hósdagur 26. november 1998síða 4

Ruddast skal tíðindablaðið 2/A 3 | SSI UL upp og loggåvan serast einfaldari - Landsstýrið ásannar, at hesin bólkur av starvsfólkum - starvandi umborð á flogførum - vid hesum hevur mist nøkur peningalig rættindi, sum tey hava havt í mong år, og skjýtur ti við hesum upp, at lógin verður broytt, so eingin ivi er um, at tey sleppa undan at inntøkuføra gjøld, ið landsstýrismaðurin á- setir við kunn gerð, og sum arbeiðsgevarin veitir sum endurgjald fyri flogfar- astarvið uttan mun til, um tey liggja nátt í óðrum landi ella ikki, verður m.a. sagt í nýggja uppskotinum um landsskatt og kommunuskatt, sum hevur fleiri broytingar við sær á fleiri økjum Fa lite ur á Nú skal skil fáast á skattaviðurskiftunum - m. a. hjá teimum, sum starvast umborð á flogfarinum hjá Atlantsflog ÓLAVUR í Bem - Føroyska skattaskipanin verður fyrisitin av Toll- og Skattaráð Føroya og Toll- og Skattstovu Føroya. Landsstýrið heldur tí, at rættast er, at tað eisini er Toll- og Skattaráðið, sum fær myndugleikan at veita skattafrælsi til persónar, sum vinna inntøkurnar í samband við kirkjulig ella manngóð endamál og til fel- agsskapir, sum sambært vidtøkunum einans nýta inntøkurnar til alment góð- gerin ella kirkjulig, mann- góð, listarlig, visindalig ella tílík endamál, sigur Signar á Brúnni í viðmerkingunum til uppskotið - Uppihaldspeningur til børn yngir enn 18 år og hjånafelaga, sum tad al- menna hevur álagt einum persóni at rinda, hevur síð- ani 1. januar 1997 verið Skauskyldugur hjá åvikavist barninum og hjúnafelaga- num. Hinvegin hevur per- sónurin, sum hevði skyldu til at rinda uppihaldspening- in, kunna fingið endurgold- ið 50% av goldnu upphædd- ini í stuðli úr landskassa- num. Uppskot verður nú lagt fram fyri løgtingid um at strika stuðulslógina, og samstundis verður uppi- haldspeningur til børn og hjúnafelaga vid hesum upp- skoti gjørdur skattafriur. Við tað, at stuðulslógin sam- stundis verður tikin av, sum henda broyting kemur í gildi, fer uppskotið vænt- andi ikki at hava eyka út- reiðslur við sær fyri lands- kassan. - Lóggávan um skatting av vinningum frá speglum hevur verið sera ógreið og í einstøkum fórum beinleið- is misvísandi. Ein arbeiðs- bólkur varð settur at rudda upp á økinum og gera lóg- gávuna einfaldari. Hetta hevur eisini við sær broyt- ingar í skattalógini. Telda ikki skatt- inntska Ogv starvsfólk ráða í dag yvir teldu, ið arbeiðsgevarin hevur latið - telda, sum kann verða nýtt í arbeiði og privat. Tann í dag nógv nýtta farteldan hevur við sær møg- uleikan at kombinera arbeiðs- og privattelduna. Hetta hevur við sær størri fleksibilitet í til- rættaleggingini av arbeiði- num; m.a. ber tað í ávísum fórum til at verða heima og arbeiða, og møguleika at hava teldu við sær í arbeidsørindum. Við atliti til galdandi lóg hevur ein ávís óvissa og eftirlitstrupulleiki verið, tá fáir ella ongir eftir- litsmøguleikar hava verið. Sambært galdandi lóg er telda ikki undantikin skattskyldu. - Fyri at fáa hesa óvissu burtur á hesum øki, verður uppskot sett fram um, at priv- ata nýtsluvirðið av teldu við útbúnaði, sum arbeiðsgevari hevur latið løntakara at ráða yvir í sambandi við arbeiði, ikki telist til ta skattskyldigu inntgkuna, sjálvt um teldan o.a. eisini kann nýtast privat. Hetta hevur ongar figgjarligar útreiðslur vid sær og umsit- Mynd: Jens Kristian Vang ingarliga vil hetta verða ein lætti, vísir Signar á brúnni á sum hevur lagt uppskotið fyri tngið vegna landsstýrið. Starvsfólk á m tarvsfólk umborð á flogfgrum hava í mong ár fingið útgoldnan tíma-og dagpening, sum arbeidsgevarin hevur rindað sum endurgjald fyri útreiðslur í sambandi við starvið, skattafrían. Við gildi frá 1. januar 1998 hava líkn- ingarmyndugleikarnir kravt, at starvsfólk umborð á flogførum skulu skattast av hesum peningi uttan so, at tey hava ligið nátt yvir í út- londum. - Landsstýrið heldur, at hesin starvsfólkabólkur skal varðveita síni rættindi, og skjýtur tí upp, at landsstýrismaðurin í skattamálum fær heimild í kunngerð at áseta nærri reglur hesum viðvíkjandi. Tá talan er um at varðveita eina higartil galdandi mannagongd, hevur broytingin hvørki fíggj- arligar ella umsitingarligar avleiðingar við sær. Tænastufólk ; - Tad hevur vist seg at verid trupult at manna størv innan fyri almennu tænastuna, sum krevja fólk við serligum fakligum førleika. Neyðugt hevur tí verið at troytt møguleikarnar á út- lendskum arbeiðsmarknað- um. Prísurin fyri slíka arbeiðsmegi er sjálvsagt hægri. - Landsstýrið heldur tað tí vera skilagott at veita lætta yvir skattaskipanina í hesum føri. Tí verður skotið upp, at persónar, sum koma til Føroya í bráðfeingis arbeidsørindum, sleppa undan skatti av fríari ferð og fríum bústaði. Mett verður, at broytingin fer ikki at hava stórar útreiðslur ella krøv til umsiting við sær, tí roknað verður ikki við, at stórt tal av skattgjaldarum koma at fáa hesar sómdir. Danida Við løgtingslóg nr. 16 frá 27. februar 1996 um broyting í løgtingslég um landsskatt og kommunuskatt, varð vid $ 29a møguleiki fyri at fritaka skattskyldugar persónar fyri skatt av inn- tóku, sum forvunnin varð fyri arbeiði, sum Danida skipar fyri og fíggjar. Henda áseting varð tó tidaravmark- að frá 1. januar 1995 til og við 31. desember 1997. - Endamálið hjá landsstýr- inum í 1996 at seta $ 29a í løgtingslég um landsskatt og kommunuskatt i gildi var m. a., at betra um møgu- leikarnar hjá føroyskum vinnuvirkjum at bjóða uppá arbeiði, sum Danida felags- skapurin skipar fyri og fíggj- ar. Ætlanin hjá landsstýri- num var harafturat at skapa somu skattligu fortreytir hjá teimum persónum, sum vórðu útsendir av før- oyskum vinnuvirkjum til Danidaverkætlanir, sum fyri teirra donsku starvsfelagar. - Avgjørt var, at lógin skuldi vera tidaravmarkad fyri tidarskeidid 1995-1997 fyri at fåa møguleika at end- urskoda skipanina og meta, um neydugt var at halda fram eftir hetta tidarskeid. Landsstýrið ynskir vid hes- um lógaruppskoti at seta $ 29a í løgtingslég um lands- skatt og kommunuskatt í lógina aftur. - Arbeiðið, sum teir út- sendu hava gjørt í sambandi við Danidaverkætlanir, er á einum høgum fakligum stødi. Hetta hevur merkt, at teir, sum hava verið útsendir og harvið eisini teirra virkir, hava fingið eina vitan og nakrar royndir, sum teir ann- ars ikki høvdu fingið. Teir hava við hesum fingið betri møguleikar framyvir fyri at luttaka f kappingum um stórri arbeiðsuppgávur í út- landinum, og eisini fáa teir nýtt royndirnar frá útlandi- num í sambandi við arbeiðs- uppgávur/verkætlanir í Før- oyum. Nr. 225 — 26. NOVEMBER 1998 7 persónar útsendir Í tíðarskeiðinum 1995 til 1997 vóru 7 persónar út- sendir av føroyskum vinn- uvirkjum í samband við Danidaverkætlanir, sum komu undir $ 29a. Persónarnir, ið útsendir vóru, hava ein serkunnleika á ávísum gkjum, og hava hesir verið fult frítiknir fyri at gjalda skatt í Í til 6 mánaðir; ein persónur tó í eitt ár. Bruttolgnin hjá teimum útsendu hevur verið 25.000 kr. um mánaðin, vísti Signar á Brúnni á. - Viðmerkjast skal, at ein stórur partur av arbeiðinum í sambandi við Danidaverk- ætlanir fer fram í Føroyum. Inntøkurnar sum koma frá hesum arbeiðum verða upp- gjørdar serskilt, og verða skattaðar, sum vanlig skatt- skyldug inntøka í Føroyum. - Í mun til løgtingslåg nr. 16 frá 27. februar 1996 verður mælt til, at reglan ikki longur verður tíðarav- markað. Hetta tí, at skipanin hevur víst seg at virka uttan trupulleikar, og harafturat er tað óheppið at gera lutfals- liga stuttar tíðaravmarking- ar, tá fleiri av verkætlanu- num, sum Danida skipar fyri og fíggjar, ganga yvir long tíðarskeið. Pensjónistafrádráttur Næsta broytingaruppskot er ein tilpassan av lógini um landsskatt og kommunu- skatt til nýggju reglurnar um hjúnabandsskatt og sjálvuppgávu, sum kom í gildi 1. januar 1998. Enda- málið við pen- sjónistafrádráttinum í $ 3 í løgtingslóg um áseting av skatti var at tryggja, at pen- sjónistar, ið bert fingu grundupphæddina, —ikki skuldi rinda skatt. - Samskatting er sett úr gildi fyri øll, eisini fyri pen- sjónistar, og ónýttur frá- dráttur eigur sambært gald- andi lóg ikki at kunna flytast frá einum pensjónisti til annan. Vísandi til endamál- ið annars við pensjónista- frádráttinum, nýggju sjálv- uppgávuna og framlagda uppskot til broyting í løg- tingslóg um áseting av skatti til landskassan verður tí skotið upp at strika møg- uleikan fyri at flyta ónýttan frádrátt í kommunuskatti til hin hjúnafelagan. Henda broyting hevur ikki fyrisit- ingarligar ella fíggjarligar avleiðingar við sær. Vs gildi hn januar 1997 he løgtingid, at kommunuskatturin hjå pen- ingastovnum, tryggingarfel- øgum og vinnurekandi grunnum skuldi bytast mill- um allar kommunurnar i mun til fólkatalið, uttan mun til í hvgrjari kommunu virksemi varð rikið. Við hesum uppskotið verður tað sama galdandi fyri oljusøl- ufyritøkur og telesamskift- isfyritøkur, verður m.a. sagt í viðmerkingunum til hetta uppskotið, súm Signar á Brúnni legði fyri tingið fyrr í mánaðinum