týsdagur 24. november 1998síða 22

Minningarorð um Deyðsboð eru altíð svár at fáa, og svárast tá ein góður vinur fer á alt ov ungum aldri. Soleiðis var henda dagin, eg frætti, at Vøgg knappliga var deyð- ur. Ta fyrstu løtuna hugsar tú í stuttum um alt tú minnist um vinmannin, ið farin er. Og Vøgg var av sonnum góður vinmaður. Trúfastur sum fáur. Summi kendu mest Vegg frá arbeiði hansara sum byarverkfrødingur. Onnur lestrarárunum. Og upp- aftur onnur kendu hann stutt og greitt sum tann fryntliga mann, hann altid var. Eg kom mest at kenna Vøgg sum ein hollan studul uttast á vinstravonginum í politikki. Ikki tí, hann var trúfastur stuðul øll árini, »Framin« kom út sum fremsta útisetablað, vit hava havt á vinstravongin- um, virkandi fyri loysing og sosialismu. Eg minnist eitt viðtal, sum eitt av føroysku myndablødunum hevði við Vegg. Hann segði uttan nakað himpr, at hann var kommunistur. Slíkt krevur dirvi, tí komm- unistar vóru tá sum nú jagstaðir av máttmiklu íhalds- kreftunum, ikki minst her á landi. Eg ivist onga løtu í, at tað gleddi Vøgg almikið, tå hann saman við nøkrum fáum øðrum, ið høvdu ta glæsiligu hugsjón at virka fyri Føroyum sum einum sosialistiskum tjóðveldi, fóru undir útgáv- una av »Friu Føroyum« í 1983. Blaðnum var lív lagað í 10 ár, mangan undir ófatuliga trongum korum, bæði so og so. Men øll hesi 10 árini var Vøgg ein hollur stuðul, ein sum ongantíð sveik, ein sum altíð kundi lítast á. Og altíð kundi tú heita á hann. Fyri meg var hetta ein ógloymandi tíð. Ein rík og strævin tíð saman við góðum lagsbrødrum. Og júst Vøgg var ein lagsbróðir, sum skaraði fram- úr. Hann veik aldri ein tumma frá sínum hugsjón- um. Vegg hevði ferðast nógv í táverandi sosialistisku londunum í Eysturevropa, og hevði hetta hansara stóra áhuga. Eisini var hann íðin frímerkjasavnari, og hóast eg ikk: eri nakar frimerkjasavnari, so må eg siga frá eini hending, mær var fyri í 1993. Eg var sum so mangan staddur í Havanna. Tað var so mangan, at telefonin hjá mær ringdi. Aloftast vóru tað kubansk vinfólk, ið ringdu. Mea hesaferð var tað formaðurin í Filatelistfelagnum í Havanna, sum ringdi og spurdi um eg kendi Vøgg Guttesen. Eg var púra bilsin, jú, hann kendi eg ógvuliga væl. Tá hevði Vegg givið honum boð um, at eg var staddur í Kuba í fleiri mánaðir, og hesin kubanin fekk so fatur á mær, og vit prátaðu nógv meira um Vegg enn um frímerki. Vøgg og hann høvdu havt bræva- samband í mong år. Men Vøgg hevði ongantíð hitt henda kubanan! Tann stóri skari, sum fylgdi Vøgg til gravar, sýndi hvussu avhildin hann var, og gravtaluna hjá Sonju Klein fari eg seint at gloyma, hon segði so ómeta- liga nógv. Har var vísdómur aftan fyri hvønn einasta setning. Mong eru tey, sum við mær minnast Vøgg við størsta takksemi. Men hjá tykkum, familjuni, og serstakliga Olgu, er missurin ófatuliga stórur, og eg havi mína djúpastu samkenslu við tykkum, sum mist hava so nógv. Arnbjern R. Thomsen tíðindablaðið S082lu Vøgg Guttesen | Rættleiding Nr. 223 — 24. NOVEMBER 1998 Til viðmerking frá Toll- og Skattstovu Føroya Tå eg havi lisid grein i Dimmalætting, id ein Oli E. Heinesen hevur skrivad vegna styrid å Toll- og Skattstovu Føroya um tann ruduleika, ið har valdar, er ikki sørt at eg eri eitt sindur ørkymladur, kanska eitt sindur skelkaður av, at ein persónur við so lítlari vitan skal sita á so týðandi plássi. Tá eg sjálvur, saman við øðrum verði skuldsettur fyri at hava gjørt ávís krøv ímóti TÆS, ið eg, vit, ikki hava rætt til, noyðist eg at koma við hesi rættleiðing. Fyri at greiða fløkjuna eitt sindur, skal fyrst verða greitt frá málinum, ið sipað verður til, frá okkara síðu. I juli mánaða 1997 sekir eitt felag í Førovum vegna eitt hálendskt reiðarí eftir fólki til skip, ið ætlanin er at keypa úr Føroyum. Søkt verður eftir heilum mann- ingum, og vóru royndir og neyðug skjøl eitt krav. Brúk var fyri ialt 70 persónum. Fyrstu menninir fóru úr Føroyum í september 1997 og eri í dag uml. 90 mans, ið arbeiða hjá einum felag (B.O.S.), id er skrásett í Før- oyum og tí gjalda vit skatt í Føroyum. Allir mans hava sjålvstødugan sáttmála við hetta felag, og okkum upp- lýst hevur skattavaldið í Føroyum avrit av øllum sáttmálunum. 1/1/1998 verður skatta- lógin broytt, og kemur í gildi ein sokallaður sjó- mansskattur. Henda nýggja stødan elvdi til tvidrått um, hvørvitt vit skuldu skattast eftir grein 25A ella 25B i nýggju lógini. I februar mánaða 98 fer, smb. Ola, ein ávísur persónur til Rætt- arhjålp Føroya við fullum uppbakningi frá okkum ødrum, fyri at fáa greiðu á okkara skattaviðurskiftum, og í svari frá Fíggjarmála- stýrinum í september 98 framgongur týðuliga, at hesin ávísi persónur skal skattast eftir grein 25B í skattalógini. Tá ið vit hildu at lógin var eins galdandi fyri allar før- oyingar, ið sigla við somu skipum eftir sama sáttmála við sama felag, varð hildið, at vit høvdu somu rættindi sum hesin ávísi persónur. Svarið frá Fíggjarmálastýr- inum er ikki meira ella minni almannakent, men eru vit allir kunnaðir um innihaldið. Aftan á fyrispurning á TÆS í Tórshavn, fingu vit at vita, at sjálvandi høvdu vit allir somu rættindi og skuldu vit bert gera vart við okkum á deildunum hjá TÆS, har vit vóru skråsett- ir. Hetta vísti seg kortini ikki at vera so líkatil, grund- að á innanhysis umstødur, ið eg ikki skal koma inn á. I dag er stødan so tann, at ert tå skråsettur i Sudur- streymi ella Nordoyggjum, rindar tú skatt eftir 25B, og ert tú skrásettur í onkrum av hinum gkjunum í landin- um, rindar tú skatt eftir grein 25A, so ruðuleiki valdar og tað við lít. Annars er at siga, at tað er frálíkt, at tað er møguligt at kunna sigla úti og sam- stundis vera í tí føroysku skipanini. Um vidmerkingarnar frå TÆS annars er bert at siga, at greinskrivarin týðuliga ikki hevur lisið lógina um sjómansskatt, og um bare- boat charter finnast reglur, ið hann átti at kunna seg betur við, tær eru ikki ser- føroyskar. Glediligt er tó (um lógin er eins fyri øll), at hann gevur okkum við- hald í, at vit eiga at gjalda skatt eftir grein 25B, tá hann staðfestir at skipini, vit sigla við, ikki eru skrásett í F.A.S. skipanini, so vónandi kem- ur alt í rættlag nú kortini. Vinarliga, Í Norðsjónum tann 20/11/1998 Høgni við Rætt Ein áheitan á Finnboga Arge, landsstýrismann í vinnumálum Fyri 4 árum síðan smekkað- ust hurðarnar í á Polarfrost og fóru ikki uppaftur. Tað skapti eitt so stórt arbeiðs- loysi í Vági, ella í sunnaru helvt av Suðuroy, so tað vil ongin koma út fyri aftur, men bílætið í dag sær út sum tað kann henda aftur. Virkisfúsir menn her í Vági sótu ikki hendur í favn og dúvaðu uppá Als-pengar, men fóru í holt við at byggja egið virki, væl stuðlaðir av bygdarfólkinum og gjørdu tad, at arbeidi bleiv til n6gv- ar hendur og fólkið stødad- ist her. Stødan er nú hjá teimum smáu fiskakeyparunum, at teir fáa kapping við tey hálvalmennu virkini, sum hava fingið pening úr Fram- taksgrunninum og eisini úr landskassanum. Hesi somu hálvalmennu virkini halda, at tey hava einarætt til fiskin á Føroya- grunninum. Tí tá ið fiskurin verður bjóðaður fram á upp- bodssølu, er orðalagið, haldið tykkum burtur frá hesum bátunum, teir eiga vit, og eisini vilja tit kriggj, so skulu tit fáa tað. Hetta eru orðini, sum hesir virkis- leiðarar skulu hoyra hvgnn dag. Arbeitt varð eisini við at fáa malið slógv á Polarfrost, men nei, Føroya Fiskavirk- ing vildi ikki, áðrenn kundu fiskavirkini her sleppa av við slógvið hjá Føroya Fiskavirking á Tveroyri, men tað bleiv eisini boy- kottað. So tað sær út sum tað verður spent bein fyri teimum smáu fiskavirkjun- um her, sum ikki hava fing- ið eitt oyra úr landskass- anum ella grunnum lands- »Stødan í føroysku ferdavinnuni« við Lise Lyck, búskaparfréðingi, mikukvøldid 25. nov. kl. 19.30 í Norður húsi Almenna kjakið um ferðavinnu vísir. at feroyingar hava stór- an úhuga í hest vinnu og hava eisini nøgvar spurningar um kassans. Tí vilja arbeidarafeløgini her heita å landsstyrismann- in í vinnumálum, at fiska- virki her verða líkastillað við tey hálvalmennu virkini viðvíkjandi stuðli úr lands- kassanum. Flutningur av fiski til og úr Suðuroy hevur eisini verið ein trupulleiki, men ein bati er at hóma, at flutn- ingsstuðulin er aftur komin fyri løgtingid, so allir fiska- keyparar verða líkastillaðir. Fiskavirkini her í Vági lúka øll krøv viðvíkjandi innaneftirliti eftir forskrift- um frá Heilsufrødisligu Starvsstovuni. Tí krevja vit, at hesi fiskavirki, sum lúka hesi krgv, fáa endurgoldið tann pening, sum tað hevur kostað teimum at lúka hesi krøv. Nú tað møguliga kemur fyri løgtingid, um at fiskavirki skulu fáa stuðul úr landskassanum til at lúka ES krøv. Tað verður stórt arbeiðs- loysi her í sunnaru helvt av Suðuroy, verða hesi fiska- virki stongd vegna tað, at tey ikki fáa somu sømdir sum onnur fiskavirki í land- inum. Tí verður henda áheitan send landsstýrismanninum í vinnumálum um at finna eina loysn á hesum álvars- máli fyri okkum, sum ætla at búleikast her. Við arbeidarakvødu, vin- arlig heilsan, Arbeiðskvinnufelagið Fjallbrúður Rannvá Samuelsen Arbeiðsmannafelagið Framtíðin Kári Jacobsen Fyri at lýsa hetta, bjóðar Ferðaráð Føroya til fyrilestur, sum byrjar við, at Lise Lyck í stuttum greiðir frá bók síni >Tourisme strategi og -udvikling í Grønland« og | nevnast a) ov høgt sett mál fyri tali av ferdafélk:, b) vantandi ferðafólkahagigl og jvasom hagtøl á gísti samanspæl €) vantandi millum almenna og privata sm: sm dytrupul- leikar við innanlands flutningi. Hon fer eisini at greiða frá fyrimunum við ferðavínnu og svarar tå spurninginum“ Hví skúlu vit arbeiða við at menna ferðavinnuna? hana: Hverjir fyrimunir eru t.d. við ferðavinnu, og hví skulu Føroyar gera iløgur í ferðavinnuna ? Hvussu er stødan í føroysku ferðavinnuni í dag, og hvussu kunnu vit finna eina gongda leið, har vit við ferðavinnunt i felag menna. a 5 fúapefí sambandi við útvarpssendingina s Norðurlønd í dag< í farna mánaða, har ferðavinnan varð umrødd, reisi spurningurin seg, hvert støðan í føroysku ferðavinnuni kann Ætlanin er, at fundarfólkið síðani sigur sína hugsan, so vit stara Rr artur í arbeiðinum ýggja, in er beidinum af gera eina n saman við trimum fyrireikandi vinnufundam til væl, og hvat virkar sum forðing fyri ur : endamáls at støbuna í | visa á, hvat