fríggjadagur 13. november 1998síða 10

Tá ið íslendingar høvdu brúk fyri einum gomlum skipi til ein film, sendu teir boð eftir gomlu vágs- sluppini Johonnu. Og manningin mátti eisini hjálp- a til við at vera statistar í film- inum AK! BERTHOLDSEN Vágssluppin Johanna verð- meiri og meiri kend utt- Hon hevur ferðast víða her í Norðuratlantshavi og hava íslendingar eisini Filmur um kenda søgu endingar eru í løtuni í 3 við at gera ein film, g húsið“. sum er eftur kendu søguni hjá tjóðar- dóttir, dóttir skaldsins, sum leikstjórnar filmin og hon hevur eisini skrivað hand- ritið Hendingarnar í filminum fara fram í lítlari útróðrar- bygd í Íslandi um aldarmót- 3 Ein partur av filminum verður tikin upp á lítlu, ynni Flatey, sum er mitt í Breiðafjerði í Íslandi Søganæer um tvær systrar, 4 a * ar prestadøturdøturnar í vík, sum bygdin í filinum Men pápi teirra er ikki ara prestur. Hann er eisini størsti keypmaður í Eyvik, g søgan er um hann kann tæna tveimum harru narrum Þr Tr hvussu Í I filminum høvdu íslend- ingar brik fyri einum goml- um skipi, sum skuldi vera tað skipið, sum kom úr Keypmannahavn og fór aft- ur til danska høvudsstadin Men íslendingar eiga onki slíkt skip Men so var tað, at fleiri íslendingar vistu, at føroy- ingar áttu eina slupp, sum nevndist Johanna og sum hevði verið brúkt i íslendsk- um filmi fyrr. Hon hevði eisini verið í Akureyri í Vágssluppin Johanna bleiv filmsstjórna í nýg manningin var samstundis statistar í filminum. sigur manningin. Morgunblaðið gjørdi nógvur burturúr filminum, og s Nr. 216 — 13. NOVEMBER 1998 gja, stóra, íslendska filminum „Ungfrúgvin góða og húsið“, Filmurin fer fram í íslendskari útróðrarbygd um aldarskiftið. B sum er eftir sógu hjá Laxnes. Og øll líðskapurin í Íslandi var ótrúligur, luppini. Myndin er av forsíðuni á sunnudags-ískoytinum í Morgunblaðnum. ON ohanna er nu blivin filmsstjørna i Islandi summar og siglt við ferða- fólki Tey, sum standa fyri film- inum, vendu sær síðani til vágbingar og væl bar til at fáa avtalu í lag um at leiga Johonnu til upptøkurnar. — Men skuldi hon sleppa at hava upprunaliga navnið og nummarið í filminum, varð kravið, at tað var eldri enn frá 1900. -At vit so máttu lata tað um okkum ganga, at teir settu navnabretti afturi í reyv við „Kebenhavn“ sum heimstaði hjá Johonnu, og vundu Dannebrog upp í mastrina, gjørdust ikki við, siga teir skemtandi. Ferðin vestur um hav var drúgv, ti byrðurin var vána- ligur. Teir fóru úr Vági 6. okt- ober og vóru frammi í Flat- ey tann 14. oktober. Sjålvar upptøkurnar við Johonnu vóru í døgunum 14.-17. oktober. Átta mans vóru við Jo- honnu hendan túrin: Bjarni Brattaberg var skipari, Óli Petersen og Arni Dahl vóru bestimenn, Óli Samuelsen og Allan Bjarnarson vóru í maskin- uni, Niels við Gjógvará var kokkur, Johan úr Toftum og Jákup Dahl vóru dekkarar. Sosialurin setti seks av teimum stevnu í hugnaligu Johannuhølunum í Gamla Skúla í Vági, har teir greiddu okkum frá ferðini. Teir báðir, sum ikki vóru við, vóru Allan Bjarnarson og Jákup Dahl. Langir Teir siga, at hóast upptøk- urnar við Johonnu ikki vardi meiri enn tríggjar dagar, var talan um strævnar dagar, tí tað bleiv arbeitt og tikið upp Johanna sigldi út og inn av Flatey hesar dagarna ongin gomul slupp var varðveitt í Íslandi í siglingarførum standi. Mynd: Morgunblaðið r, filmsupptøkurnar vardu. Íslendingar vóru ógvuliga harmir um, at frá morgni til myrkurs, mangan upp í saman, í um- aftur og umaftur. Johanna sigldi út og inn úr Havnini og vágbingarnir, sum vóru við fingu „kans“ sum statistar, báði tá ið teir sigldu skipið, men eisini á landi, tá ið brúk var fyri fólki at fylla myndirnar. Men teir leggja afturat, at tað gjørdi ferðina óneyðuga strævna, at teir vistu ov lítið um uppgávuna og umstød- urnar, áðrenn teir fóru og at íslendingar vistu ov lítið um skipið. -M.a. høvdu íslendingar ikki fortalt okkum, hvussu trongt og streymhart tað var, har vit skuldu liggja. — Og teir hildu, at Jo- hanna var væl minni enn hon var. So tað var eitt baks at finna endar og at binda hana. Endar máttu teir fáa heilt av Stykkishólmi. Flatey endavend Lítla, avbyrgda oyggin, Flatey var mestsum enda- vend í sambandi við films- upptøkurnar. — Flatey er gamalt bú- pláss. Og tað hevur eina langa skipasøgu. Teir vóru teir fyrstu í Íslandi, sum høvdu dekksfør. Teir høvdu skip heilt afturi í 1830 og hjá teimum vardi skipagldin heilt fram til eftir fyrra ver- aldarbardaga. Havn høvdu teir ikki, so vetrarlegu høvdu teir í eini vík í lítlu grannaoynni Hafnarey, ið mest líkist ein- um hestaskóg. Ímillum báð- ar oyggjarnar er eitt smalt sund. Annars høvdu teir so jaktir at føra farm til lands og umborð. --Fyrr var Flatey ein fiski- vinnumiðdepil í Íslandi. Har var mest nýmótans flakavirkið bygt í Íslandi seinast í fýratiárinum. Tá ið Flatey var í væl- maktini, vóru um 200 fólk í arbeiði í oynni. --Men síðani hevur aftur- gongdin verið heilt øgilig. — Nú eru bara tveir bønd- ur eftir. Annar av teimum rør út eisini. Og tað er ein- asti útróðrarbátur, sum er eftir í Flatey. — Men hann heyði onki fiskiloyvi, so hann er noyddur at keypa kvotu frá einum manni í Reykjavík fyri fýra krónur kilo. --Hetta var ein skipan, sum vanligi íslendingurin yvirhgvur helt lítið um. — Teir hildu ikki, at um- setilig fiskirættindini høvdu gagnad tf minna manninum og teir vónaðu ikki, at før- oyingar vóru so grir at fara so langt. Men annars er Flatey lítið broytt og tað mesta bygd- arlagið stendur enn, sum tað stóð í gomlum døgum.