leygardagur 12. desember 1998síða 7

Nr. 237 — 12. DESEMBER 1998 tíðindablaðið S0827% Sáttmálasamráðingarnar millum Starvs- mannafelagið og Figgjarmålastyrid byrjaðar Í samband við fyrireiking til samráðingarnar hevur Starvsmannafelagið gjórt umfatandi fíggjarligar og búskaparlig- ar kanningar av lønargongdini í 1990'unum. John Jacobsen, búskaparfróðingur hevur staðið fyri hesum kanningum. Hetta tilfar er lagt fyri Fíggjarmálastýrið á samráðingarfundinum 3. des. 1998 Karmarnir um samráðing- arnar eru hesar: * Reallgnarmissur * Endurgjald fyri lønarmiss 1993-1999 * Trygd fyri reallgnarfalli í komandi sáttmálaskeiði 1999-2001 * Nýggj lønarskipan * 35 tíma arbeiðsvika * Umsorgardagur * 6 viku feriu * Serkrøv * Serstakan samráðinarrætt fyri SVF og UF Reallgnarmissur og dýrtíðarviðbótin Reallgnarmissurin 1990- 1998 hevur verið um 25,7%. Fyri at keypiorkan skal verða tann sama í 1999 sum í 1990 skulu lønirnar hækka 57,6%. Í 1990 varð lógin um dýr- tidarvidbøtur avtikin og hetta hevur við tí stóra prís- vøkstrinum seinastu árini kostað okkum nógv. Hetta var ein politisk avgerð og eitt greitt álop á tann fría samráðingarrættin, sum gav okkara limum stóran miss í reallønini, og sum vit tí krevja endurgjald fyri. Lenarniðurskurðurin 1993-1999 Starvsmannafelagið vísti í krepputíðini samfelagssinni og góðtók ein lønarnidur- skurð. Kostnaðurin fyri okkara limir var 90.903.044 kr. tað er tí eitt krav at vit fáa endurgjald fyri henda lønarmiss. Eisini í hesum føri, var tað tann politiski myndugleikin, sum legði seg út í sáttmálaviðurskifti. Hesi viðurskifti skulu fáast í rætt lag 1. mars 1999. Sáttmálaskeiðið 1999-2001 Fyri at halda reallønina fyri ár 2000 skulu 2-3% leggjast omaná fyri vantaðan prís- vøkstur. Samanlagt fyri ein 2 åra sáttmála verður kravið tí 60% í lønarvøkstri - 90 milj. kr. f endurgjaldi fyri lønar- niðurskurðin. Hetta eru stór tøl hjá tí almenna at bera, men hetta er tann reelli missurin okk- ara limir hava verið fyri seinastu árini. Løntakarin, hóast hann ikki skapti stóru kreppuna, hevur hesi árini verið tann, sum hevur gold- ið allan partin av almennu skuldini, og hevur tí eisini krav uppá at fáa hetta aftur. Nýggj lønarskipn og onnur viðurskifti Vit eru tó enn einaferð sinn- aði at vísa samfelagssinn, og vilja tí partvíst seta upp í móti hesum tólum, við at fáa aðrar ágóðar: * Fremsta kravið er at fáa eina nýggja lønarskipan, ið skal verða høvudssetning- urin undir hesum samráð- ingum.Við hesum fylgir ein styttri og greiðari sáttmáli, ein víðkað álitisfólkaskipan og ein skipað útbúgvingar- skipan. * Afturat hesum kemur ein 35 tíma arbeiðsvika, 6 vik- urs feriu, umsorgardagar at brúka t.d. í samb. við andlát, torføra sjúkralegu hjá av- varðandi, børn á sjúkrahúsi 0.s.fr. * Serkrøvini hjá teimum ymsu stovnunum hava ligið á láni síðani 1993. Skulu vit hava ein vælvirkandi alm- ennan sektor, er neyðugt at hesi mál koma uppá pláss, soleiðis at stovnarnir fáa virkað optimalt. * Tær 90 milj. kr. kundu passandi verið brúktar at fáa okkara eftirlgnarskipan upp á 12% åjavnt restina av alm- enna arbeiðsmarknaðinum. Serstakan samráðingarrætt fyri SvF 00 Útvarp Føroya og Sjónvarp Føroya eru sjålvstødugir stovnar við serligari lóg- gávu sambært løgtingsl6g um kringvarp v.m. frá 20. febr. 1998 og kunngerð frá 17. juni 98. Stjórarnir á hesum stovn- 5% fleiri um flo Frå 1. januar til 30. no- vember i ár komu og fóru 114.436 ferðafólk um flog- vøllin. Sama tíðarskeið í fjør var talið 109.446. Hetta er ein vøkstur uppá 4,6%. Alt árið 1997 komu og fóru 117.361 fólk um flog- vøllin. I november f år hava 6.361 fólk ferðast um flog- vøllin, sama mánað í fjør var talið 6.343. Hetta er ein vøkstur uppá 0,3%. Annars hevur flogferðsl- an verið eitt sindur óreglu- lig orsakað av vána veðri, tann nógvi hitin og tey mongu lágtrýstini hava givið nógvan vind, soleiðis at einstakar ferðir eru av- lýstar bæði fyri vána sýni og nógvan vind. Nú tað stundar til jóla verður sjálvandi meiri ferðsla, men rokna vit ikki við nógv fleiri ferðafólkum enn til seinastu jól. 24. des. (jólaaftan), 25. des. (jóladag) og 31. des. (nýggjársaftan) er flogvøll- olin urin stongdur fyri allari ferðslu, og verður flogvøll- urin einans opin umrøddu dagar fyri sjúkraflutningi 0.Ø. Ætla at gera fleiri jólatúrar við Smyrli Arbeitt verður nú fyri at økja siglingina ímillum Havnina og Suduroynna nú um ársskiftið. Ætlanin var annars ikki, at Smyril skuldi sigla eyka- túrar ímillum Havnina og Suðuroynna um jólini og nýggjárið, tó at ymsar frá- ferðir eru fluttar. Einasti eykatúrur, er leyg- ardagin 2. januar, tá ið Smyrli skal sigla sum sunn- udag, tvs. at hann skal sigla tvær ferðir hvgnn vegin. Hugsað verður nú um, at hetta ferðsambandið verður ikki nøktandi í jólafrítíðini, tá ið rættiliga nógv fólk kann væntast at skula ferð- ast. Tí verður arbeitt fyri at leggja eina serliga ferðaætl- an fyri Smyril seinnapartin í desember og fyrr partin í januar Tað er tí avrátt, at kanna eftir um tað ber til fíggjar- liga, og í aðrar mátar, at lata Smyril sigla nakrar eyka- túrar um jólini og um nýggj- ársleitið. Men enn er óvist, hvgrjar dagar, og nær á degnum, hesir eykatúrar verða. Men tað er upplýst, at m. a. verður hugsað um at lata Smyril sigla ein eykatúr av Havnini til Suðuroyar mán- amorgun, so at fólk, sum koma til landið við Nor- rønu, ikki skulu noyðast at bíða allan dagin í Havnini. --Áki- Broytingar í ferðaætlanini um Vestmannasund Strandfaraskip Landsins boða frá, at ferðaætlanin á farleiðini um Vestmanna- sund verður broytt um jól- ini. Gamla Ternan fer saman við Sam at røkja siglingina í tíðarskeiðnum frá og við fríggjadegnum 11. desem- ber 1998, til og við miku- dagin 23. desember 1998. Síðan verður siglingin hjá Gomlu Ternuni tíkin upp- aftur í tíðarskeiðnum frá og við fríggjadegnum 1. januar 1999 til og við hósdagin 15. januar 1999. Lýst verður nærri í blød- unum og á tekstvarpinum síðu 442 um ferðaætlanina hjá Gomlu Ternuni. Annars siglir Sam eftir galdandi ferðaætlan. Nærri upplýsingar um ferðaætlanina kunnu fáast á rutuupplýsingini tlf. 316660. um hava fyrisitingarligu og figgjarligu åbyrgdina av stovnunum mótvegis lands- stýrismanninum. Eisini er tað eitt krav í kringvarps- lógini grein 17 stk. 2, at tann 1. jan. 2001 skal 1/3 av senditíðini hjá SvF verða føroysk framleiðsla. Fyri at menna stovnarnar og at røkka endamálsorð- ingini í lógini er neyðugt við sjálvstóðugum samráðing- arrætti beinleiðis við leiðsl- urnar. Serstakar samrådingar fyri UF og SVF, eru eisini í tråd við ætlanina hjá Fíggj- armálastýrinum um at lata stórri figgjarliga ábyrgd út á stovnarnar. JAN MØLLER Uttanlandsneyndin heyði mikudagin sín triðja fund um marknatrætuna við bretar eftir bert stutta tíð. Anfinn Kallsberg, løg- madur, sum var vid å fundinum saman vid Arna Olafsson, samrådingar- leiðara og umboðum fyri Oljufyrisitingina og Jarð- frødissavnid, sigur, at teir viðgera allar møguleikar og allar flytingar í hesum máli. Formaðurin í Uttan- landsneyndini, Hergeir Nielsen sigur, at tað er ein ávís gongd í málinum, og at tað verður ein óformell- ur fundur í næstu viku millum báðar íðing- formaðurin í Uttanlands- neyndini ikki svart uppá finna eina y støðuna soleiðis, at báðir partar hava nærkast nógv, eftir at un farna landsstýri, varð av- loyst av einum meira opn- um sinni av núverandi landsstýri. Teir báðir samráðingarleiðarn:r hava havt óformellar fundir og ymisk uppskot og sjónarmið hava verið á bordinum, sum bak- londini bæði so aftur eru kunnað um. Tað er einki at ivast í, at tað nógva fundarvirk- Olafsson og Brenton fund fyri jól Verandi sáttmáli skal haldast Eitt sjálvsagt krav er, at nú- verandi sáttmáli treytaleyst verður hildin. Her hugsa vit serstakliga um $ 2 stk. 2 og 3 um organisati6ns/starvs- lýsingar og samstarvs- nevndir. Umberingar um at almenna meginfyrisitingin ikki hevur ambod til at halda sáttmálan verða undir ongum umstødum góðtikin. Hvussu stór lønarkrøvini verða sendst av, hvussu nógv av serkrøvunum verða fingin uppá pláss, stendur í sáttmálakrgvunum frá Starvsmannafelagnum til samráðingarnar við lands- stýrið í 99. semi í seinastuni týðir uppá, at partarnir nú ikki standa so langt frá hvørj- um ødrum. Keldur blaðið hevur tosað við síga, at trætan ella ósemjan um tå vil nú er vorðin avmarkað til at fevna um umráði inm í tí Hvíta økinum, sum hava samband við tær báðar versiónirnar av fiskimarksmiðlinjun:. Spurningurin um hverji grundlinjupunkt skulu góðtakast fyri ásetan av marki hevur leingi verið eitt av málunum partarnir ikki eru komnir ásamt um. Her koma so tær báð- ar gráu leiðirnar inn í myndina. Eftir øllum at døma verður nå roynt at finna eina skilagóða loysn fyri at finst ikki eina loysn nú, stólin, og tá fer tað at taka eini fimm ár at finna eina pørtunum Re ket ind loysn, gingin úrsliti av. Tað kann ganga báðar vegir. Ein av orsøkunum til at tað hevur tíkið so nógva tíð at finna eina loysn eru tey oljufundini, sum eru jørd nærum mitt millum urar, sum seismisku kanningarnar vísa ymsa staðni í økinum, eisini ein orsøk til, at partarnir hava so ilt við at semjast. Tað kann vera, at partarnir nú móti endanum mugu sanna gamla orðatakið: at skeri eg teg her, so missi eg teg har.