leygardagur 12. desember 1998síða 16

Så - Fin genta, sum er nakað yngri enn eg, kom ein dagin til min og segði, at hon var stolt av mær og at eg var hennara fyrimynd. Tad fløvar og tað er ein eyka åbyrgd, sigur Annika W. Joensen 3 hevur gingið skjótt upp ftir stiganum hjá stjóranum Ferðaráð Feroya. Fyri ra árum síðani varð hon Jug við útbúgvingina sum ind. negot. og hon hevur ngu sitid í hálvt annað ár í heita sessinum á Konga- brúnni. Henda tíðin hevur verið strævin og alt hevur ikki rættiliga verið sum hon hevði roknad við. Og hon fær nóg mikið at síggja til í framtíðini, tí úr Tinganesi eru tey boð komin, at ferða- vinnan skal verða eitt av beinunum Føroyar skulu standa á, tá ið vit hava fing- ið fullveldi. Annika W. Joensen er 32 ára gomul, er fødd og upp- vaksin í Danmark, men flutti ul Føroya 10 ára gom- ul. Hon hevur tikið útbúgv- ing í máli, búskapi, markn- adarføring og samskifti á Odense Universiteti. Tað var av tilvild, at hon kom á Ferðaráðið í 1995, og eftir ætlan skuldi hon til Dan- markar aftur, tá ið hon í- staðin gjørdist marknaðar- leiðari. Og tá ið táverandi stjórin á Ferðaráðnum segði upp heitti hann á Anniku um at søkja stjórastarvið. Hon so gjørdi og millum átta umsøkjarar varð hon kosin. Hon er fyrsta kvinnan í er kvinna eisini er so ung - Eingin hevur sagt tað beinleiðis, men eg havi eina fatan av, at fólk sóu tað sum ein trupulleika, at eg eri kvinna og ung. Nógv ivað- ust í, um eg fór at klára uppgávuna, men eg hugs- aði, at eg skal nokk vísa teimum, at eg klári tað. Hinvegin er tað øgiliga lætt at detta út í tað, at allar reaksjónirnar tú fært ímóti tær koma, tí tú ert kvinna. Tað má ikki gerast ein und- anførsla, sigur Annika W. Joensen. Bitin av arbeidinum Annika W. Joensen hevur ongantíð droymt ella havt ambisjónir um at gerast stjóri og tað eru letur sein- asta hálvt annað árið, at hon hevur angrað, at hon tók stigið. - Tá ið møguleikin knappliga var har sá eg beinanvegin fyri mær, hvussu ferðavinnan í Før- oyum kundi stýrast og skip- ast. Eg sá týðiliga fyri mær, hvussu samanspælið millum tað almenna og tað privata átti at vera, hvussu ferða- átti at vera, hvussu fremm- andu ferðafólkini skuldu passa inn og hvat vit eiga at hava at bjóða teimum. Sum marknaðarleiðari sat eg hvønn dag og skuldi finna út av, hví ferðafólk skulu koma til Føroya og alt tað positiva vit eiga at bjóða fram. Og tað verður ein bitin av. - Mín ambisjón uttan mun Mynd: Jens Kr. Vang til í hverjum starv: eg er í er at gera eitt gott arbeiði Men uttan mína útbúgving hevði eg als ikki bjóðað meg fram. Eg havi altíð verið spontan, havi lopið út í ymiskt og eri altíð komin heilskapað burturúr. Uttan at hugsa stórvegis um tað havi eg altíð tikið ábyrgd og mær dámar væl at taka avgerðir og av avbjóðing- um. Tekur tú ábyrgd og kemur við góðum hugskot- um, ið gagna arbeiðsplássi- num, kemur tú fram. Tað hevur einki við kynið at gera, men heldur við per- sónin sjálvan. Men eg hevði ongan sum helst møguleika fyri at vita, hvussu tað fór at verða at vera stjóri. Kon- ufólk, sum hava hug til at verða við til at mynda sam- felagið sum leiðarar, skulu hugsa um, at ábyrgdin sýn- ist tyngri í huganum enn í veruleikanum. Tað er av alstórum týdningi at fyri- reika seg væl. Eg síggi ofta, at fólk koma døllandi til ein er spektleyst. Fyri mítt viðkomandi finni eg sjálvs- álitið í fyrireikingini, sigur Annika W. Joensen. Frá tí sakliga til tað politiska - Eg hevði eina visjón, tá ið eg søkti stjórastarvið, men tað vóru ymisk viðurskifti, ið eg ikki var greið yvir. Ferðaráðið er rættiliga tætt knýtt at tí politiska lívinum, hetta hevði eg ikki gjørt mær tankar um framm- anundan, og tí gjørdist eg 16 tíðinda = Nr. 237 - 12. DESEMBER 1998 Annika Wardum Joensen, stjóri i Ferðaráð Føroya: ovfarin, tá ið eg sá, at Ferð- aráðið varð drigið uppí politiskar samanhangir. Tað er sera óheppið, tí tá er vandin, at orðaskiftið fer frá tí sakliga yvir í tað polit- iska. Tá ið hetta hendir er tað av týdningi, at lands- stýrið stuðlar og eg hav: verið og eri ómetalig hepp- in í so máta. Positivt kann tað eisini vera, at Ferða- ráðið verður drigið uppí politiska orðaskiftið, men VIð, al fólk vóru negativ og høvdu fordómar. Hinvegin hevði eg heldur ikki trúð, at fólk á gøtuni vóru so vinarlig og áhugað í arbeiðinum við at menna ferðavinnuna. Ein heilsan, eitt smíl, ein við- merking ella eitt hugskot reddar mín dag og fær meg at gleðast um at vera stjóri. - Eitt annað eg havi upp- livað sum stjóri er, at fólk, serliga menn, sum sita yvir av mær á skrivstovuni fyri ein og hvønn pris skulu hava rætt fyri ikki at missa andlit. At ásanna at fólk arbeiða meiri fyri sær sjálv- um enn fyri sakini og onk- untíð beinleiðis sýnast at sabotera arbeiðið, undrar meg. Sjálv gangi eg bara eftir sakini, tað ger tað sama, hvør fær æruna, bara tað verður gjørt, sigur Ann- ika W. Joensen. Reint borð Frá at hava verið starvsfel- agi til at verða stjóri hevur verið torført. - Tað er altíð ein trupul- leiki, tá ið ein av starvs- feløgunum verður stjóri og harvið verður tann, sum leiðir, stýrir og gevur ordr- ar. Men eg havi valt at tikið allar tvistødurnar upp, tosað um tær og um alt sum hev- ur gnaddad og prutlad undir lokinum. Og tað trúgvi eg er eitt kvinnuligt eyðkenni. Í dag hava vit eitt gott ar- beiåsumhvørvi. Ein fyri- munur við at vera stjóri er at hava møguleikan at menna starvsfólk. Tað er eitt satt privilegium at fáa tað besta fram í fólki. Ég føli, at starvsfólkini standa saman um Ferðaráðið og at vit eru ein sterk eind. - Eg eri ikki eftirlætin og geri sjáldan neyðsemjur fyri at fáa frið, og eg havi eisini fingið nógvar undir vangan av tí sama. Um tað er mun- ur á monnum og kvinnum hesum viðvíkjandi veit eg ikki, men eg havi tikið nógvar tvistødur, sum leingi hava ligið og lúrt. Um tað g sum persónur ella um tað er tí eg eri kvinna sum ger tað, veit eg ikki, men tá ið tað ræður um arbeiðið eri eg gløggskygd og saklig. Hevdi eg boygt meg, hevði eg fingið frið, men so hevdi eg ikki klárað at hugt meg sjálva í speglið. Eg havi upplivað, at menn siga við meg, at eg eri hysterisk. Hesum taki eg mær als ikki av og havi bara hug at grína at. Var tað ein maður sum reageraði sum eg høvdu fólk sagt, at hann er vilja- sterkur. Spurningurin er, hver er hysteriskur, tann sum sigur tað ella tann sum tað verður sagt við, sigur Annika W. Joensen. Renna sneisagrindi At vera stjóri á einum stovni, sum ofta verður umrøddur í almenna orða- skiftinum og sum annars stórar væntanir eru til, kann vera strævið og metimikið. - Tað er mín skylda at kunna um Ferðaráðið og ferðavinnu og tí eri eg altíð sinnað at tosa við fjølmidl- arnar. Tíverri havi eg upp- livað, at summir tíðinda- menn ikki trúgva tí eg sigi. Teir biða meg svara nøkrum spurningum og so siga teir beinleiðis við meg at teir ikki trúgva mær. Og ikki nóg mikið við tí seta teir seg so at læra meg, hvussu eg skal røkja mítt starv og hvussu eg ska! reka ferða- vinnuna í Føroyum. Um tað er tí at eg eri kvinna og ung klári tað. Tað hevur verið strævið, eg havi fingið nógvar áko Joensen, sum skal eiga sítt fyrsta barn í februar ella um teir halda seg vi! alt, veit eg ikki, men eg góðtaki tað ikki. Urslitid « við hvert at so útleggja tc samrøduna sum teir vilja skriva ímóti stovninum. I havi sæð greinar har eg kenni orðini aftur frá ávís um persónum. Tað virkar sum hesi tíðindafólkini renna sneisagrindi fyri åvis fólk ístaðin fyri at gera eitt sakligt arbeiði. Og tá er tað ikki stuttligt. - Í fyrstani tók eg alt persónligt og gloymdi, Ferðaráðið ikki er tað sa sum persónurin Annika tað er ein kvinnuligur verk leiki. Nú havi eg lært at skilja mínar kenslur frá fakliga arbeiðinum og hav: á tann hátt fingið „hár á bringuna“. - Eitt sum eg tó aldri venji meg við er at fólk siga ósatt um mítt arbeiði ella meg. Hetta kemst av, at eg seti erligheit høgt og av, at eg eri ómetalig ambisjøs í mínum arbeiði. Tað forðar fyri einum væl eydnaðum úrsliti, tá ið onkur sigur ósatt og elvir til stríð. Hetta kann eg ikki liva við, men eftir øllum at dóma er hetta ein prísur, sum eg havi noyðst at goldið, sigur Ann- ika W. Joensen. Havi ikki allar loysnir - Eg havi ongantíð latið sum um, at eg havi allar loysnir. Og havi ofta sagt, at eg kenni meg Ótrygga í mun til ein og hvønn trup- ulleika og at mær tørvar hjálp. Hetta geri eg fyri at røkka setta úrslitinum. Eg trúgvi uppá, at vit skulu Nr. 237 - 12. DESEMBER 1998 — Eg havi fingið nógvar undir vangan - Tað krevur nógv sjálvsálit at vera stjóri, tú skalt trúgva upp, at tú klárar tað, tí tú kanst rokna við at øll hyggja at tær, tá ið tú beklar. Í byrjanini ivaðust nógv í, um eg fór at klára upp gávuna, men eg hugsaði, at eg skal nokk vísa teimum, at eg ringar, men tær hava bara gjørt meg sterkari, sigur Annika W. vart við, at min ósikkurheit ikki er generell. Eg missi ikki yvirlitið ella visjónina, bert tørvar mær hjálp til ein part av arbeiðinum fram ímóti málinum - Tað krevur nógv sjálvs- álit at vera stjóri. Tú skalt trúgva uppá, at tú klárar tað, tí tú kanst ganga út frá at øll hyggja at tær, tå ið tú beklar. Á arbeiðsplássinum leggi eg meg eftir at rósa fólki, tá ið tey hava gjørt nakað gott. Tað er týdning- armikið. Sjálvandi upplivi eg enn fordómar mótvegis mær sum stjóra, men tað taki eg ikki so tungt. Kanska virki eg provoker- indi uppá fólk, tí eg havi sjålvsålit viðvíkjandi ar- beiðinum, sigur Annika W. Joensen. Karriera og familja { Annika W. Joensen er við barn og skal eiga í februar. Hvussu hon ætlar at sam- eina stjórastarvið við eitt familjulív, dugir hon ikki at j ímynda sær enn. - Sum stjóri er arbeiðs- dagurin ikki frá 8-5 og eg | havi arbeitt nógv um kvøld- | ið og vikuskiftini, og annars í ferðast øgiliga nógv. Tí { kunnu vit siga, at starvið í ikki er roknað til eina j kvinnu, sum fær børn. Frá | fyrsta degi av havi eg fingið $ at vita, at tað ikki er væl í sæð, at eg fái mær børn. Tí | var tað ikki hugaligt hjá mær at boða frá, at eg var 3 við barn. Men tað legði eg ikki í, tí eg havi lagt upp fyri gllum hesum í plan- | leggingini. Í mínari verð er í tað ein sjålvfylgja, at eg finna og brúka serfrødingar + havi barnsburðarfarloy vi í fólki. Í summum førum eri“ líka so leingi sum aðrar eg serfrødingur, í summum fórum er onkur annar ser- frødingur. At tora at siga, at man ikki veit ella at man er bangin, er ein styrki. Fyrsta reaksjónin er álit - onnur síggja, at tey kunnu hjálpa og sleppa at hjálpa. Fyri ikki at gera fólk rundan um meg ótrygg - tí tað kann vera ein reaksjón - ger! eg kvinnur. | -Táið starvið krevur so nógva tíð og orku havi eg ofta følt, at eg ikki rættiliga | strekki til í húsarhaldinum. Okkurt sigur mær, at tað eri eg sum eigi at syrgja fyri llum tí húsliga. Tað trúgvi jeg vit kvinnur hava fingið í beinið fgjøgnum 1000 ár. | Men tað er mín trupulleiki | og ikki trupulleikin hjå manninum hjå mær. Hin- vegin føli eg ikki, at eg verdi skrødd imillum ar- beiðsplássið og heimid. Maðurin hjá mær er sjálvur leiðari og arbeiðir nógv. Uppgávurnar heima taka vit bæði heilt natúrliga. Hetta eri eg eisini von við heim- anifrá. Er tað neyðugt fyri kvinn- ur at arbeiða fyri at styrkja sjálvsálitið? - Hatta havi eg gjørt mær nógvar tankar um, tí skjótt skal eg í burðarfarloyvi. Ég havi altíð gingið í skúla og arbeitt og tí fingið respons upp á tað, sum eg geri. Hvussu tað verður, tá ið eg havi átt veit eg ikki. Mín samleiki er mín kunnleiki fyri ein stóran part. Eg verði noydd til at skapa mær ein nýggjan samleika, tá ið eg verði mamma. Ég eri bangin fyri at missa meg sjálva burtur og tað kemst kanska av, at eg altíð havi fingið at vita, at eg skal hava útbúgving, arbeiði og at eg ikki skal fáa mær børn, áðrenn rætta tíðin er komin. Kvinnulig og mannlig eyðkenni Tíðin er farin frá tí slagnum á stjórum og leiðarum, sum einaræðisliga áleggja ar- beiðsfólkunum Omannsømi- ligar treytir. Í dag verða stjórar valdir út eftir gðrum fortreytum og leiðslur geva sær far um, at bestu leiðar- arnir hava bæði kvinnulig og mannlig eyðkenni. - Tað er avgjørt tað rætta. Summi virki í Danmark velja sínar komandi stjórar millum menn, sum hava verið í barnsburðarfarloyvi, tí tá ið teir hava verið heima duga teir betri at skipa seg og at hava atlit til serliga tørvin hjá starvs- fólkunum, tað vil siga til tað menniskjaliga. Fyri- munurir hjá konufólki í leiðandi størvum er, at tær duga øgiliga væl at skipa seg, at býta uppgávur út og at hava yvirlit. Kvinnur hava eisini stóra fatan fyri, hvussu fólk reagera. - Sum stjóri havi eg altíð lagt dent á, at starvsfólkini hava eitt gott arbeiðsum- hvørvi, at tey arbeiða í arbeiðstíðini, ikki hava ov nógva yvirtíð og at arbeiðið ikki skal ganga út yvir fam iljulívið. Eru børnini sjúk fara tey heim uttan at skula hava ringa samvitsku. Og tað trúgvi eg er eitt kvinnu- ligt eyðkenni, sigur Annika W. Joensen. Framtíðarvánir fyri javnstødu - Tað besta eg kann gera er at halda fram við at upp- føra meg sum um javnstøda er ein sjálvfylgja og í at- burði vísa, at eg havi somu møguleikar sum øll onnur. Ein máti er at eggja øðrum kvinnum til at leypa út í tað, átaka sær ábyrgd og vera við til at mynda allar liðir í samfelagnum. Eg royni at gera mín part við nettupp at søkja stjóra- starv, taka åbyrgd og vera við til at slóða fyri, at fleiri konufólk taka av avbjóðing- um. Hvussu Annika sær møg- uleikarnar hjá konufólki at koma fram í samfelagnum og fáa eina karrieru, sigur hon. - Eg havi tað álit á fólki, at tey seta tey réttu fólkini í størv. Tað geri eg í øllum fórum, eg velji tey best skikkaðu og tey sum hóska best inn. At flestu starvs- fólkini á Ferðaráðnum eru konufólk er av tilvild, kvinnurnar hava rætt og slætt verið betri skikkaðir enn menninir, sum hava sýkt. Mær er eina ferð mælt frá at seta eina kvinnu, sum er einlig mamma í starv hóast hon var best skikkað til starvið. Tíbetur tók eg tað ikki til eftirtektar. Hvat heldur tú um kvinn- urørsluna, týdningin hon hevur havt og í tíðini sum kemur? - Kvinnurgrslan hevur - Mín samleiki er mín kunnleiki fyri ein stóran part. Eg verði noydd til at skapa mær ein nýggjan samleika, tá ið eg verði mamma, sigur Annika W. Joensen havt ggiliga stóran týdning, men tað sum hevur havt stórri tydning fyri meg er at hava mammu mína sum fyrimynd. Her hugsi eg um hennara máta at uppala okkum uppá og at ganga undan. - Uppgávan hjá kvinnu- rørsluni í dag og í framtíð- ini eigur at vera at taka spurningar upp sum eru viðkomandi. Um vit vilja hava fleiri kvinnur í leið- andi størv er tað til dømis neyðugt at byrgja upp fyri at tær verða við barn. Hóast eg ikki skal eiga fyrr enn um tveir mánaðir eri eg noydd at fara úr starvinum, tí at tað er ov kravmikið. Hetta kundi møguliga verið fyribyrgt. Tí er neyðugt í framtíðini at hugsa um, hvussu eitt stjórastarv til eina kvinnu skal skipast. Eisini er tað av týdningi, at barnaansingin ikki verður fyri møguleiku- num hjá kvinnum á arbeiðs- marknaðinum. Eitt sum vit øll kundu gjørt meiri við er at eggja og stuðla børnu- num og læra tey at taka orðið og at vera virkin í orðaskifti. Tað ber til. Sum ein forðing Mynd: Jens Kr. Vang smágenta tordi eg aldri at taka orðið í skúlanum, eg havi framvegis ikki so lætt við at tosa alment, men eg læri tað alla tíðina, sigur Annika W. Joensen at enda í viðtali.