hósdagur 12. november 1998síða 25

Nr. 215 — 12. NOVEMBER 1998 tíðindablaðið 5052 25 Frágreiðingin frá Búskaparráðnum seinni partur 1998. Hetta hevur ta sjålvsøgdu avleiðing, at eingin fer at for- hasta seg at gera íløgur áðrenn lógin um fløgustudul er sett í verk. Aðrar orsøkir eru helst eisini til at bert fáar íløgur verða gjørdar. Ein er at avlopið áðrenn rentur og avskrivingar í meðal hesi seinastu árini hevur verið ov vánaligt til at forrenta nýggj- ar stórri fløgur. Og helst er 6- vissan um vinnuliga umhvørvid ein onnur orsøk. Slík ábending um komandi iløg- ustuðul, hevur ta avleiðing, at utgerdafyritøkurnar brúka onnur mát í fløguavgerdunum, enn rentabilitetin í vinnum. Best var fyri vinnuna, eins og samfelagið sum heild, at tað vóru kapping- artreytirnar í vinnuni, sum av- gjørdu nær iløgur vórðu gjørdar, og hvør tad var id framdi tær Var tað vinnnugrundarlagid, sum avgjørdi iløgurnar, so var stórri møguleiki fyri, at best hóskandi eindirnar gjørdu íløgur, meðan minni hóskandi eindir so við og við góvust í fiskiskapi. Men tá Landsstýrið skal lata fløgustud- ul, verður vinnan samansett av eindum, sum "tilvildarliga" fáa íløgustuðul. Samanlagt er innflutningurin einar 300 miljónir krónur minni enn útflutningurin í seinna 12 mánaða skeiðinum, sum upp- gjørd eru í talvu 2. Men her eru ikki íroknað frímerkir, so at samanlagt er avlopið á handils- javnanum (vøruhandlinum) væl omanfyri 300 miljónir. Fíggjarlógin, fíggjarpolitikkur og tað almenna Veksturin í lønargjaldingum hjá tí almenna liggur væl niðanfyri vøksturin í privatum vinnum Hetta hevur tað við sær, at tað almenna verður minni partur av búskapinum, og verður lutfals- liga bíligari í rakstri fyri borgar- arnar. Síðani frágreiðingina hjá Bú- skaparráðnum í summar, er fíggjarlógaruppskotið fyri árið 1999 lagt fram. Ein veikleiki í uppskotinum er tó, at torført er at skyna á hvat ið fíggjarpolit- iska málið er, tí at tvørgangandi yvirlit ikki eru tók, so tað meira skilliga sæst, hvørjar broytingar eru at hóma í samansetingini av inntøkum og útreiðslum hjá landskassanum. Í so máta er ikki lætt at síggja hvort landsstýrið miðar eftir at fremja ella at darva vøksturin í búskapinum. Tá gjørt verður upp fyri fíggjar árið 1997 var avlopið eftir rakst- ur og íløgur helst einar 200 milj- ónir. Fyri 1998 verður helst talan um eitt uppaftur stórri avlop - kanska 300 miljónir — partvíst tí at inntøkurnar øktust munandi meira enn væntað við serligum inntøkum frá Figging- argrunninum viðvíkjandi Føroya Banka, tí at avtalan við ríkis- myndugleikarnar gav minni rentuútreiðslur og tí at skattainn- tøkurnar gjørdust betri enn væntað, og partvíst tí at útreiðsl- urnar, eitt nú til minstalønir og fløgustudul helst vóru minni enn ætlað. Verða ikki munandi eyka- játtanir givnar tað sum eftir er av árinum, man metingin um 300 miljónir í avlopi í 1998 fara at líkjast. A fíggjarlógini fyri 1999 er ætlað eitt avlop av rakstrar- og fløguroknskapinum upp á 250 miljónir. Mesta einstaka broyt- ingin frá í fjør er, at rentuút- reiðslurnar minka við 200 milj- ónum. Iløgurnar eru helst tálm- aðar í mun til ynskini frá ymsu økjunum á fíggjarlógini, hóast talan er um ein vøkstur í mun til í fjør upp á 10 miljónir. Av teimum 160 miljónunum til Fóroya Banki - deildin í SMS fløgur (tá íroknaðar eru 20 milj- onir til stuðul til tunnilin undir Vestmannasund), fara einar 50 miljónir í vaktarskip og ferju til innanoyggjasigling. Eftir eru 110 miljónir, sum fara til byggiiløgur. Metingin i Figgjarstyrinum er, at kommunalu fløgurnar fara at vera umleið 130 miljónir í 1999, har meginparturin eru byggiiløg- ur. Tilsamans kann tí væntast at land og kommunur fremja bygg- iiløgur fyri 240 miljónir, sum fara at krevja arbeiðskraft í Tafva 3: Innflutningur í worubólkum, 1.000 kr. | septembur "August | Brennievni o.t. Maskinur 0.0. útgerð Bilar Til beinleiðis nýtslu Vørur ikki fl. Aðrast. Skip, flogfør 0.2. Salt Feskur fiskur Frystur heilur fiskur Idnadarfiskur Samanlagt Samanl uttan skip Samanl u skip og fisk Kelda: Hagstova Føroya 2.315.119 2.200.293 2.091.356 201 061 142.082 2.416.971 2.316.060 2.216.378 1999. Verða skipini eisini bygd i Føroyum, verður eftirspurning- urin eftir arbeidskraft tad størri. Tad er sjålvandi sera gott tekin, at roknað verður vid rímuliga stórum avlopum á rakstrar- og ílóguroknskapinum hjá lands- kassanum bæði í 1997, 1998 og eisini ætlað í 1999. Men, sum eisini nevnt frammanundan, er ætlaða avlopið í 1999 upp á 250 miljónir heldur lítið, tá mett verður í mun til sera góðu treyt irnar hetta seinasta árið. Og tå Landsstýrið hevur goldið av talaðu avdráttirnar til danska statin, eru 127 miljónir eftir spariavlop. Skal Landsstýrið miða eftir at hava nóg mikið at standa ímóti við, tá konjunktur- arnir ganga ímóti, so má í bestu tíðum vera stórri avlop enn nú er. ' Danska brúkaraprístalið var sept.96 200,9 — sept.97 205,5 — sept.98 208,9 * Talan er her um bæði almennu tænasturnar, veitingar, rentu- skyldur 0.a., men eisini um møguleikan hjá Landsstýrinum at føra eina lagaligari politikk, tå å stendur i privatu vinnunu húsarhaldunum "Telini fyri 1998 eru mett út frá Meting arráðið fyri gum um fyrra halvår Færøernes Realkreditinstitutt - ella Realurin - veitir lán til skip