mikudagur 23. desember 1998síða 22

AR Sd Nr. 244 - 23. DESEMBER 1998 É———"——|…—…|—|[||||| [| [Oy [| [| TT... EL karmin um eitt arbeidsplåss, skapa trivnad og hava vi- sjónir. Tú skalt eisini tola eitt sindur av. Eg havi valt at vera leiðari, at gera mína egnu fyritøku, tí eg vil hava ávirkan og ábyrgd. — Okkara virki er nøkur fólk sum arbeiða sum eitt team. Vit byrja hvønn ein- asta dag við at tosa um upp- gávurnar í felag. Eg seti bert fólk í starv við útbúgving, míni pedagogisku evni eru uppbrúkt til fólk, sum ikki hava útbúgving, og tí havi eg altíð áhugaverdar med- arbeiðarar. Um tað er verri hjá konu- fólki at koma framat góðum størvum enn hjá mannfólki,“ sigur Ingvør Nolsøe. — Jú, avgjørt. Menn velja menn, tí tað gevur teimum tryggleika. Kemur eitt konufólk larmandi framat, rædast teir. Teir rædast tad teir ikki kenna, måtan konu- fólk hugsa og eru uppá. Sjálvandi sleppa konufólk fram at um tær vilja. Men eg havi verið út fyri at verð- ið skúgvað til viks bara tí, at eg eri konufólk. Ikki tí at eg einki hevði uppá hjarta ella tí eg ikki dugdi, men tí eg var konufólk. Fyrr var tað ótrúliga sárandi og eg tók tað persónligt, men í dag smáflenni eg eftir slíkum. Lívsjáttandi Ingvør Nolsøe hevur sein- astu árini búð einsamøll saman við dóttrini. Sonurin lesur film og filosofi í Skot- landi. — Páparnir hjá børnunum hjá mær hava altíð tikið lut í uppalingini á jøvnum føti við meg. Børnini eru tann minsti trupulleikin, og teim- um kanst tú ikki lasta nakað. Sum árini eru liðin eri eg vorðin meiri displinerað. Eg dugi betri at halda frí, men eg havi tikið nakað til min, sum eg fekk eitt tips um, tá ið eg byrjaði mítt virki. Tað var frá eini vinkonu, sum hevði havt eina mammu, sum arbeiddi úti, tá hon og systrarnar vóru lítlar. >Tað var alt í lagi at koma inn á arbeiðsplássið hjá mamm- uni og sita still innan fyri hurðina<. Hesu góðu ráðini eru gull verd. Dóttur mín kagar hvønn dag inn til mín, hon kennir seg aldri einsa- malia — Eg havi altíð dragsað børnini við mær, eg havi ongantíð koyrt tey frá mær. Tey eru vaksin upp á mínum arbeiðsplássi, og tað er gott fyri tey. Tey hava ikki upp- livað meg sum eina fráver- andi mammu. Tvørturim6t. Eg nokti at fata og skilja, at børn eru ein trupulleiki. Vit eru fýra starvsfólk i Steph- ansons Húsi og tvey teirra hava fingið eitt barn í ár. Annað teirra, ein pápi, gjørdi av at vera heima hjá barninum í tveir mánaðir, og vit funnu eina skipan, har hvorki Stephansons Hús ella hann sjálvur liðu neyð undir fíggjarliga. Hin, ein kvinna, hevur meðan hon hevur verið við barn strálað sum ein sól. Hon hevur ar- beitt fyri tvey, og hon er so inspirerandi. Hevur hon tað tíðindablaðið gott og eru umstødurnar til tað gongur alt sum fót í hosu. Hver einasti dagur byrjar við, at vit tosa um børnini, hvat tey hava gjørt og hvat tey hava sagt. Tað er bara positivt. — Tað er næstan eingin stjóri sum hugsar soleiðis, og tað er bara spell. Ístaðin fyri at hugsa, at kvinnur í burðardyggum aldri eru ein trupulleiki fyri eitt arbeiðs- pláss, vil eg siga, at tað er eitt privilegium at arbeiða saman við teimum. Tað er so lívsjáttandi, tí tað hendir nakað. — Tá ið eg átti dóttrina fyri níggju árum síðani fór eg til arbeiðis dagin eftir eg kom heim av sjúkrahúsin- um. Eg hevði hana við, men eg sigi ikki, at aðrar skulu gera sum eg. Spyr nakar meg í dag sigi eg, at konu- fólk eiga ikki at hugsa antin arbeiði ella heim. Tað fyrsta er, at konufólk ikki eiga at kenna seg sekar mótvegis arbeiðsplássinum, tá ið tær gerast við barn. Tá ið barnið er komið er møguleiki at taka tað við til arbeiðis. í øllum fórum í byrjanini. Tær nýtist ikki at fara heilt burtur úr arbeiðinum, um tú hevur hug til tað. Eitt og hvort arbeiðspláss kann inn- rætta seg eftir tí. — Eg vil broyta lívsvirð- ini. Menn taka tað sum eina sjålvfylgju at hava arbeiði, børn, familju, kærleika, sex, pengar, makt, alt, meðan vit kvinnur halda, at vit skulu at velja. Sjálvandi hava vit somu rættindi. Ikki allar kvinnur vilja verða leiðarar. Og tað er heldur ikki altíð so stuttligt at vera leiðari. Mín størsta uppgáva sum leiðari er at vera trúfgst yvir fyri arbeiðsplássinum, at standa aftaná fyri tey, stuðla teimum í øllum, og at fáa alt at virka. At síggja tey blomstra og stødast. Tað er mín visjón sum leiðari, sig- ur Ingvør Nolsøe. Skapt trupulleikar vid vilja Hvat heldur tú um møgu- leikarnar hjá kvinnum at gera karrieru? - Konufólk eiga ikki at vera so lítillátin. Tær eiga at halda seg til og ikki at vera so bangnar fyri monn- um. Menn hava álopsment- an, meðan kvinnur fara í verjustødu. Tað sum er rættiliga spennandi í dag er, at tey kvinnuligu virðini eru farin at tala til leiðarar. At liva seg inn í, at føla við og hvort av sínum. Ein nýtím- ans leiðsla í dag leggur dent á kvinnulig virði, og tað gagnar mannaættini, sigur Ingvør Nolsøe. — Eg siggi ongar fording- ar fyri javnstødu, og eg veit væl, at fólk finnast at javn- stóðulógini sum verandi eitt misfostur. Men hon er neyð- ug til fólk skilja, at menn og kvinnur eiga at hava javnbjóðis rættindi. Hon er eitt neyðugt amboð eina tíð. Tað verður spennandi at vera menniskja í framtíðini, tá ið kunningarsamfelagið er komið upp at koyra rætti- liga og tá ið javnstødulégin ikki longur er neyðug. Men vit koma ikki uttan um, at í dag er hon neyðug, tí sam- felagið er so primitivt. Hug- burðurin hjá fólki forðar fyri, at vit fáa javnstødu. Vit hava við vilja skapt trupul- leikar, borið so í bandi, at tað at fáa sær børn er ein trupulleiki og annars alt tað sum er inniligt. Tað er skrætt burtur úr gerandis- degnum. Hvor hevur skrætt tað burtur? — Tey ráðandi á arbeiðs- marknaðinum. Einsamøll Hóast kvinnur sita í nógv- um leiðandi størvum í dag, valda framvegis fordómar mótvegis kvinnum, ið tora át taka ábyrgd. heldur Ing- vør Nolsøe. Vit eru í nolt við eina nýggja vinnu í Føroyum, — Mítt arbeiði er min lívsstílur. Eg eri so heppin, tí eg arbeiði við tí mær dámar so væl. Eg havi aldri gjørt annað í mínum vaksna lívi, sigur Ingvør Nolsøe Mynd: Jens Kr. Vang nevniliga oljuvinnuna og har eri eg komin uppi. Eg setti spurnartekin við, hvørjir møguleikar liggja i vinnuni, hvussu vit fåa sum mest burtur úr. Tað endaði so við, at ein dagin stóðu tveir menn á gólvinum hjá mær, ein skoti og ein ameri- kanari, og heitti á meg um at skipa fyri eini oljuráð- stevnu. Síðani hevur hetta verið ein partur av arbeið- inum hjá Stephanssons Húsi. — I dag kemur tað fyri, at onnur konufólk sita á fundi í slíkum høpi. Og eg sigi við tær, at eg eri glað fyri at síggja tær. Annars eri eg al- tíð einsamøll, tí vit eru so øgiliga fáar kvinnur, sum reka sjålvstøduga vinnu. Og tær fáu, sum eru, halda seg tíverri burtur frá fundum og felagslívi, sigur Ingvør Nolsøe. At tora at nerta vid kenslur Um tað er tydningarmikid fyri kvinnur at vera virknar á arbeiðsplássinum fyri sjálvsálitið, sigur Ingvør Nolsge. — Mítt arbeiði er mín lívs- stílur. Eg eri so heppin, tí eg arbeiði við tí mær dámar so væl. Eg havi aldri gjørt annað í mínum vaksna lívi Tað er hent so øgiliga nógv á hesum økinum seinastu árini, og tí er tað ógvuliga spell, at so fá fólk útbúgva seg innan okkara arbeiði — Tað er ómetaliga týdn- ingarmikið at kvinnur eru virknar á arbeiðsmarknað- inum. Bæði tey kvinnuligu og tey mannligu virðini eru týdningarmikil. A okkara arbeiðsplássi dyrka vit 6- javnarnar, vit trola eftir teimum, vit spæla rollurnar yvir fyri hvor øðrum og mangan rúka og fúka tey stóru orðini tvørtur um borðið. Alt er loyvt. - Eg royni ikki at káva út yvir kvinnuligu eyðkennini. Heldur tvørtur ímóti, royni eg at vera so erlig yvir fyri mær sjálvari, yvir fyri mín- um lívi og medmenniskjum, sum eg yvirhøvur orki og kann. Ikki minst ti, at alt mítt arbeiði krevur tað. Eg kann ikki verða ein annar persónur enn eg eri. Eg má vera ektað, annars fái eg einki av skafti. Eg má tora at røra við kenslur, men fólk ræðast meg og halda meg vera ræðuliga mangan. Tí eg raki tey, men eg særi ikki fólk við vilja. Arbeiðið hjá okkum ger, at vit eru rættilig snúin og sniðfundig. Vit eru so von við at vera so kon tant, at skjóta igjøgnum og kanska særir tú fólk við at vera so. Men hvussu kunnu vit annars koma inn til tað ektaða og erliga. Vit eiga ikki at síggja tað at nerta við kenslur og fordómar 23 sum ein trupulleika, men heldur sum ein møguleika Eg skilji íkki altíð tað menn siga, eg misskilji teir ofta. Hinvegin skilji eg tað konufólk siga. Kvinnur og menn tosa ikki sama mál Tað nýtist ikki at vera nakað negativt, men heldur ein av bjóðing. Tað gevur í øllum fórum einum arbeiðsplássi nógv um báðar síðurnar koma við og koma inn í til vitið hjá hver øðrum. Tað er tvætl at siga, at eingin munur er á kvinnu og manni, sigur Ingvør Nolsøe Formað meg sum menniskja Sum ein av stigtakarunum til kvinnufylkingina á sinni hevur Ingvør Nolsøe stóra virðing fyri kvinnurørsluni og tí hon stendur fyri Kvinnurørslan hevur havt ómetaliga stóran týdn ing fyri meg, hon hevur giv- ið mær áræðið, sum eg hevði, tá ið eg by rjaði mítt virki. Hon er ein grasróts- rørsla, sum ikki hevur sæð sín líka. Alt vit fingu av skafti var ótrúligt - Tá ið eg kom aftur til Føroya fyri meiri enn 20 árum síðani sá eg eina lýs ing í bløðunum, har tað stóð, at nøkur konufólk fóru at stovna eina fylking. Tá ið eg búði niðri var eg virkin í tí kvinnupolitiska, hevði ikki altíð so góðar stundir til at við, men eg royndi, og tí var tað heilt natúrligt at fara upp í kvinnupolitiskt arbeiði í Feroyum. Eg kendi ongan. tá ið eg kom heim, eg var totalt fremmand og viltist í havnargøtum. Kvinnurørslan hevur formad meg til tad eg eri i dag. Eg eri kanska eitt djúp ari menniskja í dag, eg hugsi meg meiri um og havi áræði og sjálválit Kvinnurørslan ger ikki vart við seg ) og tå ið kreppan kom i 92 sóknaðist eg eftir henni. Nú skulu vit út í fullveldi, og eg eri vónbrouin av, at kvinnurørslan ikki hevu stórri áhuga fyri tí. ið go ur fyri seg. Ein franskur heimspekingur ákæ kvinnurørsluna fyr svikið alhe hann hevur partvis ræt kvinnum hevur ikki tikið vid kvinnurørslun:, men (ad er ikki so lítið út byrjaði sóður af kvinnurør felag iskiltinum kk vera í dag sum fyrr mspolitis ST HISK »rsøkin ti. at hor 7 I agnum so ca so, s ir Ingvør Nolsøe at enda viðtali | Prát við kvinnur í leiðandi størvum Hetta er triðja samrødan í greinarøð. har vit tosa við kvinnur í leiðandi størvum um javnstødu, um hvussu ein sameinar arbeiði og familjuliv, karrierumeguleikar og fordómar ímóti kvinnum á arbeiðsmarknaðinum Næsta samrødan verður í blaðnum leygardagin 9. januar við Jóhannu Vang. sølustjøra á Kósini í Klaksvík