týsdagur 17. november 1998síða 21

Nr. 218 — 17. NOVEMBER 1998 tíðindablaðið S08/2)uin | Vit hava nått markinum — Tað er at fegnast um, at komandi formansskapurin í Norðurlandaráðnum fer at geva smærru málunum stórri gætur, segði Dan R. Petersen, limur Noðurlandaráðsins m. a. , tá minstu norrønu málini vóru til viðgerðar í norðurlandaráðnum í síðstu viku Re Er Jeg siger med al tydelighed GRÆNSEN ER NÅET. Så kraftigt sagde den danske samarbejdsminister Marianne Jelved det i sit indlæg under generaldebat- ten. Det hun mente var, at nu måtte nedprioriteringen af kulturområdet standse. Fra målsætningen på 50% er resourcerne, der afsættes til kulturområdet, kommet ned på 45%. Samarbejdsmi- nisterens markering er me- get vigtig set i lyset af, at det er meget resourcekræ- vende, hvis sprogområdet skal genvinde det tabte ter- ræn. Min kollega Jógvan við Keldu har i sit indlæg rede- Utvarpskalendarin 1 Aftur í ár hevur Útvarp Før- oya givið út ein jólakalend- ara. Myndin á Utvarpskal- endaranum 1998 er eitt hugnaligt føroyskt bygdar- umhvørvi. Hendingarnar í søguni fara fram í Grønuvik. Har búgva systkini Magnus, lisa, Jórun og Kristian, sum skulu avdúka ein loynidóm. Hvussu léikur fer, fara vit at hoyra um í kalendara- sendingunum í útvarpinum hvønn morgun kl. 7.35 frá 1. desember. Sendingin verður eisini at hoyra seinni um dagin. gjort for opfølgningsarbej- det i forbindelse med tema- konferencen Nordisk kultur under internationalt pres. Fra at have indsamlet om- fattende information fra mange forskellige syns- vinkler omkring det nordis- ke sprogspørgsmål mener udvalget, at tiden nu er inde til at handle. Behovet for ordbøger er stort - især indenfor de i gåseøjne »små sprogområ- derne«. Det er kostbart både at udarbejde og udgive ord- bøger. I Norden findes der flere sprog, som har den samme opbygning. Dette kan udnyttes i udviklingen af fælles dataprogrammer. Vi har på denne baggrund Vid kalendaranum fylgir hefti vid søguni il hvønn dag, sum foreldur kunnu lesa fyri børnunum. Á bak- síðuni er ein lepi, sum børn- ini kunnu brúka, um tey vilja luttaka í jólakappingini hjá barnaútvarpinum. Sølan av Utvarpskalend- aranum 98 byrjar um viku- skiftid, tå børn fara at ganga hús úr húsi at selja kalend- aran. Hann verður seinni eisini at fáa í sólubúðunum. Kalendarin og hefti við søguni kosta tilsamans 40 krónur. foresláet, at midlerne til sprognævnene forgges pá budgettet for 1999 for at igangsætte arbejdet med ordbøger og terminologiske databaser omkring de »små sprogområders« sprog. Foruden satsningen på ordbogsområdet for »de små sprogområders« sprog, er den en anden satsning, der er mindst lige så vigtig for at sikre det nordiske fæl- lesskab sprogmæssigt såvel som — identitetsmæssigt, nemlig satsningen på ung- dommen. Der må gøres an- strengelser for at vise de unge, at det er nyttigt, prak- tisk og en gratis gave at be- herske nabolandenes sprog. Men det er også vigtigt, at vi i større udstrækning end i dag, kan benytte vores egne sprog i nordisk sam- menhæng. Vi har i lang tid hævdet, at vore rødder er meget vig- tige for vores identitetsop- fattelse. Men egentlig er det måske > bevægeligheden mere rødderne, som vi bør satse på fremover. Moderne ungdom er meget bevidst om, hvad der er nyttigt, og hvad ikke er nyttigt. Netop derfor skal vi heller tale om mobilitet end om rødder, selv om disse heller ikke bør glemmes. For at få ung- dommen interesseret Ii sprog, må vi skabe mulig- heder for, at de kan besøge nabolandene med nordisk 2 ru Fyrilestur á Fróðskaparsetrinum Hvat fer Paie at siga okkum? Hetta er heiti á fyrilestri um fornar tjóðir í Europa, sum Ulf Timmermann, lektari, fer at halda í Loftsstovu á Føroyamålsdeildini tyskvøldid 17. november kl. 19.30 Bæði fornfrødingar og mål- frødingar í Evropa og Norð- uramerika hava nú aftur í longri tíð víst spurninginum viðvíkjandi fólkaviðurskift- unum í tí forna Evropa al- samt stórri áhuga. Tað er í hesum høpi, at fyrilesturin skal síggjast. Høvudsdent- urin liggur á tí målfrødiliga, serliga tí navnafrødiliga øk- inum. Í høvudsheitum verða trý týdningarmikil åstødi við- gjørd, ið hava samband hvørt við annað: åstødi Kra- hes frå fimti- og sekstiåru- num um eina felags fornev- ropeiska vatnnavnagåvu, å- stødi Kuhns frå seksti- og sjeytiårunum um >útnyrð- ingsblokkin« vid fornger- manskum, indoevropeisk- um målsligum leivdum í Lesarabræv einum stórum parti av tí ger- manska málgkinum, og á- stødi Vennemanns frá áttati- og nitiårunum um >vasko- nisk< og afro-asiatisk forn- mál í okkara heimsparti. Í sambandi við Kuhn verður nomið við egnar rannsóknir. Byrjað verður við at greiða nøkur grundleggj- andi heiti, hugtøk og viður- skifti, m.a. við hjálp av kort- um. Síðani koma lýsingar (við stuttum dómum) av á- støðunum, hvørja ferð við einari meting aftaná. Fyri- lesturin endar við einum út- sýni yvir uppgávur og ar- beidsbyti á tí vidgjørda øki- num. Fyrilesturin er almennur, øll eru vælkomin. Halt teg til sannleikan, Essa!!! f Degi og Viku tysdagin 10. november var eitt innslag vid Essa Petersen, har hann nevnir mitt navn f samband við eina kalliga móttgku av uppskoti teirra til uppboðs- sølu útróðrarmanna. Samrødan, sum hann sip- ar til, fann stað, men inni- haldið í henni er so skeivt citerað, at tað saktans kann tulkast sum eg einsamallur havi verið virkandi. til, at Meginfelag Utróðrarmanna hevur tikid tað stødu tað hevur í dag. Eg skal bert minna á, at enn hevur ikki ein einasti limur í Meginfelag Útróðr- armanna heitt á meg um at taka málið upp, sjálvt um teir eru kunnaðir um hetta frá fyrsta degi av. Og fer tú at lesa blødini eitt sindur aftur í tíðina, so sært tú fyri ein part hví, Uppbodssølan skuldi bert vera fyri ein part av útróðrarmonnunum, hin- ir skuldu gjalda eyka. Ég royndi at spyrja teg eitt sindur nærri um, hvussu tit ætlaðu at reka hetta virk- semi, men fekk bert tá at vita at eg var negativur. Var tað møguligt hjá okkum at taka nakra avgerð á hasum grundarlagnum? Hvat eg haldi um Sjótorg- ið er líkamikið í hesum høp- inum. Mín meining er bara ein, men tað er tann samlaða meiningin hjá limunum í Meginfelag Útróðrarmanna sum telur, og hon hevur tal- að. So næstu ferð, halt teg til sannleikan, tað fer at tæna okkum øllum best. Chris Jan Michelsen 800 Tveroyri støtte. Denne udveksling kan også kombineres med efteruddannelse af lærere. De store grupper har noget at lære fra de små. Hvis truslen, som internati- onaliseringen hævdes at være også for de såkaldte store. sprog i Norden, kan skabe større forståelse for de udsatte og sårbare sprogs situation, så har den fælles nordiske kultur gjort et stort fremskridt. Sverige satte sprog- spørgsmålet på dagsorde- nen for samarbejdet i 1998. At Island nu har overtaget stafetten og har afgrænset spørgsmålet yderligere til de såkaldte små sprogom- råder er endnu et korkret tiltag inden for sprogpoli- tikken. Det er glædeligt, at det kommende formandskab 's målsætning vil give de små sprogområders sprog højes- te prioritering i ministerrá- dets arbejde. Vi skal også huske på, at disse sprog også lever et liv på IT's cyberspacevilkår. Den Dan R. Petersen, før- oyskur limur Norður- landaráðsins sproglige virkelighed kan vi hverken glemme eller for- trænge. Vi skal udnytte og forbedre den. Mulighederne kan kun fantasien sætte grænser for. Tíðindaskriv frá Felagnum Pinkubarnadeyði tað henda??? Jólini = barnanna hátíð Jólini kunnu vera sera tung at koma igjøgnum, tá ein situr eftir og hevur mist tað barnið, ein hevdi væntað sær at hildið jól saman við fyri fyrstu ferð. Alt er stásað upp til jóla. Tú hoyrir jólatónleik, fólk tosa uttan íhald um jólagávur, jólamat og jóla- gleði. Men í tínum huga er bert pláss fyri einum einasta eveni, og tað er títt deyða barn. Hví skuldi Á jólum eru øll glad og spent, men kanska ikki tú, og tað kann kennast sum ein stórur trupulleiki fyri hini, sum tú ert saman við. Tú ert kanska als ikki í jólahýri, tí jólini siga tær einki beint nú. | Felagið Pinkubarnadeyði, sum hevur opið hús i annan leygardag í hvørjum mánaði, fer at hava í huga næstu ferð opið hús er. Hetta verður dagin 14. november. Vit metast kl fer at greiða frá sínum fyrstu jólum, eftir dóttur sina. Øll eru vælkomin Felagið Pinkubarnadeyði heldur til í Jóannes Pat- urssonargøtu 24 í Tórshavn 14.00. Ein n Áheitan Til: Legtingsformannin, floksformenninar & formannin í trivnaðar- neyndini Ásannandi at lógin um ka- rensdagar ikki hevur nakra positiva ávirkan á samfe- lagið ella búskapin í Føroy- um, eins og í okkara granna- londum, vilja vit hervið heita á tykkum um at taka undir við uppskoti nr. 21 um avtøku av karens- dagalógini. Somuleiðis er tað tykkara ábyrgd, at allir løntakarar, bæði fastløntir og timalønt- ir, verða settir eins fyri lóg- ini. Tí vilja vit eisini heita á tykkum um at taka undir við uppskoti nr. 20 um broyting í lóg fyri Føroyar um dagpening vegna sjúku og barnsburð. Her skal verða lagt aft- urat, at vit mæla til, at út- gjaldsgrundarlagið skal verða ein arbeidaraløn (40 tv). Umbodandi fleiri enn 20 fakfeløg á føryoska arbeiðs- marknadinum. Vegna »Sjey manna bólkin< Ingeborg Vinter (Føroya Arbeidarafelag) Gunleivur Dalsgarð (Starvsmannafelagid) Joan Ziskason (Sjúkrasystrafelag Føroya) Karl Johansen (Havnar Arbeidsmannafelag) Vigdis Johannesen (Havnar Arbeidskvinnufelag) Eyðfinn Petersen (Havnar Handverkarafelag) Andras L. Samuelsen (Føroya Lærarafelag)