hósdagur 10. desember 1998síða 15

16 tíðindablaðið Sosa Nr. 235 — 10. DESEMBER 1998 18 — Nr. 235 — 10. DESEMBER 1998 Mm Í tíðindablaðið S0S82lurn 17 — Hann fekk Jesusbílæt í premiu. — Hann var við til at stovna borðtennisfelag við 25 krónum í eginpengini. — Hann gekk í skjúrtu og slips og heyði stutt hár meðan restin av 68'arunum royktu sína fyrstu pípu av hash. — Hann roykir 20 Kings um dagin. — Hann var umgyrdur av nonnum og vinnu- lívi oll barnaárini. - Hann er Jógvan Arge — maðurin í stólinum hesaferð ikki er so bláoygdur kortini. Og kanska eru tað lívsins royndir, ið gera, at Jógvan vil ikki koma inn á tíðina, tá serliga hann, tann út- búgvni journalisturin frá Ritzau, var kroystur í eina støðu, har tað mátti bera ella bresta við hansara yrkisleið í UF Tygara útsendi heyði annars sett | Í | | | | Í ini var útvarpið heldur ikki vorðið innfeldur partur av lívinum hjá Arge familjuni. — Alt tað, eg minnist sum lítil smádrongur, arbeiddi pápi mín hjá fyritøkuni hjá abba mínum. Hann koyrdi buss og lastbil, og so repa- reraðu teir eisini bilarnar uppi í garasjuni. Longu her gjørdist Jógvan van- ur við, at sunnudagar, jóladagar og aðrir heilagir frídagar kundu lættliga vera arbeiðsdagar hjá familjuni Arge. Og hetta broyttist ikki, tá Niels Juel fekk arbeiðið í útvarpinum. Vikuskifti og heili- dagar vóru framvegis arbeiðsdag- ar. Men ymiskt annað broyttist. Útvarpið kom nú í sentrum, og Jógvan dylir heldur ikki fyri, at hjá Arge-familjuni var tað av al- stórum týdningi, at tað gekst út- varpinum væl. Og sjálvur gekk Niels Juel øgiliga høgt upp í út- varpið. — Eg vil siga, at hjá honum var talan um totalt engagement. Alt sum hann tókst við snúði seg um at menna útvarpið og gera tað so liga hansara rødd í útvarpinum, nir royktu sína fyrstu pípu av hash. Men Jógvan var ikki við. Hann giftist longu sum 18 ára gamalur, var blivin pápi meðan hann gekk í studentaskúla, arbeiddi skiftandi tíðir, samstundis sum hann fekk boð um at møta í skjúrtu og slipsi. So her var ikki nógvur hippidámur yvir Jógvani, sum heldur ongantíð eksperimenteraði við hárinum hjá sær. Tað hevur snøgt sagt altíð verið stutt. Um lærutíðina á Ritzau sigur Jógvan, at hon var hørd og gev- andi. Hann minnist eitt arbeiðs- pláss, har høvudskravid var, at tað, tú skrivaði, var í lagi. Faktuellir feilir máttu undir ongum umstød- um koma fyri. Lokal tíðindi høvdu ongan áhuga. Uppgávan var at fáa fatur á tíðindinum, sum høvdu áhuga um alt landið og at vera snarur í vendingini. Tað ráddi um at vera fyrstur, og tað var somu- leiðis eitt krav at endurgeva keldur til øll tíðindi. Haraftrat skuldi tað skrivast soleiðis, at øll fólk skiltu tað. | — Á Ritzau høvdu vit heldur ikki áðrenn fjølmiðlarnir sjålvir høvdu journalistikki var. Tað var kanska ongin, sum heyði skilt tað betri enn hann. Útvarpið var og er eisini at slag av maktsentralið. Hvussu heyði tú tað við tí? - Tað haldi eg ikki, at vit tonktu so nógv um. Tað sum tað gekk út upp á var at gera gott útvarp og at gera eitt útvarp eftir teimum prin- sippum, sum vanliga vóru mett at vera tey mest framkomnu innan tílíkt arbeiði. Vit spekuleraðu ikki uppá, at vit høvdu nakra serliga makt. Og vit misbrúktu ikki hesa makt Kortini var vidhvørt funnist at Tað var ikki bara í 88, at Jogv- an var mitt í rokanum. Kanska byrjaði tað longu við sjálvari fødingini. Hann er id hvussu er føddur inn í eitt slag av sentrum i føroyska hevuðsstaðnum utvarpinum ? — Á, ja. Tað vóru nógvar åkoyr- ingar. Vit vóru lagdir undir líkt o inum gerandis sær fyri, at nú tíggju ár aftan á, | gott sum gjørligt. Hann byrjaði eina deadline. Deadline var alla- ólíkt, kanska serliga frá politikar- g skuldi Jógvan millum mangt ann- | eisini at ganga í klædningi ger- tíðina, tí tað ráddi um at senda um — at vit hjálptu hesum parti- g kkum bara fáa tað að geva sína versjón av tí, sum | andisdagar. Nú hoyrdu vit brád- søguna út til allar fjølmiðlarnar, num ella at vit hjálptu hasum part- ct h r í Murin hendi tá øm g áð | einanveg Ma I hendi tá. Hyggur tú í gomul blød, | i sært tå, at UF lå triggjar vikur Stríðið endaði, tá landsstýrið valdi og hann sat heima og vandi seg at kvgðuljómarnar. — Pápi ynskti at hava frí onkran fingið fatur á teimum. Tað, sum Føroya fólk, og tað snúði seg um at vera álítandi, samstundis sum — Hann hevði lært seg ikki at ganga runt og svara til hvert orð, k ør sum helst. Tú kanst bakk hesa tíðina í 1988. Aftan fyri lesa. Hann fór eisini at ferðast út = serliga stóð eftir frå tíðini á Ritzau Ráðini frá pápanum F-samráðingar í Bruxelles vanligu sminkuna og alment dok- á bygd at gera sendingar. Hann var respektin fyri tíðindunum og Í síðsta enda var tað útvarpsstjór- 70" unum, tá tað stóð um liv h umenteraðu ósemjuna um pro- var at kalla altíð til arbeiðis. respektin fyri keldunum, sigur in, ið stóð vid ábyrgdini. Jógvan sku fiskivinnutjóðin grampolitikk lá ein karrráur makt- | Sjálvt hjá totalt-detikeraðum Jógvan. minnist eisini, at tá harðast leikaði høpi, ella landsdystin mill- kampur, har fyrst og fremst sonur | manni kann “altíð" eisini gerast Hesi trý árini á Ritzau vóru bar- á, so vóru ymsu málini eisini tikin Janmark og Svøriki i 1968, ÚF-stjórans — í eygunum hjá | ov nógv av tí góða. Og soleiðis lastin, tá Jógvan byrjaði í útvarp- heim við og diskuterað heima í vingar fingu fyrsta út- mongum, tann upplagdi krún- | fekkjJógvaneisini íroyndogveru inum l.januar 1970. Og hesi vóru stovuni. Og tá Jógvan kendi seg ka fótbóltsdystin nakrantíð prinsurin til UF-stjórasessin — stóð | sum Il ára gamal sín fyrsta kjans idealini hjá nyklakta journalisti- illa viðfarnan, so hevði påpin nøk- varpaðan á føroyskum. Nevn fyri skotum frá ødrum starvsfólki, | í útvarpinum — sum teknikkari til num. Tað snúði seg um tíðindi til ur ráð at geva honum. henda dagin í 69, tá Armstrong ið ynskti at sleppa í stjórasessir | | vsku luftina gjøgnum UF — langt áðrenn SvF sá dagsins ljós. Hugsa tær mongu valkveldini framman útvarpstólið. Sig V4! Sig Landskrona 1991, fótbóltslands- dystir landskappingardystir Jógvan til programleiðara í UF, hóast hann ikki var fyrst innstill- aður. Og soleiðis yvirlivdi Jógvan Arge í UF Men hann vil slettis ikki práta um hesa tíðina. Tað tænir ongum, Og hetta at lata sum onki, hóast nógvar ákoyringar, skal vísa seg ikki koma frá fremm- andum. sigur nann Jógvan Arge er maðurin, sum í dag er programleiðari í útvarpi Føroya. Maðurin við mikrofonini. Og hann er ikki hvør sum helst Mynd: Álvur Haraldsen sunnudag, og eg minnist, at hann bjóðaði mær fimm krónur fyri at ansa eftir teknikkinum meðan Kvgðuljómarnir vórðu sendir. Soleiðis byrjaði útvarpskarrier- an hálvavegna frá barnsbeini. Jógvan las eisini okkurt brotið upp í barnaútvarpinum, og hann minn- ist, at hetta kundu verða harðar lýtur. — Ja, tað skuldi lesast rætt. Sjusk kravið um at arbeiða skjótt var serstakliga viðkomandi á lítla, ikki serliga væl mannaða stovninum á Bryggjubakka. Kultursjokk Jógvan viðgongur, at skiftið til føroyskt tempo var ógvusligt, tå hann kom heim i útvarpið. Har- aftrat var ikki so vanligt, at tidindi vórðu skorin eftir sama stringenta ið sagt var. Og tá eg kanska onk- untíð var eitt sindur keddur, tí at nú hevði hesin sagt tað og tað, lagt meg undir tað og tað, segði hann bara: “Lat sum onki". Tað var hansara motto og blaðar tú í gomlum bløðum, so er eisini sera sjáldsamt at síggja nakran komm- entar frá Niels Juel Arge — Sjálvur var eg kanska eitt sindur meira lættmunnaður og ippróðr ndbó i i bleiv ikki góðtikið. leisti sum tann, Ritzau brúkti. Av = svaraði onkuntíð aftur í blødu- kappróðrar, hondbóltsdystir Miðdepil 3 góð - ; inn, Ri Ja nevn tað, og tú sleppur ikki Tad var ikki bara í 88, at Jógvan Nær visti tú so, at tú vildi vera = ti samaupplivdi Jógvan, attaðvar num, um eg helt meg vera fyri uttan um Jógvan Arge. Ti hann = var mitt í rokanum. Kanska byrj- journalistur? ikki altíð so tespiligt, tå høgir harr- ógrundaðum atfinningum. var maðurin við mikrofonini Stríðið Jógvan prátar róliga og hann hev- aði tað longu við sjálvari føding- ini. Hann er ið hvussu er føddur inn í eitt slag av sentrum í før- oyska hevuðsstaðnum. — Ja, eg eri føddur og uppvaksin Madurin i sentrum — Eg veit ikki. Tad plagdi at liggja nokk so væl fyri hjå mær at skriva stíl, og heima við hús varð lagdur rættiliga stórur dentur á at duga at skriva gott føroyskt. Tú ar meira enn so vóru fúkandi óðir inn á unga útvarpsmanin, ið loyvdi sær at klippa rættiliga ógvusliga í tí, sum teir løgdu fram eitt nú í tinginum. Hetta var nakað nýtt, at 1. januår ár 2000 hevur Jógvan Arge verið tredivu år i UF, sein- astu tiggju årini sum program- leiðari. Fenomenali ítróttarspeak- arin er ikki sloppin við í stólin - z ; Sv vir av bleiv rættadur, um tú segði nakrar ein journalistur bert tók tað burtur hesaferð. Rithøvundin er heldur - Hjá ær var engansíð udk Aar pe eet? Mer stórar villur Tað vóru bæði úr orðaskiftinum, ið hann út frá ikki sloppin við. Jógvan hevur Bu 2 i Gundadal og beint oman fyri mamma og pápi, ið høvdu nokk fakligum metingum helt vera vi3- skrivað rúgvu av bókum gjøgnum BM HB. Påpi re hd KFUM og beint eystanfyri skóta- ella B36, so var ongantíð nakað — Eg minnist vit vóru fýra í 50'unum. fyrsta buss. Ein stóran Bedford úr Nonnur og heilagaðir so gott skil fyri tí. Eg minnist komandi tíðindi fyri Føroya fólk. árini — seinast “Teir tóku land", hevði spælt við á teim =. tað húsið og beint vestan fyri bein hjá = at ivast í hjá Jógvani. dreingir, ið tóku 25 krónur av — Spennandi var tað eisini at Onglandi. Hann koyrdi eini fimtan arbeiðsdagar eisini, at vit summarið í 1964 góvu — Tå eg hugsi um tað í dag, dugi = sum júst er útkomin. Hesin part- høvdu på ert bóndanum — Janusi. í — Hjá mær var ongantíð nakað bankabókini í part, keyptu eina vitja heima hjá abba í Tróndar- år, eg kendi hann væl. Tey kallaðu Jógvan gekk í Nonnuskúlanum. út eitt ítróttarblað — Alt um ítrótt eg atsíggja, at tad hevur veriðeitt urin av hansara lívið er heldur ikki a sr mr Í hesum umhvørvi, har møgu- at taka stóðu til, tí har í granna- spønplåtu, og fingu skorið hana getu, tí hann hevði sukurláta- hann Stóra Buss. — Tað var ikki so galið at ganga slag av kultursjokki at koma úr komin við. Hann er kortini fyrst HB'a jó tar leikarnir og tilboðini vóru fleiri lagnum hjá okkum var alt HB. soleiðis til, at vit høvdu eitt borð- goymslu í einum kamari. Allar- Tað var ikki bara í Havn, attað hjå nonnunum. Tær vóru kanska — Påpi ynskti at hava frí onkran Danmark og so heim í hetta lida og fremst útvarpsmaður, sum í tíð si tíkið - ti. — enn hjå føroyskum børnum flest, Pápi var HB'ari, hann hevði spælt tennisborð. Heima spældu vit eis- mest spennandi var, um tað eydn- spruttadi vid vinnulívi rundan um eitt sindur strangar, sígur Jógvan sunnudag, og eg minnist, at samfelagið, har alt gekk fyri seg í programmleiðarastarvinum | nú mer ívið soleiðis traðkaði Jógvan sínar barnaskógv- við teimum, og tað høvdu påpa- ini dúgliga á stovubordinum. Vit adist at sleppa ósæddur inn í kam- unga havnardrongin. Móðir Jógv- og minnist, at kristinlæran hevði hann bjóðaði mær fimm krónur lægri geari. Tað var eitt stórt um- upplivir at politikararnir hava tikið eder Data þið ar. beiggjar mínir eisini. Abbi min var = settu fyrst bøkur upp í staðin fyri = arið. an, Petra, er ættað úr Gøtu, av nógv at siga í Nonnuskúlanum. fyri at ansa eftir teknikkinum skifti, men tað bar til eftirhondini. | monopolrættin frá útvarpinum. ur orðið í síni makt. Her er onki — Aftrat Gundadali, skótahúsi, - eisini HB'ari, so hetta havi eg net, og vit brúktu eisini bøkur sum Fortel um Bil Óla. Gregersen ættini, og tað var ikki — Tað bleiv nógv tosað umJom- meðan Kveðuljómarnir vórðu 70'ini vóru eisini tíðin, har út- Kortini óttast programleiðarin ikki hoppigear út á blindar getur, altíð KFUM og bøi, so høvdu vit eisini ongantíð skula tikið stóðu til. Tað batt. Seinni fingu vit net og batt, — Hann var jú vinnulívsmaður so sjáldan, at leiðin gekk til Syðru- frú Mariu, og skuldu tú hava nakra sendir. Soleiðis byrjaði útvarps- varpið mentist almikið. Fyrst og fyri avleiðingunum. Hann heldur trygg kós fram til „Hann Ternurygg oman fyri okkum. Tað er bara blivið soleiðis. og eg spældi móti pápa. burturav. Hann byrjaði við ongum, gøtu. premiu, so var tað besta, tú kundi — karrieran hálvavegna frá barns- fremst tí UF fekk loyvi til V4! tverturímóti, hetta er sunn avbjóð- er væl klæddur í flottari violettari var soleiðis, at abbi mín hevði eina Og so var tað vetrarítrótturin. Í — Samstundis spældi eg eisini so keypti hann sær ein bil í 1926, — Har var eisini vinnulív so tað fáa, eitt Jesusbílæt. Vit gingu eis- beini. Jógvan las eisini okkurt sendingar. Nú komu fleiri pengar = ing fyri Útvarp Føroya. | j — ella er tað myrkt vínreyðari — tø heilt innast á Sundsvegnum, selsius vóru S('ini ið hvussu er borðtennis við skótunum. Eg fekk sær kiosk á Keiini í 1930. stóð eftir á. Abbi hevði handil. ini oftani í kirkju, serliga í ad- brotið upp í barnaútvarpinum, 98 fleiri fólk vórðu sett í starv. Og soleiðis kemur tú til partin, skjúrtu, ið tú kanst hava illgruna og var veðrið gott, hendi tað seg, kaldari enn 90'ini, og kavin lá minnist ein dag, eg kom heim, tá Undir krígnum fór hann undir at Afturat handilinum var ein ben- ventini. og hann minnist, at hetta kundu Jógvan minnist hesa tíðina sum harjógvan absalutt ikki ætlar sær um, at kona hansara hevur keypt at vit fóru allan teinin til gongu. trúgvur hvønn vetur. smashaði eg móti pápa í stovuni. zinsøla. Hann tók eisini móti fiski, Tá Jógvan var 11 ár fór hann í verða harðar letur sera optimistiska. Fyrst var útbygt at lata sum onki. honum. Talan var um langan túr. Tað kundi Alskurin til ítrótt festi sostatt Hann legði battin og segði: “Hetta Tað var ikki ” ið bleiv flaktur og saltaður í Rá- realskúla. Nú kom blandingur í á Bryggjubakka og í 1981 var flutt Ja, Jógvan. Hvat gera tit í út- 20 Kings liggja á fundarborði- taka ein hálvan dag at ganga. Vit rgtur longu í barnaárunum, ogtað var tað. Nú er tú blivin betri enn var 0 pi op fiskahjallaranum. Haraftrat hevði = millum tey, ið høvdu gingið í = nidan í stóra bygnin í Sortudýki. varpinum tann dagin eitt lokalút- num hendan hósmorgunin í rúm- reikaðu ikki so nógv oman í var ikki.bara føroyskur ítróttur á eg. Eg kann ikki læra teg meira". hjá nonnunum. Tær omma mín eina bindistovu í kjall- Nonnuskúlanum og Kommunu- — har Poul Michelsen og Jørieif Men Jógvan. Hvussu var taðat = varp bjóðar tykkum av? liga kontórinum. Si irnar utt- = Havnina. Vit tordu ikki út á Reyn skránni. Gjøgnum útvarpslurtið Vit spældu ongantíð aftur borð- kanska eitt sindur strangar, sigur aranum í sethúsunum, og har sótu = skúlanum. — Kúrberg vóru blaðstjórar. Téhavi koma heim sumnúútbúgvinjoum- -So hólva vit teir av! an filtur eru ein leivd frå ella út á Skansan, uttan víðari. kom útheimurin eisini inn í før- tennis á stovuborðinum. á Jógvan og a st í nógvar konur og bundu árið í- — Eg veit ikki, um tað var tann = eg verið 17 ár. Tað kann væl vera, alistur og at skula arbeiða undir hansara smummu ungd6msdøgum, Jógvan var i tiggju år úlvur og — oysku stovurnar, og Jógvan minn- tn hevði né 3 5 kring. Tað var kanske tað mest stóra broytingin. Vit skuldu jú at hugurin gjørdist alsamt stórri = pápa tínum? | sigur Jógvan. Hann guvar, finglast skóti og sat fyrstu tíðina aftan fyri ist hvussu teir lógu við høvdinum Vinnulíy i bæði borð Á Jomfrú Marin. spennandi staðið at vera hjáeinum bara læra meira. Ein broyting var hesa tíðina. Og tá eg var liðugur — Eg haldi ikki, eg hevði nakrar á sín seiga, róliga hátt við tendr- á súkkluni hjá grannanum og inni móti hoytalaranum fyri at Abbin, Óli Arge, av øllum kendur pe De Sem il, 0g smådrongi — at sita millum allar = tó, at vit høvdu lært formskrift hjá at ganga á studentaskúla, var trupulleikar av tí. Hann var eitt áran og hyggur enn eina ferð á skótaleiðaranum Oliver Næss. hoyra norska útvarpið siga fráum = sum Bil Óli, hevði lastbilar og skuldu tú hava nakra fúa, eitt hesar konurnar í ullarokinum. tær nonnunum, og hini høvdu lært avgerðin tíkin um, at eg ætlaði at = náttúrtalent á útvarpsgkinum. teg við hesum bránum, ið bæði Jógvan spældi eisini fótbólt — vetrarítrótt, eingilsmanninsigaum bussar. Jógvan minnist. hvussu var sd beta; tú kundi sjóðaðu konstant og har var altíð fagurskrift. Eg haldi, tú kundi læra tiljournalist, minnist Jógvan. Hann var kønur í ségu og máli, inniheldur vinsælu og samstundis fyrst við GB (Gundadals Bólt- enskan fótbólt, ogdanskaranspíla hann ofta plagdi at koyra við í eet 0. Sn Hs iv. - = velja ímillum í realskúlanum. Men SP | og hann var Ko go doge ein farra av sunnari skepsis. felag) móti ødrum býlingum í seg út, tå klassikarin í fótbólti bussinum, tá farið var á sanatoriið, Dagin í dag eiga barnafetini í eg gjørdi so tað, at eg hálsaði um hippitið við slipsi Du innan be cm umframt adrar 5 Um skeptikkarin er komin við Havnini, síðan við HB, tá hann millum Danmark og Svøriki var hospitalið, út á Argir og onkuntíð Syðruggtu framvegis sín lut í til- = og lærdi meg fagurskrift. Eg lærdi = Jógvan fór í "læru”, sum tættir í samfelagnum eisini. So genunum ella við árunum, veit náddidreingaliðsaldurogvarnóg á skránni. allan vegin til Kirkjubøar. Kiosk hava bussrutur í Havn. Hann veruni hjá Jógvani. =. hana nokk so væl, men ikki nóg varð kallað, á donsku tíðindastov- hann spenti rættiliga víða, visti tygara útsendi ikki. Kanska er gamal at koma upp í HB. Og hóast Jógvan var enn tå við til at hevði Bil Óli eisini á keiini, og bygdi tann fyrsta bussin sjálvur — Eg havi altid havt nógvar vinir væl, tí eg hevði ikki fingið grund- uni Ritzau. Hetta var um tad hvat hann vildi, og hann var altíð hann slettis ikki skeptikari. Bert valid tá, lika sum ídag, hjágllum stovna eitt borðtennisfelag hesi tað var eisini eitt slag av frami- burtur úr eini enskari ambulansu. í Gøtu, og tað havi eg framvegis. arlagið við. | mundið, tá hippikultururin rakti væl fyrireikaður. heyði e ein maður við bláum eygum, ið havnardreingjum st63 millum HB — barnaårini. hjárætti hjá ungum havnarðreingi Eftir kríggið keypti hann so sín Meginpartin av Nonnuskúlatíð- vesturheimin og tiltiknu 68'arar- ini skilt, hvgr grundtankin vi