fríggjadagur 18. desember 1998síða 8

Signar á Brúnni, landsstýrismaður: tíðindablaðið S082luN Kirkjan týðandi partur av okkum sjálvum - Bókin um yngru hválvkirkjurnar kemur út júst í einum skeiði, har kirkjan er meiri aktuell enn nakrantíð. Kirkjan stendur fyri stórum og týðandi broytingum, segði Signar á Brúnni, landsstýrismaður í mentamálum í réðu á samkomu í Listaskálanum, í sambandi við at triðja bókin í bókaverkinum hjá J. P. Gregoriussen um fóroysku kirkjurnar er komin út. Tur KUÐLBRC Í triðju bókini um føroysku kirkjurnar, Yngru hvålv- kirkjurnar, eru 15 kirkjur umrøddar frá Svínoyar 1878 ul Sandavågskirkju, sum er frå 1917. Hvør kirkja sær fær umrødu i serstakari grein av høvunda, sum hev- ur neyðuga førleikan og kunnleikan Tað er Forlagið í Støplum við John Dalsgarð sum gev- ur bøkurnar út. Á samkom- uni í Listaskálanum í sam- bandi við útgávuna greiddi hann frá, hvussu bókaverkið kom í lag - Tá Palli fyri góðum fýra árum síðani legði hugskotið um kirkjubøkurnar fyri meg helt eg hann vera øran i høvdinum. Ikki tí at eg ivad- ist í hansara egna innsatsi bæði við tekningum og teksti. Heldur sá eg tað sum eitt fíggjarligt óðamanna- verk at fara undir eina so dýra framleiðslu. Her skuldi alt umhugsast gjølla, so eingi óráð skuldu takast - Men tað vísti seg skjótt, at Palli hevði longu ukið hædd fyri hesum eisini. Tað hevur ligið væl fyri at út- vega stuðul til prentingina av bókunum, og tað er hesin stuðul, sum hevur gjørt tað møguligt at prenta eitt so stórt og glæsiligt verk. - Hesi árini vit hava sam- starvað um útgávuna av bókaverkinum um føroysku kirkjurnar, hava verið sera lærurík og åhugaverd. Ut- lendingar, sum hava hoyrt um útgávuna av bókaverki- num, undrast á, at nakar hættar sær undir slíkt verk Teir duga heldur ikki at skilja, at tað skal vera so stórur áhugi fyri einum verki sum hesum. Men tá teir so hoyra meira um ar- beiðið og kanska síggja bøkurnar, eru teir heilt ov- farnir, og gerast áhugaðir. - Vit kunnu undrast á, hvat tað er, sum ger tekn- ingarnar hjá Palla so sera væl egnaðar til at endurgeva hesar bygningar og lutir. Eitt av loyndarmálunum haldi eg vera, at Palli sær tingini og samspælið teirra millum skjótari enn vit onn- ur, og soleiðis fær hann manað tað fram í myndum sínum, sum hevur týdning, meðan tað, sum minni týdn- ing ella ongan týdning hev- ur verður sett til viks ella útihýst, segði John Dals- garð. Her er alt Eisini Signar á Brúnni, landsstýrismaður í menta- málum, flutti fram rødu á samkomuni. Hann segði millum annað: - Kirkjan er ímyndin av føroyingum sum eitt kristið fólk. Um tvey ár eru túsund ár liðin, síðan kristnitrúgvin varð boðað føroyingum. I 1000 ár hava ymiskar kirkj- ur staðið víða hvar í landi- num og kalla á gomul og ung. Í 1000 ár hevur okkara fólk savnast í kirkju í gleði og sorg. Í gldir var kirkjan at kalla einasta savrandi stovnur og einasta savnandi hús á bygd víða hvar í land- inum og tí er kirkjan stovn- urin eins og húsið sjálvt ein týðandi partur av okkum sjálvum. Tað er at fegnast um, at Palli Gregoriussen, arkitektur, fyri nøkrum ár- um síðani fór undir at geva bøkur út um føroysku kirkj- urnar. Hvør bók hevur eftir mínum tykki verið betri enn onnur, prýddar við listarlig- um tekningum samstundis sum væl undirbygdur tekstir fylgja við. Tað er eydnast Palla ikki bert at endurgeva kirkjurnar í listarliga hug- takandi myndum, tað er eis- ini eydnast honum at savna eitt lið av rithøvundum, sum hava megnað at skriva hug- takandi og hugvekjandi tekstir til at undirbyggja myndirnar. Á henda hátt hava vit fingið eitt byggi- søguligt verk sum sam- stundis er eitt sidsøguligt verk á sera høgum dygdar- stigi. Her er alt, byggilist til ymsar tíðir, bygdasøga, kirkjusøga og sidsøga. Her kunnu vit siggja, hvat okk- ara fólk og okkara hand- verkarar hava megnað til ymsar tíðir. Her kunnu vit síggja, hvgrjar hugmyndir prestar, kirkjufólk og mynd- ugleikar hava havt um, hvussu ein kirkja skuldi síggja út. Her kunnu vit av- lesa tey ymisku byggilist- arligu og sidsøguligu rák, sum hava gingið gjøgnum tíðir, bygdir og býir. Jú, hetta er eitt gott verk frá tí fyrstu bókina til hesa. Og tékk hava J. P. Gregoriussen og rithøvundarnir fyri hetta valaverkið, sum tit hava skapt. - Bókin um yngru hválv- kirkjurnar kemur út júst í einum skeiði, har kirkjan er meiri aktuell enn nakrantíð. Kirkjan stendur fyri stórum og týðandi broytingum. Sum ein liður í ætlan okkara um Føroyar sum politiskt fullveldi hevur Landsstyrid sett nevnd at fyrireika eina føroyska kirkjulóggávu, ið millum annað ber í sær at vit taka fulla ábyrgd av kirkjuni. Vit vænta okkum nógv av hesum arbeiði. Ég vænti og vóni, at arbeiðið fer at verða til gagns fyri føroysku kirkjuna, føroyskt trúarlív og føroyskt kirkju- liv, og at vit fara at fåa eina føroyska fólkakirkju, sum stendur eins fast á grundini Signar á Brúnni , landsstýrismaður í mentamálum Nr. 241 — 18. DESEMBER 1998 8, HdindublaDD SONNE ed John Dalsgarð og Palle Gregoriussen við nýggju bókini um yngru hválv- kirkjurnar og tann núverandi, og sum fer at líva eins væl og hend- an vit nú hava, segði Signar á Brúnni. Trúgvur ímóti tí upprunaliga Palli Gregoriussen takkaði i stuttari rødu øllum teim- um, sum hava verid vid f útgávuni. Hann hevur altíð verið sera nærlagdur, trúgv- ur móti tí upprunaliga og í hesum sambandi tók hann fram Sandavágs kirkju - Kirkjurnar verða eldri tær mugu røkjast og tíbetur verða tær í dag røktar vi } hava vit sæð, a u MEI í g að er ikk altíð líka Stuttiig t at siggji Man skal vera ógvuliga var in við at nerta kirkjurna yvirhøvur, tí tær eru so gamlar. Sandavágskirkja hevur fylt 80 ár. Magnus á Kamarinum bygdi kirkjuna og tað var ein stór avbjóð- ing. Øll eru glad fyri at eiga kirkjuna í bygdini og hon stendur í einum vøkrum og fríum umhvørvi. Men fyrst f sekstiårunum fekk hon eina skifertekju, sum ikki å nakran hått klæddi hana og torntekjan varð eisini gðr- vísi umframt tekjan á sakr- istiinum. Hon hevði jú reyða tekju framman undan. Kirkjan hevði ilt av hesi góðu tekju og mundi næstan hoknað undan henni. Tíbet- ur sóu fólk at hetta bar ikki til, men tey vistu ikki rætti- liga, hvussu tey kundu bjarga kirkjuni. Uni Paturs- son og eg komu so upp í leikin og í neyvum sam- starvi við kirkjuráðið og myndugleikarnar annars fingu vit bjargað kirkjuni og ført hana aftur til ta upp- runaligu útsjóndina við hesi góðu rukkutekju og styrkt hana, so hon nú er so sterk sum nakrantíð. Kirkjuráðið hevur sjålvt åtikid sær at måla hana alla sum hon er innan í upprunalitirnar. Tað er stuttligt hjá sandavágs- ingum at eiga ein slíkan dýr- grip. Vónandi kant standa soleiðis fram) eði Palli Gregoriusse um før Gomiu yysku Kirkjurnar €ita trækirkjurnar g Eldru hválvkirkjurnar Fjórða og seinasta bókin, sum helst fær heitið Nýggj- ari kirkjur, fer at fevna um 17 kirkjur frá Gjáar kirkju frá 1925 til Dals kirkju frá 1957. Hon kemur ætlandi út móti jólum næsta ár.