mikudagur 16. desember 1998síða 10

tíðindablaðið SOS!AMÅN Nr. 239 — 16. DESEMBER 1998 Farið inn í framtíðina Við opnum eygum -Ég vildi trúð, at eitt modell sum kundi víst seg at vera skilagott, var ein útviklingur yvir nókur år, har tit hava ein vøkstur í búskapinum, og har ein partur av ti vøkstri stigvist fer til at minka um blokkin sigur Knud Heinesen, sum nú fer frá sum formaður í Fíggingargrunninum um ynskið hjá fóroyingum at fáa fullveldi ella meira sjálvstýri. Sjálvur sær hann helst, at Fóroyar framhald- andi eru við í ríkisfelagsskapinum. -Hvat enn fóroyingar gera er tað umráðandi at kanna avleið- ingarnar av broytingum, soleiðis at ein fer inn í ein útvikling við opnum eygum Jan MULLER Nevndin i Figgingargrunn- inum hevði fund í Havn í farnu viku. Fundur var eis- ini við løgmann um tað uppskotið til vidtøkur fyri nýggju nevndina í Figging- argrunninum, sum lands- stýrið hevur gjørt. Núver- andi nevndin skal góð- kenna hesar vidtøkur fyri at skapa eitt nýtt grund- arlag at koma víðari og fyri at kunna velja nýggju nevndina. Lagt er upp til, at landsstýrið skal velja nýggju nevndina innan ] januar Knud Heinesen, fráfar- andi formaður í Fíggingar- grunninum sigur við Sos- ialin, at teir á fundinum á Hafnia góðkendu hesar viðtøkur. Á fundinum varð eisini gjørd ein frágreiðing fyri alt hetta árið. Eftir fundin var degurði fyri nevndar- imunum í Fíggingargrunn- inum, legmanni, um- boðum fyri bankan og ødrum Frå vid sorgblidni Knud Heinesen hevur ver- ið formaður í grunninum, síðani Richard Michelsen, fyrrverandi tjóðbankastjóri fór frá. Hann sigur, at tað er við sorgblídnu, at hann gevst nú, tí honum hevur dámt hetta arbeiðið. -Hinvegin er tað heilt nát- túrligt, at nevndin í Fígging- argrunninum nú verður vald av føroyingum aleina, nú tað er ein partur av avtaluni við donsku stjórnina, sum gjørdist ein endi á ti kapi- talinnspræning, sum kom í føroysku bankarnar. Eg haldi hetta er rætt og kann heldur ikki vera ødrvisi. Fíggingargrunnurin er annars partur av tí sakar- máli, sum er millum stjórn- ina og Den Danske Banke. Hetta er so eitt mál, sum nýggja nevndin í bankanum skal arbeiða víðari við. Fíggingargrunnurin og landsstýrið hava stevnt Den Danske Bank og tað pro- venu, sum kann koma burtur úr slíkari rættarsak, skal fara til statskassan, nú tað longu er goldin end- urgjald til landsstýrið. Í dag fellur ein dómur í hesi sak. Tað er um hvørvitt Grenborgfrágreiðingin kann brúkast sum partur av prévførsluni í sakarmáli- num. Den Danske Bank heldur tað er ikki rætt at loyva brúk av hesi írá- greiðingini, men hin part- urin heldur hana vera eitt týðandi skjal. Stór framstig -Nú tú sær aftur í tíðina og støduna í dag, hvat hevur tú at siga? -Tað eru hend nógv fram- stig í føroyska búskapinum bæði i fiskivinnuni og í Føroya Banka, sum vit hava við at gera. Góða úrs- litið hevur gjørt, at tað hev- ur verið møguligt at lata støðugt stórri upphæddir frá bankanum til landsstýrið. Og tað vóna vit eisini verð- ur stødan hjá nýggju nevnd- ini hvat viðvíkur 98. Knud Heinesen vil íkki koma við nøkrum boð uppá, nær tað er skilagott at privatisera bankan. Hetta er ein politiskur spurningur. Og hetta kann bert lata seg gera stigvíst. Ein kann siga, at tað er rætt at privatisera bankan, tá tað gongur væl, og ikki tá tað gongur illa. -Hevur bankin gjørt eitt gott arbeiði? -Eg haldi, at bankin hevur gjørt eitt bæði professionelt og gott arbeiði, sum vit í Fíggingargrunninum hava verið væl nøgdir við. -Nú vit síggja, at danska åvirkanin í Føroyum verður minni og minni, sær tú so eisini fyri tær, at danski bankastjórin fer úr Føroyum í næstu framtíð? -Jørn Astrup Hansen hevur ein sáttmála, og tað er eitt mál millum hann og nevndina. Eg havi ikki var- hugan av, at nakað verður broytt har. Tað heyði verið náttúrligt, at Astrup til sína tíð, tá sáttmálin gongur út, verður avloystur av einum føroyskum bankastjóra. Tað verður um eini fimm ár minnist meg rætt. Knud Heinesen sigur seg vera nøgdan vid Jørn Astrup Hansen og bankaleidsluna annars. -Vit hava ikki havt orsøk til at koma vid at- finningum móti hansara ar- beiði. Sum professinellur bankamaður halda vit í nevndini, at hann hevur gjørt eitt rættiliga gott ar- beiði. Fullveldi ol. Vit spurdu Knud Heinesen, sum hevur føroyskar røtur og sum eisini hevur verið ráðharri í Danmark, hvat hann heldur um orðaskiftið um ríkisfelagsskap og full- veldi. -Tað er ilt hjá mær at meta um. Tað er í hvussu er týdn- ingarmikið at fáa gjølla lýst, hvørjar avleidingarnar verða av einum fullveldi ella stórri sjálvstýri, soleiðis at ein kann fara inn í ein nýggjan útvikling við opn- um eygum. -Men sær tú fegin, at Føroyar framhaldandi eru í rikisfelagsskapi? -Tað er greitt við tí stødu- takan eg havi til Føroyar. Men eg dugi eisini at síggja ein tørv á nútímansgerð av statsrættligu støduni í mun til ta núverandi heimastýris- Nevndin í Fíggingar- grunninum, sum fer frá innan árslok. Fv. Jórgen Ulriksen, fyrrv. banka- stjóri, John Danielsen, roknskaparstjóri í SEV Knud Heinesen, nevndar- formaður, Eskild Trolle, advokatur og Jógvan Ellefsen, advokatur. Nú nýggj neynd skal veljast av landsstýrinum verður áhugavert at síggja, um talan verður um eina reint politiska nevnd, eina nevnd við embætismonn- um í Tinganesi ella við politiskt óheftum umboð- um úr Føroyum og um- heiminum. Fráfarandi nevndin í Figgingargrunn- inum mælir til at ein óheft nevnd verður vald, soleið- is, at hon kann virka sum millumlið millum Føroya Banka og landsstýrið. Mynd Jens K. Vang lógina. Tað er heilt eyðsæð. -Føroyar sum suverenur statur? -Hvat skilur man vid ti? -Tað er m.a. egna grundlóg, egna stjórn, egið umboð í ST osfr. -Eg haldi, at hetta meira er meira ein spurningur, um ein kann klára tað bú- skaparliga. -Heldur tú við tíni vitan um Føroyar og føroyingar, at tað ber til? -Eg vildi trúð, at eitt mo- dell, sum kundi víst seg at vera skilagott var ein út- viklingur yvir ngkur ár, har tit hava ein vøkstur í bú- skapinum, og har ein partur av ti vøkstri stigvíst fer til at minka um blokkin. -Men landsstýrið vil fyrst taka politiskt sjálv- ræði! -Tað haldi eg ikki, at eg skal leggja meg út í. Eg haldi eisini, at eg eri ov langt frá Føroyum til at hava eina føling vid ti. Knud Heinesen, formaður í Fíggingargrunninum tosar við Bjarna Olsen, formann í Búskaparráðnum. Mynd Jens K. Vang