, at sjálvandi er eisini samráð- ing við donsku stjórnina um eina yvirgangsskipan og hvat liggur í henni, ein bú- skaparlig fortreyt -Eg eri ikki tann, sum fari eftir øllum ella ongum legg- ur Anfinn Kallsberg aftrat. Javnaðarflokkurin -Minnir tað so ikki um tað, sum javnaðarflokk- urin gongur inn fyri, nevniliga at vit ikki skulu taka fulla stigið á full- veldisleið longu nú men heldur gera neyðugu kanningarnar fyrst? -Nei, javnaðarflokkurin er eitt stig stytri. Hann vil hava, at tað skal vera nakað, sum er minni enn fullveldi. Tað sigi eg ikki, at tað skal vera. Men tað kann henda, at tað verður nakað minni enn fullveldi, um tað er so, at hetta ikki kann seljast politiskt millum Føroya fólk. -Og er tú í iva um, antin hetta kann seljast politiskt til Fóroya fólk ella ikki? -Eg haldi, at tað er eisini ein spurningur um handa- lag, hvussu man arbeiðir við hesum og eisini, hvat, ið tú kanst fara út til Føroya fólk við. Tað er í hvussu er sera avgerandi fyri meg. Anfinn Kallsberg sigur seg væl skilja støðuna hjá javnaðarflokkinum, at hann ikki uttan víðari kann góð- taka kravið frá eitt nú tjóð- veldisflokkinum um full- veldi her og nú. -Men hinvegin vildi eg sagt, at tann loysnin, sum javnaðarflokkurin ynskir, nevniliga nakað, sum liggur millum, í veruleikanum liggur í uppskotinum frá landsstýrinum. Anfinn Kallsberg sigur, at hetta er sum at fara út eftir eini striku. Tú finnur nógvar variantar allan vegin. Stød- an hjá javnaðarflokkinum liggur onkunstaðni út eftir hesi striku, so í veruleik- anum átti javnaðarflokkur- in at verið við til at fingið hesi tingini kannað. Tí vit hava sum er enn einki sam- tykt. Í síðsta enda verður tað Føroya fólk, sum kemur at avgera hetta við ikki færri enn tveimum folkaatkvød- um. Hvat vilja danir! Anfinn Kallsberg heldur, at Vit eiga at vera eitt sindur varin í løtuni ikki at leypa framav frá øllum síðum. -Eg haldi ikki vit hava tann neyðuga førleikan og tær neyðugu útgreiningar- nar til at kunna taka stóðu bæði henda og handa vegin. Avirkan á blokkin ella týdn- ingurin av blokkinum í før- oyskum búskapi fær tú ikki at vita, fyrr enn tú hevur gjørt eitt grundleggjandi analytiskt arbeiði av tí. Har- næst ikki fyrr enn tú hevur havt samráðingar um hetta. Tú kanst risikera, at hetta vendir á einum tallerki, og at tað verða danir, sum siga, at teir nú vilja niðurtrappa blokkin. Tað hevur verið á borðinum fyrr. So tað er ikki júst ein spurningur , um vit vilja, men meira ein spurn- ingur um, hvat man vil frá danskari síðu. Tjóðveldið og javnaðarflokkur ósamdir Nógv hevur verið tosað um, hví fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin = ikki tóku javnaðarflokkin við í samgonguna, tí tað harvið kanska hevði verið lættari at fingið sjálvstýrismálið framt. Vit spurdu løgmann og formann í fólkaflokkinum, um fólkaflokkurin gjørdi nokk ella nakað fyri at fáa javnaðarflokkin við í Tinga- nes? -Eg skal viðganga, at sjálvur gjørdi eg í veruleik- anum einki fyri at fáa javn- aðarflokkin við. -Tú vildi sostatt ikki hava hann við í sam- gongu? -Tað sigi eg ikki. Men vit vistu tá, at tjóðveldisflokk- urin vildi hava fullveldið at standa í samgonguskjalin- um, og tað vildi javnaðar- flokkurin ikki. Og tað er í veruleikanum munurin. Anfinn Kallsberg sigur, at hann helst hevði viljað havt eina samgongu við øllum flokkum. -Eg meini, at í sjálvstýris- málinum er avgjørt neyðugt við einum breiðum meiri- luta, um ein skal hava ein tjans at fáa tað ígjøgnum við félkaatkvødurnar. Tí eri eg eitt sindur keddur av, at man ikki fann eina formulering av einum uppskoti, sum bert hevur eitt endamál, og tað er at útgreina og seta kann- ingar í verk. Tað átti ein at kunnað funnið. Tí niður- stødan kemur jú aftaná. Og tá kundi td. javnaðar- flokkurin sagt, at hann vil fara hartil og ikki longur. Politiskt trúvirði! Løgmaður heldur, at hevði upskotið verið gjørt á einum breiðari grundarlag, hevði eisini verið meira politiskt trúvirði í tí. Hann ásannar, at tað nú kann gerast ein trupulleiki yvirhøvur at fáa sambandið = og — javn- aðarflokkin at hyggja at málinum, tí teir vilja siga, at hetta er gjørt uppá pre- missurnar hjá samgonguni og har andstødan ikki er tik- in við. Tí vísir man tað frá sær uppá forhond. Og tað er ikki serliga heppið. -Men hevur tú sum løg- maður og harvið sam- gonguleidari gjørt nokk fyri at samansjóva te) ymsu sjónarmiðini? -Nei tað vil eg ikki siga Eg skal viðganga, at eg havi ikki verið beinleiðis aktivur í hesum málinum, tí tað eis- ini er málsgkið hjá einum ødrum landsstýrismanni -Men átti tú ikki nettupp at verið meira aktivur, soleiðis at tað ikki bara var tjóðveldisflokkurin, ið gjórdi hetta av og soleiðis at tit fingu stórri part av andstøduni við? -Tað burdi eg kanska ver- ið. Men sum eg havi skilt, so var javnaðarflokkurin meira fleksibul í byrjanini men strammaði tað so upp móti endanum. Anfinn Kallsberg sigur seg eisini skilja hetta væl, tí hyggur ein at verjara- kanningini herfyri, eru velj- ararnir hjá javnaðarflokk- inum býttir helvt í helvt. Tað sigur nakað um, at ting- menn javnaðarfloksins eru noyddir at finna tí røttu javnvágina í hesum máli.