mikudagur 28. oktober 1998síða 11

Nr. 204 — 28. OKTOBER 1998 rættindi inn um skulagatt JAN MULLER Føroyskir skúlaungdómar fáa í hesum døgum eitt sera hent og týðandi hefti til ikki bert at brúka í undirvísing- ini men eisini eitt hent am- boð at kunna brúka í víðari lívinum uttan fyri skúlagátt. Talan er um eitt hefti, sum inniheldur = tilfari = um „Heimsyvirlýsing Sam- eindu Tjóða um Manna- rættindi“. Í gjár handaðu umboð fyri Amnesty International, Før- oya deild leidaranum å Landsmidstødini fyri und- irvísingaramboð nýggja heftið, sum er umsett til føroyskt og sum er ætlað næmingunum í øllum 8. flokkunum kring landið. 10. desember í ár eru 50 ár liðin, síðani Heimsyvir- lýsingin fyriu Mannarætt- indi varð undirskrivað, og í dag hava flest lond í heiminum bundið seg til at halda tað, sum stendur í hesi altjóða yvirlýsing. Í brævi til allar lærarar í 8. flokki sigur formaðurin í Amnesty, Ingibjørn Berg, seg vóna, at lærarar vilja taka undir vid tiltakinum og nýta tilfarið, soleiðis at allir næmingar 10. desmeber í ár kenna mannarættindini, og á tann hátt vera við til at breiða kunnleikan um mannarættindi og týdningin av at hesi verða vird av hverjum einstøkum í sam- felagnum. Víðari stendur í bræv- inum, at tíverri verða framd mannarættindabrot í hópa- tali hvørt ár, eisini av teim londum, sum hava undir- tíðindablaðið S0S62/U 11 Hildur Paturson, nevndarlimur i Amnesty International, Føroya deild, letur leiðaranum á Landsmiðstóðini fyri Undirvísingaramboð, Petur Simonsen, heftið um mannarættindi, ið allir 8. flokkarnir kring landið fáa at brúka í undirivísingini. skrivað Heimsyvirlýsingina fyri Mannarættindi. Ein av uppgávunum hjá Amnesty International er at kunna um mannarættindi, umframt at gera vart við og átala mannarættindabrot. Sum liður í hesum arbeiði var ein arbeiðsbólkkur fyri nøkrum árum síðani settur at evna til undirvisingar- tilfar um mannarættindi til næmingar í framhaldsdeild fólkaskúlans. Urslitid er hetta undirvísingarheftið, sum allir 8. flokkar í land- SJÓANES NIELSEN PENTUR MEYTUNARGBUNRUR STUÐERTOFELAGSINS Fyri akkurát tjúgu árum síð- ani gav Jóanes Nielsen út sítt fyrsta yrkingasavn, >Trettandi mánaðin< og legði tá væl og virðiliga lunnar undir eitt tað mest lisna ritverki í nyggjari før- oyskum skaldskapi. Fleiri yrkingasøvn eru komin hes- um á baki, somuleiðis stutt- sýgur, greinasavn og tvær skaldsøgur. Ongin í Føroy- um ivast í, hvør Jóanes Nielsen er. Og nú er eitt nýtt yrkingasayn komið. Fleiri av temunum í »Pentum« eru tey somu sum í »Trettanda månadinum«, men drúgvari og snildislig- ari vidgjørd. Deydin og Gud eru fastir tættir, og hvørgin verður fullkomiliga avnokt- aður. Í fyrsta yrkingasavn- inum varð sagt: >Farvæl Gud/ vit skulu klára okkara trupulleikar sjålvi«. Yrkjar in hevur ikki slept hesi stóðu, men í yrkingini »Tele- fonboksin< letur hann páp- an siga: »Ivin um, at Gud er til, segði hann, ger at eg ikki beini / fyri mær sjálv- um«. Pápin er langt síðani 7uc Gud ver hampiligur henda morgun, eg ráðaleysur leiti efur / sporum, ið hvurvu<. Onk- Á Ð 4n saman, og yrkingin dar við, at eg'ið kennir seg trygt, tá ið hann >gevur boðini um at strika mítt vn<. Se ) e sav mm verdur sagt inn Gud farin at líkjast okk um: »Hann er ein Gudur utt an trúnu. / Hann er mín Gud- ur« UT I Savnið er merkt av stórari lívskenslu, eini nærum William Heinesenskari kos- miskari eindarkenslu, har vit øll eiga lut í ævinleik- anum, og eingin er fordøm- dur. Uttan kanska kraddar- arnir. Hóast bersagnar polit- iskar yrkingar ikki tróta, so kennist savnið ógvuliga per- sónligt, yrkjarin setir alla- tíðina seg sjálvan í veð. Tann kanska týdningarmesti snúningsdepilin í »Pentur« er pápin, sum ferð eftir ferð kemur undan kavi. Seinastu = reglurnar í nýggja yrkingasavninum hjá Jóanesi Nielsen eru hesar vónríku: >Lívið er júst tað, sum tað er. / Og eitt lítið sindur aftrat«. Hver kann krevja meira? Jóanes Nielsen: Pentur. Yrkingar. Perma: Rannvá Mortensen. Mentunar- grunnur Studentafelagsins, 70 s. kr. 120. | | inum fáa í 50 ára føding- ardagsgávu fyri yvirlýs- ingina. Tað eru Liv Alveberg og Bjørg Brauteset, sum hava gjørt heftið. Magni Joensen hevur staðið fyri týðingini úr norskum. Sonni Smith Frá Felagnum Pinkubarnadeyði Tendrið eitt ljós teimum deyðu ð NO Á } Bør im rja, eru til 1CIM SCI 1 natt Í vianind hjå familjuni gjøgnum alt lívið. Tí skipar Felagið Pinkubarnadeyði fyri eini flógvari og vakrari minn ingargudstænastu sunnu- dagin 8. nov. kl. 16.00, fyri at minnast tey deyðu børn- ini. Øll eru vælkomin, óan- sæð um tey hava mist smá ella stórri børn ella av aðrari orsøk hava hug at taka lut í hesi løtu. Skipað verður fyri líkn- andi minningarhaldi í 16 kirkjum runt um í Danmark. Foreldur og avvarðandi metast í kirkjuni og tendra eitt ljós fyri teirra deyðu børnum og minnast soleiðis á ein vakran hátt eina gávu, sum tey hava fingið — og mist! At fáa og missa eitt barn eru tvéir motsetningar Minningarhaldið amlar gleðina og sorgina og gevur eisint eiur nogvum arum pláss fyri tí fløva og kær skundmiklum gerandisdegi fáa onnur mál við tíðini fyrsta rætt. Við minningarhaldið er tíð til at foreldur, systkin og avvarð- andi kunnu tendra eitt ljós fyri sínum deyðu børnum eisini fleiri ár eftir at barnið doyði. Hetta er fimtu ferð, at Landsforeningen Spæd- barnsdød skipar fyri minn- ingarhaldi í Danmark og er hetta vorðin ein vakur siður, sum limir felagsins og av- varðandi teirra virðismeta høgt. Í Føroyum er hetta annað árið, Felagið Pinku- barnadeyði skipar fyri minningarhaldi. Í ár verður tað Sonja Klein, prestur í Havnar kirkju, sum fer at prædika Malan Thomsen og Finnur Hansen fara at syngja og spæla eitt lag Eftir = minningarhaldid tnum hevur týtt partin grin 19 til Hugsanar - skrivi - og tali- frælsi. Jóan H. W. Poulsen hevur týtt Heimsyvirlýsing KAI bjóðar Felagið Pinkubarna- deyði til ein drekkamunn í Jákupsstovu 24, Tórshavn har felagið vanliga heldur til Kleiri upplýsingar kunnu fáast við at venda sær til eitt av teimum føroysku um- boðunum, sum skipar fyri minningarhaldinum: Sól gerð Foldbo, nf. 422184 Annu Dalsgaard, tlf 351216 r