týsdagur 1. desember 1998síða 8

tíðindablaðið S0Slalufin Nr. 228 — 1. DESEMBER 1998 Tað er omøguligt at forða fyri at undirhonds-avtalur verða gjørdar Spurningurin er, hvussu vit fáa skapt fleiri ar- beiðspláss í Før- oyum. Ein máti er at bjóða út- lendingum at gera iløgur í før- oysku alivinnuna. — Men tað er 6- møguligt at forða fyri at tað verður misbrúkt, sigur Finnbogi Arge. Men verður tað uppdagað, fellur hamarin AK! BERTHOLDSEN — Vit hava brúk fyri út- lendskum kapitali í føroysk- u alivinnuni --Men tað er heilt émøgu- ligt at forða fyri at tað verð- ur misbrúkt. Hósdagin var føroyska alivinnan í brennideplinum. Í hvussu so er á Føroya Løgtingi Finnbogi Arge, landsstyr- ismadur i vinnumålum, hevur lagt uppskot fyri ting- ið um at geva útlendingum rúmari ræsur í føroysku ali- vinnuni Higartil hava útlendingar kunnað átt upp til 33% í føroyskum alibrúkum Men nú vil landsstýris- maðurin hava, at útlending- ar skulu kunna eiga upp til 49% av føroyskum alibrúk- um Málið varð fyri í inginum í gjár, har tingmenn brúktu næstan tríggjar tímar uppá at tosa fyri og ímóti nýggj- asta táttinum í alipolitikk- inum hjá landsstýrinum Nógvir tingmenn eru ógvuliga ivingarsamir um at loyva útlendingum meir! uppí føroysku ali Ikki minst stård at kunnu útlendingar eig 49% í alivinnuni, kunnu teir altíð fáa stráðmenn hjálpa sær til at fáa reinan meiriluta at tað bar til at finna lógina, so at útlendingar í veruleikanum fingu avgerð- arrættin í alivinnuni igjøgn- um holdingfeløg og ymisk partafeløg p Kunnu ikki forda fyri misbrúki Landsstýrismaðurin royndi eftir bestu evnum at verja sína ætlan. Og hann skilti væl óttan hjá nógvum tingmonnum fyri, at lóggávan ikki var nóg sterk til at forða fyri misbrúki. — Tað er heilt ómeguligt Skal føroyska alivinnan mennast, krevst kapitalur og vitan. Og tað kunnu vit fáa frá útlendingum Men vil nakar misbrúka tað, hava vit ongan møguleika at forða ti. Men verður tað uppdagað, ellur hamarin, sigur Finnbogi Arge at forða fyri, at lógin verður misbrúkt. — Og tað er ongin munur á, um útlendingar eiga 33% ella teir eiga 49%. Finnbogi Arge segði, at tað er 6møguligt at tryggja okkum ímóti, at ikki undir- hondsavtalur verða gjørdar. — Vil nakar bróta lógina er onki, sum vit kunnu gera fyri at forða tí. Hinvegin segði hann, at verður tað uppdagað, fellur hamarin og tað er tað, vit skulu hava hesa lógina til. Hann vísti eisini á, at landsstýrið fór at fylgja við ognarviðurskiftunum og at tað fór ikki at bera til at fáa sær meirilutan í alivinnuni igjøgnum holdingfeløg og liknandi. Somuleidis visti hann å, at okkara besta trygd var, at føroyingar skuldu altid eiga 51%. — Og tann, sum eigur S1% fer aldrin at lata tann, sum eigur 49% gera nakad, sum kann skaða felagið, segði Finnbogi Arge Tvey undantøk Landsstýrismaðurin Í iálum vísti annars á, at útlendingar kunnu seta akkurát so nógvan kapital í føroyskt vinnulív, sum teir uttan í alivinnuna og í fiskivinnuna — Hetta er fullkomiliga í samsvari við altjóða rákið at kapitalur, verur og fólk skulu hava frítt at ferðast Í fiskivinnuni er stór, poli- tisk semja um, at her skulu føroyingar hava avgerðar- rættin, tí her er talan um okkara nåttårurikidømi, sum vit eru ógvuliga bundin av — Hinvegin hevur tann vaksandi, útlendski áhugin fyri føroysku alivinnuni, Í: Vilja - gjørt, at løgtingid avgjørdi at javnseta alivinnuna og fiskivinnuna, tvs, at útlend- ingar skuldu heldur ikki kunna eiga meiri enn 33% í alivinnuni. Utflytir fyri hålva milliard Finnbogi Arge helt ikki, at alivinnan og fiskivinnan kundi rættiliga samanber- ast. —] dag er alivinnan 20% av okkara utflutningi. Tad vil siga, at 20% av okkara åtflutningi er styrdur. Tad er ikki longur fiskur, sum vit skulu leita eftir, og sum er treytadur av vedri og vindi. — Tí er alivinnnan blivin meiri ein ídnaður enn ein fiskivinna. Byrja av álvara eftir nýggjar ÁKI BERTHOLDSEN Endurstoynaða båtafelagid í Havn fer nú til verka. Ætlanin er í fyrstu syftu at hava felagshúsið í Vágsbotni op- ið hvert månakvøld. Tað verður uppsligið, nær opið verður. Annars er ætlanin at hava opið frå klokkan 10 annanhvønn leyg- ” ardag, tvs. teir leygardagarnar, streymurin er harður og ongin fer i fjørdin. Men tað verður ikki fyrrenn í — Hetta er ein nýggj vinna og eitt bein, sum føroyska ikki hevði at standa á fyri bara 10-15 árum síðani. Hann vísti á, at í fjør út- flutti alivinnan fyri 484 milliónir. Og sum útlitini eru, verð- ur talan um ein munandi vøkstur, tí tey næstu tvey, trý árini, verður talan um ein útflutning uppá 750 milliónir. Og um uppaftur nøkur ár verður útflutning- urin í alivinnuni tvífaldaður. yvirskotið drívur verkið Finnbogi Arge segði, at spurningurin er nú, hvat skal til fyri at tryggja fram- haldandi vøkstur í útflutn- inginum. — Skulu vit tosa um full- veldi er tað ein treyt, at vit finna nýggjar vinnur. — Men tað skal vera vinn- ur, sum geva eitt munandi avkast, tí fiskivinnan gevur alt ov lítið. — Tað, sum vit hava brúk fyri eru øki, har tann før- oyski íleggjarin kann fáa eitt avkast, heldur enn at plasera pengarnar í ein steindeyðan Føroya Banka, segði vinnumálaráðharrin. --Og hann helt, at í hesum sambandi kundi alivinnan verið ein hjálp. Men treytin fyri at fáa alivinnuna at mennast, er kapitalur og vitan. Útlendingar kunnu bæði geva okkum kapital og vit- an. Finnbogi Arge skilti ikki óttan hjá nógvum ting- Hetta er búmerkið hjá nýggja báta- felagnum i Havn. Årni Jacobsen i Klaks- vík hevur teknad tað tí nýggj árinum, at tað verður opið í Bátafelagnum. Umframt hugnaliga samveru, er ætlanin er at hava ymiskt virk- semi í håsinum. M.a. skal umboð fyri sjómans- skúlan greiða frá hverji skeið limirnir í bátafelagnum kunnu fáa nyttu av. gerð. Eisini er ætlanin at fáa onkran at greiða frá um bjargingarút- Men onnur tiltøk verða eisini, sum ikki eru fastløgd enn. monnum fyri, at kemur ov nógvur útlendskur kapitalur í fiskivinnuna, so fer yvir- skotið eisini av landinum. — Sjálvandi er tað avkast- ið, sum drívur verkið. — Ongin ger íløgur í eina vinnu, sum ikki kastar nak- að av sær. Tí dugdi hann slett ikki at síggja nakað negativt í at vinningurin fór av landinum til íleggjararnar. — Tað er tað góða. Tí er nakað avkast at senda av landinum merkir tað, at tað var tann rætta fløgan. — Men vit skulu minnast til, at áðrenn vinningur kann sendast av landinum skal peningur vera til rentur av- skrivingar 0.å. — Og tað er er eisini lítið sannlíkt at eigararnir fara at lutað yvirskotið sundur. — Tvgrturímóti fara teir uttan iva at brúka yvirskotið til at styrkja felagið, tí so fer felagið at kasta enn meiri av sær seinni, tí so verða útlit til; at færri rentur verða at betala. — Hinvegin er vanligt at luta ein prosentpart av partapengunum sundur til eigararnar. Hann vísti eisini á, at hett- a snýr seg um at skapa arbeiðspláss. — Og fyri hvørt arbeiðs- pláss vit t.d. skapa í alivinn- uni, skapa vit fleiri arbeiðs- pláss aðrastaðni í samfel- agnum. Tó helt hann, at vandi var sjálvandi altíð fyri, at vit fingu íleggjarar til Føroyar, sum bara vóru úti eftir at tóma feløgini. — Men tað eru ikki slíkir íleggjarar, sum higartil eru komnir uppí føroysku ali- vinnuna, legði hann aftur- at. Sí annars hvat ting- menn hildu um málið í greinini á síðu 9.