mikudagur 2. desember 1998síða 2

— 10 Tórshavn. Telefon: 311820 Telefax. 314720 e-mail: poståsosialurin fo Gegnistrupulleikar | MI Hvor verður tann nýggi maðurin úti í Tinganesi Oddagrein OKKARA siðiligi løgmadur er við at koma í rasshaft av sakini hjá John Pet- ersen. Løgmaður førir fram at hann hevur ongar reglur at halda seg til við- víkjandi gegni hjá landsstýrisfólki. Her er óneyðugt við reglum. Hyggja vit at teimum reglum, sum eru fyri tingfólk so er upprunin til hesar at finna knapt hálvthundrað ár afturi í tíðini. TRUPULLEIKIN í tinginum var og hev- ur altíð verið, nær ein tinglimur skal úr tinginum, um hann fær dóm. Uppstill- ingin til løgtingid sorterar sum regul fólk frá, ið hava dóm fyri eitt ella annað, ið er mannminkandi í eygunum á van- ligum fólki. AVMARKINGIN fyri tinglimir hevur ver- ið eitt sindur ymisk gjøgnum árini. Nú er karmurin 4 mánaðir. Reglan hevur okkum vitandi ongantíð haft týdning fyri sitandi tinglim, men hevur helst haft tydning fyri onkra uppstilling í fimti- árunum. ADRENN nýggja stýrisskipanarlógin kom í gildi blivu landsstýrisfólkini vald av tinginum. Landsstýrisfólk, tá sum nú, nýttust ikki at vera tingfólk. Eftir nýggju skipanini er tað løgmadur, ið setur og loysir úr starvi landsstýrisfólk. Tingið skal bert kunnast. Um tingið er énøgt kann misálit setast á eitt lands- stýrisfólk. Logmaður hevur sostatt allar føroyingar yvir 18 år at velja í, tå hann skal seta nýggjan landsstýrismann, 99,9% av hesum hava reina straffiatt- est. SO hví legmaður er so forhippaður í at hava heimild at nýta fólk ið bara hava verið í geglinum minni enn 4 mánaðar er okkum Oskiljandi. Lands- stýrið er okkara stjórn, okkara umsiting innanlendis og ikki minst okkara andlit út eftir. Logmaður er okkara stjórnar- leiðari og skal út eftir syrgja fyri, at vit verða umboðað so væl og rudduligt sum gjørligt. Hann átti at vita at Foroya fólk - tey 99,9% straffríu - ongan áhuga hava í at verða umboðaði í stóru verð av fólkj, ið »bert« hava verið í geglinum 1-2 kanska 3 mánaðir. VIT hava tað álit á løgmanni at hann skilir hettar. Sostatt eigur hann eisini at skilja at vit eru ímóti gegnisreglum fyri landsstýrisfólk. Her er upp til løg- mann og ongan annan at finna lands- stýrismanning, ið hevur eitt umdomi manna millum, sum er sømiligt, so virð- ingin fyri Feroya Landsstýri úti og heima kann koma uppá pláss aftur. Sosialurin Tá tað nakað herfyri stóð greitt, at ein ákæra fór at verða reist móti John Pet- ersen, spurdi ein journalist- ur løgmann, hvat hann hevði í hyggju at gera, nú ein av hansara landsstýris- monnum skuldi fyri rættin. Løgmaður svaraði, at hjá sær var ikki so nógv at gera, tí ongin er sekur í eini skuldseting, fyrr enn dómur er fallin. Og tað var fyri so vítt eisini eitt svar, ella eitt sjónarmið, sum man kann taka undir við. Skuldu øll farið úr politiskum størvum, sum eru baktalað og løgd undir illgruna her á landi, so ivist eg í, um tað yvir- hevur hevði borið til at mannað so mikið sum eitt bygdaráð! Við ødrum orðum sendi løgmadur spurningin víðari til sín politiska floksfelaga úr Skopun, og tá hesin eina tíð hevði konfererað við tær hægri maktirnar í sínum loynikamari, kunngjørdi hann fyri pressuni, at hann fyribils tók seg burtur úr politikki. Og alt gott um tað. Og fyri so vítt eisini alt gott um Anfinn Kallsberg. Sum løgmaður sigur hann í hvussu so er sjálvden nakað býtt. Líkaleiðis ber hann orð fyri at halda høvdid klárt og kalt tá á stendur. Og tað í sjálvum sær, er ein góður eginleiki hjá einum polit- ikkara. Kortini minnist eg eina- ferð ein tilburð, har Anfinn Kallsberg misti tamarhaldið á sær sjálvum. Tað munnu vera eini 6-7 ár síðani, at alt Føroya fólk var vitni til hetta heldur ótespiliga ham- skifti. Tilburðurin var nevn- iliga tann, at ein sjónvarps- maður spurdi Kallsberg, hvat tað var, ið búði undir skuldsetingini, sum Niels Pauli Danielsen var komin fram við, at Kallsberg uttan at spyrja um loyvið, hevði »lænt« 900.000 krónur frá eini fyritøku, hvers rokni- skap hann umsat. Akkurát hvussu orðini fullu, minnist eg ikki. Eg minnist bara, hvussu andlitið á Kallsberg broyttist. Og akkurát tann tilburðin kom eg at hugsa um, tá løg- maður bleiv spurður um, hverja stóðu hann hevði til ákæruna móti John Peter- sen. Hevdi hann alment heitt á skopuningin um at lagt frá sær, vildi ein tílík áheitan í somu løtu rakt løg- mann sjálvan! Hann kundi tí ikki gera annað enn tað, sum hann gjørdi, nevniliga at lata John Petersen sjålvan avgera sina framtidar stødu i Tinganesi. Kortini, so er ein heilt av- gerandi munur å hesum bådum målum. Medan John Petersen var åkærdur, og seinni dømdur sekur, so var Anfinn Kallsberg bert skuldsettur. Men hin vegin, so var tað ikki hvør sum helst, ið skuldsetti hann. Skuldsetarin var bæði prest- ur og løgtingslimur. Spurn- ingurin eg seti mær, er, hví fylgdi Niels Pauli Danielsen ikki síni skuldseting upp? Var maðurin bara ein av hesum vanligu baktalara- typunum, ið royndi at skorða sær nakrar bíligar atkvgður? Ella hvat lá aft- anfyri? At málið ikki bleiv kann- að, havi eg ilskast inn á síð- ani. Tí møguliga var Kalls- berg ósekur, og innast inni so vóni eg tað. Og hetta er ikki skrivað sum spott, men heilt einfalt tí, at man ikki eigur at yvast í persónliga moralinum hjá landsins hægsta manni. Nú hevur tað so verið frammi í fjølmidlunum, at Fólkaflokkurin skal um- hugsa at seta Jørgen Nicla- sen út í landsstýrið fyri John Petersen! Hví gera teir tí- líkt? Hvat er hatta fyri vón- leysur framferdarhåttur? Hevði talan av illum verið um 1. apríl, kundi man bor- ið yvir við einum sovorðn- um miseydnadum skemti. Billar flokkurin sær veru- liga inn, at fólk hevur gloymt, at tað var Jørgen Niclasen, sum einaferð »lænti« ein skrædlara, men tíverri gloymdi at boða ánaranum, Føroya Fiska- virking frá? Samgongan hevur sett kós fram móti loysing, og tað riggar ikki rættiliga við hesum ivasomu persónun- um í landsins hægstu sess- um. At vera borgarligur og skálkur, tað er ikki neyðug- vís tað sama. Ella sum ein kendur havnamaður plagdi at taka til: eitt er at vera alkoholikari, men man má for fanin kunna raka sær. Jóanes Nielsen Viðvíkjandi yrkisraðnum hjá lønjavningargrunninum Til Føroya Løgting Undirritadu feløg sum um- boðaðu vinnuna í gomlu nevndini hjá lønjavningar- grunninum vilja hardliga mótmæla ætlanina um at avtaka yrkisráðið fyri løn- javningargrunnin. Okkara feløg hava verið við til at sjtórna lønjavning- argrunnin síðan fyrst i 50- unum. Og er hetta gjørt vid ábyrgd fyri sovæl samfel- agnum sum vinnuni. Vit duga at ásanna, at við nýggju stýrisskipanini kundi verið tørvur á at reg- ulera hesi viðurskifti, og tí eftirlíkaðu vit uppskotinum hjá landsstýrinum um at skipa grunnin. Hetta varð tó gjørt við teirri avgjørdu fyritreyt, at yrkisráðið, sum landsstýrið sjálvt hevði uppskot um, varð sett í verk. Og vit meta yrkisráðið sum eina beinleiðis avtalu mill- um okkara felgg og lands- stýrið. Vit hava eisini eftir um- bøn frá landsstýrinum valt okkara limir í hetta ráð. Vit meta ongan iva vera um, at orsøkin til at ráðið ikki er komið at virka útilukkandi liggur í landsstýrinum, sum ikki hevur so frægt sum gjørt eina reglugerð, sum løgtingid annars hevur álagt tí at gera. Vit meta uppskotið um at avtaka yrkisráðið fyri at vera eitt sera álvarsamt álit- isbrot millum vinnuna og landsstýrið. Vit meta grund- gevingarnar fyri uppskotin- um fyri at vera óhaldbarar. Men tá lógir sum longu vóru í gildi, tá umskipingin av lønjavningargrunninum vóru samtyktar, nú vera nýttar sum grundgeving fyri at avtaka yrkisráðið, so vátt- ar hetta okkara varhuga av, at tað hevur ongantíð verið ætlanin at ráðið skuldi fáast at virka. Heldur skuldi ráðið nýtast fyri at sissa vinnuna og fyri at gera tað lættari at fáa uppskotið gjøgnum tingið. Hetta er ein framferð sum vit vilja átala og vit undrast yvir at meirilutin í vinnunevndini veruliga kann taka undir við eini slíkari mannagongd, sum eisini er ein undirgraving av løgtinginum sum hægsta vald. Nú vit vita, at nýggjur landsstýrismaður verður út- nevndur í næstu framtíð halda vit tað eisini vera rímiligt, at hetta mál verður beint aftur í landsstýrið, so vinnan saman við komandi landsstýrismanni í fiski- vinnumálum møguliga kann koma til eina nýggja semju um hetta mål. Føroya Fiskimannafelag Føroya Skipara- og Navigatørfelag Føroya Reidarafelag