hósdagur 12. november 1998síða 24

24 tíðindablaðið S: Nr. 215 — 12. NOVEMBER 1998 seinni partur Frágreiðingin frá Búskaparráðnum Konjunkturgongdin 199 Búskaparráðið gav 1.juli í ár út eina frágreiðing um búskapargongdina. Ætlanin við hesari frágreiðing er bara at tríva aftur í aftur, og siga heldur stuttorðað frá, hvussu ráðið metir gongdina, sum verið hevur restina av árinum. Ætlanin hjá Búskaparráðnum framyvir er, at geva eina drúgvari frágreiðing um várið og so at geva smærri frágreiðing út aftur um heystið Avlopini í fiskivinnuni Utflutningurin av fiskavørum, t6 ikki íroknað alifisk, var 320 miljónir krónur størri seinasta 12 mánaða skeiðið oktobur — sep- tembur 1998/97 enn 12 mánaða skeiðið frammanundan Sama skeiðið øktust inntøkurnar í vinnuni, sum framleiðir út- flutningin, við 170 miljónum herav øktust hýrurnar við 140 miljónum og inntøkurnar frå fiskaveruídnaði 30 miljónir Av útflutningsvekstrinum upp á - 3 miliånir er miljónir farnar til arbeiðsinn- tekur. Eftir eru einar 150 milj- nir, sum fyritøkurnar í fiski- vinnum hava havt í meirinntøku Hetta er fyri ståran part pris- vøkstur ldur minni varð tt tim € 9 fen av ti virkadur f skur er øktur i nø k p - + er AK? i | r farið rskostnaðir. tí at størr fiskinum er virkaður I 12 mánaða nundan. Men út frá hesum skuldu avlopini í fiskivinnuni sum heild verið vaksin við meira enn 100 milj- ónum. Hetta samsvarar væl við rokn- skapartølini fyri fiskivinnuna sum heild. Ut frå gongdini hig- artil í ár metir Búskaparráðið, at avlopið í fiskivinnuni sum heild áðrenn rentur og avskrivingar í 1998 fer at liggja um 370 milj- ónir. Hetta er einar 108 miljónir stórri enn í 1997, tá avlopið áðrenn rentur og avskrivingar var um 262 miljónir, um íløgu- stuðulin upp á 50 miljónir ikki verður íroknaður Umleið 180 miljónir er avlopið í flotanum, sum ikki fiskar við Føroyar. Og av hesum vóru tað serliga nótaskipini, sum hava havt eitt gott ár. Hóast flaka- trolararnir hava fiskað mi í ár enn í fjør, so er avlopið rímuligt, tí at prísirnir á frysta flakinum hava verið sera góðir Feskfiskaflotin fær eftir øllum at dóma eitt tað besta árið, hóast ngir studningar eru longur Avlopið áðrenn rentur og skrivingar fer helst at liggja upp ímóti 150 miljónum. Av par- trolarunum eru tað serliga teir nýggjaru, sum hava havt stór Taha 3 Úrslit áðrenn rentur og avskrivngar í fiskiskap, mj. Ár. Úrslit áðrenn rentur og avskrivingar Kelda: Roknskapartøl og egnar metingar Viðmerking: 1) Skftisavlop er úrslit dårerm rentur, avskrivingar og møguligan almennan stuðul avlop, meðan eldru partrolarar- nir, sum tó eisini hava nógv minni skuld, hava havt minni avlop. Línuskipini hava eisini havt eitt sera gott ár. Við grundarlag í tølunum fyri avlop til rentur og avskrivingar, ber til at meta um hvussu fiski- flotin er førur fyri at forrenta nýggjar iløgur. Gundað á bjørtu forsggnina um avlopið í 1998, er kortini ongin skipabólkur í fesk- fiskaflotanum í meðal førur fyri at forrenta nýggj skip. Og sjálvt um man grundar útrokningina á tey frægastu 3 skipini í hvgrjum bólki, eru tey heldur ikki heilt før fyri at svara årligu gjalding- arnar til fulla fremmanda fígging av nývirðinum av skipaslagnum. Hetta skapar heldur døpur útlit fyri fiskiskapin framyvir. Men tc vísir hetta, at tað er alneyðugt, at flotin sleppur at laga seg til marknaðarkorini, so at hann fær tað stødd og ta samanseting, sum eina verður grundað á inn- tøkumøguleikarnar. Tað almenna eigur ikki framhaldandi at leggja seg út í, hvussu flotin skal vera samansettur — tað eigur at vera avgjørt av rentabilitetsvidur- skiftunum eina. (Sí talvu 5) Men stór broyting er í rakstri- num hjá fiskavirkjunum, sum væntandi fara at hava rímilig avlop aftaná rentur og avskriv- ingar. Tað verður fyrstu ferð í fleiri ár, at virkini fara at hava rímulig avlop, og hetta hendir hóast harða kapping um råvør- una, bæði millum virkini í Før- oyum og eisini í kapping við útlendskar keyparar. Príshækk- ingarnar á frystu flakavgrunum hesa seinastu tíðina, hava givið virkjunum møguleika at kappast um råvøruna. Hetta sæst væl aftur á útflutninginum, ti part- urin av fiskinum, sum farin er óvirkaður av landinum er mink- aður munandi. Innflutningurin Innflutningurin er samanlagt — uttan skip — øktur vid 6%, ella góðum 120 miljónum, tå sam- mett verður millum sept/august 1996/97 og 1997/98. Rokna vit við, at inflasjónin í londunum vit handla við, hetta tíðarskeiðið er millum 2 og 3%, er ein realur vøkstur í innflutningi upp á eini 3 ella 4%. Av hesum er innflutningurin til beinleiðis nýtslu vaksin 11%, sum er umleið tað sama, sum lønargjaldingarnar gktust sama tíðarskeið. Í so máta er vøkstur- in hvørki størri ella minni enn væntad Innflutningur samanlagt av vør- um til framleiðslu er vaksin umleið 10% - hetta er fiskainn- flutningur og vørur til landbun- að, aling, bygging , og sigur hetta nakað um gkingina í fram- leiðsluvirksemi, sum brúkar innfluttar verur. Innflutningur av fløguvørum til vinnurnar er vaksin 7%, tå talan er um mask- inur og aðra útgerð. Men tå talan er um skip, bátar o.t. er ein tilsvarandi minking, so at inn- flutningur av slíkum fløguvørum samanlagt ikki er broyttur í tíð- arskeiðinum. Enn sæst einki til at gongd er komin á fløgurnar í privatari vinnu. Innflutningurin av mask- inútgerð er vaksin nakað, men minking er í innflutningi av skipum og bátum, so at inn flutningur til slíkar fløgur er óbroyttur. Hinvegin er vøkstur í innflutningi til byggivirkini, og hann endar í fyrsta lagi í set húsum, men kanska eisini nakað í bygging til vinnulig endamál (Sí talvu 5) At lítið er gjørt av íløgum í fisk iveidu undir Føroyum, er ikki logið. Tað hevur leingi ligið á ljóði. at Landsstýrið fór at koma við einum uppskoti um fløgu- stuðul, og at 40 miljónir | ngu voru settar av á figgjarlOgini í royd LORUNK eroa iogirnar smíðaðar, og grundalgið lagt undir búskaparpolitikkin É