mikudagur 23. desember 1998síða 19

20 tíðindablaðið Nr. 244 - 23. DESEMBER 1998 Móti jólum á Føroya Læraraskúla 1963 esembu sað ost ) ML I snavna k smiðju neg øturna K isstað { blást c - y « u 3 Bord g M H eg. eg - AN ØTK £ K kg e st 3 SVE 3 blás í ni á býarbern øvudstadnum dag g Viku eftir viKu Sunnudag haldi eg heilagt | eg eftir klokkun 1 kirk} ge haldi sam- endur g meg ú 3 est P } ; JK I 3 gu TY teym Ves saðu í og raljóðið gnelti. Orð- g á og minti á klokkuna, lum og jólafrí torninum í Havn- li verið i fam- á Tórshavn- uðju, men hon var neira fjølltåttad og musi- kalskari enn spæliverkið hjá Kjartani Mohr Ingálvur av Reyni hevur lýst tornið í Havnar kirkju í onkrum av sín- um tusjtekningum. Trøini í Bókhandlinum kitlaðu gluggarnar og grastekjuna á ti fagrasta bygninginum á Aarvegnum og tusjgreinar- nar pilkaðu við klokkuna í torninum á kirkjuni. Her var vetrarangi í hesum tekningum. Jólini sveimaðu uppi yvir flagtekjuna og klokkuljóðið og lúðurin á Tórshavnar = skipasmiðju mangaðu seg upp í hetta so stasilig e í Ú søtur vetrarljósið sum krókur og likkja — árla og síðla. Havn in rætti sínar hendur upp móti tí bjarta vetrarljósin im og heilsaði ti við síni DE 5 rødd Soleiðis KUndi tu standa og stara at hesi tusjtekning, men tá ið vart á Førova læraraskúla g sat Midstovuni og sá tornið og hoyrdi fekst tú hetta rist í 1 sum tað reina blåils- Miðstovan var fjálg at sita Hon gav tær yvirflóð av sum himinin goymdi at handan tekju og greinar við Bókhandilin Tornið sparkaði aldri til tað turkislitta lýsið. sum spåk- aði Reynið og Tað rannsakaði hvort mansbarn, sum á sín- intøtlingum stun- aði til arbeiðis. Sjálvt lúð- urin á Tórshavnar skipa- smiðju snerkti vid, tá ið væl- dæmdar ljósglæmur litaðu gluggarnar á Sjómansheim- inum og tóku saman um Perluna í sínum ljóst grøna, bylgjuta holdi. Havnin var korkalitt ein slíkan morgun, og eingin var morgunljótur ella morgunljót, tí jólini vóru í hondum Lítla oyggj lá so friðsæl í tí svarta asfalthavinum Onkuntíð kundi tú standa oman brim á hesi oyggj og hyggja at veðri og vindi, meðan alda og streymur tóku saman um oynna, og huldu hana inni í skúmi og brimgangi. Hetta var land- brim av fólki, ið tysjaðu oman og niðan eftir Aar- vegnum. Men tá ið jólini nærkaðust, kendi hon á sær, at okkurt var í vænti, sum sælaði løtuna við ljómi av einari aðrari verð. Eitt hol var í Lítlu oyggj. Hetta var vetrarijosi, sær VVIr Nólsoynna um mo EU ikki nakað gosop. men tó so, her skuldi jólatræið pot- ast niður í og skuldu grein- arnar leggja seg út yvir oynna og fjálga um hetta stað. meðan høgtidin legði Ikki at tala um ljósperurnar, sum lýstu oynna upp í sínum seg út yvir staðin jólaskrúð. Hon lå har og var ein mentanardepil í tí svarta bikhavinum, sum størsta partin av årinum var eins og nakin sum Litla Dimun, men hon goymdi at havnar- spekingunum, sum dag og dagliga stedgadu upp å oynni og tosaðu sitt kosm- iska mál um bókmentir og list. Tá ið ungdómurin eftir dans floymdi oman eftir Aarvegnum, var hon allodin av ljóðkátum gentum og dreingjum. Hon hugdi við sínum oyggjareygum at hesi gongu og vælsignaði hesi børn. Hetta vóru tryssåra tannáringar og eitt sindur eldri ungdómur, sum vóru komin av bygd, at nøra um vitið og vitanina í høvuds- staðnum. Hetta vóru børn frá teimum fróðu seksti ár- unum, sum skuldu broyta verðina og geva eina nýggja innspræning til tað alheims- ljósið, sum skuldi lýsa frá Place de Republique í Paris og til Lítlu oyggj á Aar- vegnum í Havn. Jólatræið á Aarvegnum á Lítlu oyggj gav ungdómin- um stjørnur í eyguni, og tå ið Frelsunnarherurin við Óla í Horni á stórutrummu fór oman Aarvegin og Kalli spældi so listiliga á sína kor- nett, var tann andaligi heim- urin drigin nærri at tí bik- svarta asfalthavinum. Mur- eldurin í gluggunum á Bók- handlinum livdi við í tón- leikinum. Her stóðu fólk og lurtaðu. Gluggaljósið spældi sær aftan kropparnar á býar- og bygdarfólkinum, sum stóðu framman fyri Bókhandilin og styttu sær stundir við at lurta eftir tón- leikinum og tí livandi orð- inum. Jólatræið stóð stint og steyrrætt í síni heimsond og festi orð og tónleik á grein- arnar eins og jólatræið á Place de Republique gjørdi upp undir jól. Ein bygningur í Havnini, sum hevði sín serliga alsk millum næmingarnar á Lær- araskúlanum, var Perlan. Hon var ikki borin í heim í hjålmi. Hevdi hon tað, hevði hon staðið enn tann dag í dag. Hon var eins og eitt av hesum pakkhúsunum úti á bygd, sum var reist um aldarskiftið. Minti eitt sind- ur um Stórhús í Fuglafirði ella Turkihúsið hjá Harald- sen, sum stóð heimi á Bugn- um í heimbygdini. Vit, sum sótu í Midstovuni og vóru komnir væl áleiðis við lær- araútbúgvingini, vælsign- aðu hetta hús upp undir jól. Ikki hevdi húsið varhugan av at okkurt var út yvir tað vanliga, men gluggarnir speglaðu sær í glámlýsinum frá jólatrænum og smírdust. Hetta sóu vit og vatn rann úr tonnunum, tí innanveggja vóru heimsins bestu kotu- lettir ið hugsast kundu bras- aðar. Martin Holm gekk og stunaði aftur og fram mill- um borðini og greiddi frá um fimleik og fimleikateori. Hann oysti åt vid teimum musikalsku latinsku nøvn- unum um musklafesti og musklabunti. Um trapezius, hettumusklar og ikki at tala um Sternocleidumastoide- us. »Hoyr tå Sverri lat teg år oman beltid, lat ogum siggja tin nakna kropp og trapezius?« Sverri Jacobsen lat seg úr og stillaði seg framman fyri svørtutalvu og visti sin atletiska kropp. Martin Holm vid sinum eggjandi fimleikasnerti kom fram at hesari atletisku, gresku standmyndini, hóast hon var år Havn. »Siggja tygur, Sverri er ítróttarmað- ur burturav, tygur síggja teir somu musklarnar á kropp- inum, sum je havi umrøtt.« Martin Holm vísti okkum veruliga, hvar hesir vøddar lógu. Men sigast má, at lítið varð skettað um hesa gongd, tí tankarnir vóru inni á Perluni, har sum tær stóru, feitu, væl-krassandi og væl brasaðu kotulettirnar vóru — jólakotulettirnar. Alt var ein vavgreytur í hoylanum: Hettuvøddar, trapezius og jólakotulettir — og so hasin merkiligi vøddin: Sterno- cleideomastoideus. Vit væl- signaðu Sverra og hesa griksku standmyndina, sum Martin Holm hevði livandi- gjørt fyri okkum. >Tygur, sum eru av bygd, hava Giv- að heilt aðrar vøddar, sum tit hava brúkt í heimbygd tykkara. Men je skal venja tykkum í fimi og fimleiki, so tykkara likam eisini kem- ur at síggja eins gott úr sum hjá Sverra gamla.< Sverri lat seg í aftur og setti seg niður. Tankin festi seg í gluggakarmarnar á Perluni og tú næstan reisti teg upp og rópti: »Rætt mær eina Perlukotulett!« Havnin var næstan sum tann ævigi staðurin, sum sungið er í tí Heilaga staðn- um. Havnin var tilevnað av nærlagdum fólki, har ikki so fá høvdu sínar røtur av bygd. Havnin var bert ein stór bygd. Hon varð ovur- vaksin í okkara eygum, men hon var fjálg og ikki so ber- lig, sum tú mangan kundi kenna tað úti á bygd. Her var Hafnia, Sjómansheimið, hjá Fossá, Gistingarhúsið í Lítlu tvørgøtu, hjá Ellings- gaard, Magnus Bærentsen, matstovan í Grím Kamb- ansgøtu, Kafféteria og Perl- an. Her vóru verðarnir etnir á morgni og seint á kvøldid. Inn- og útsúður av bygda- fólki fór um hesar gáttir og vórðu tey væl viðfarin av teimum, sum stílaðu fyri. Ikki at taka nakað frá nøkr- um, so vóru kotulettirnar á Perluni eins góður biti sum konubitin á einum væl- vaksnum tjógvi. Tað var fastur táttur at seta kósina oman á Perluna okkurt kveldið upp undir jól, tá ið tú hevði gott blóð, og lagið var gott. Upp undir jól í seksti ár- unum í Tórshavn vóru satt at siga jóladagar. Havnin var ikki so strongd, sum hon er í dag. Tú visti, at jólini vóru í hondum, men ikki var jóladámurin drivin í mammon og stakkalastási. Nei, her var tann reina mentan av ektaðum kær- leiksili til Havnina og henn- ara byarbørn og tað bygd- arfólk. sum fóru um tún og stræti upp undir jól. Tey kendu eisini rákan av hes- um anda. Og her var ikki at gloyma tann stóra kotulettin á Perluni, og her leitaðu ikki einans byarbørnini inn, men eisini bygdadreingir, sum skuldu hava eitt gott kvold. Jólini 1965 vóru einki undantak. Jólakaggin var komin, sum tú vart parteig- ari í. Býtt varð á skinninum. Ein lyfti annar lætti — faldað og býtt. og tú vart errin av hesum fáu dropum, sum tær fall í lut. Ikki var tað nógv, men so mikið at kotulettin á Perluni kom at krassa sum satt listimeti. Hon var drigin ————4T4— Vee Er KK