mikudagur 30. desember 1998síða 26

26 tíðindablaðið Philippe Carré, listamaður: Fyri meg føra allir vegir til Torshavn — Mín musa er Havnin, og har er ongin endi á, hvussu nógvar mátar man kann avmynda hana. Í eygum ferðamansins hevur Havnin eitt slag av reinleika, tú ikki finnur nógva aðrastaðni, sigur Philippe Carré. Til mánadagin komandi er hóvið at síggja fram- sýning hansara, “Havnin - konstruktión undir stjórnunum " í Smiðjuni í Litluvik. ? g é É ; g ur man at enda í la g a tað TURIÐ KJØLBR = flestu stórb í heim a g ugaverdar syning s og nyggj " 1 + CIK os NICIKa á ø > i unum“ hjá fransmanninum Philippe Carré læt upp tann 17. desember. Hon er opin til 4. januar, so fólk kunnu nýta onkra lotu hesar fri- dagarnar til at støkka inn á gólvið í Smiðjuni og upp- liva Havnina á ein eitt sind- ur eðrvísi hátt Konstruktión Konstruktión er eitt sera dekkandi orð, tá ið tú skalt greiða frá hesum myndun- um. Tað er talan um eina uppbygging. eina lading, sum eru håsimi laðað uppi eitt og eitt. onkuntíð sum í einum setikassa, húsini í hver sínum lítla kassa form- aðir av gøtunum sum eru rundan um tey. Gøturnar eru sæddar úr luftini og á teim- um standa håsafasadurnar, ið eru sæddar, sum stóðst tú beint framman fyri tær Sostatt er ikki talan um nak- að vanligt perspektiv i myndini, alt hevur sama støddarstig. I hvørji mynd sært tú ein heilan býling. Býurin verð- ur sæddur meira i størri eindum, og ikki bara sum úr einum vindeyga ella á eini vanligari fotomynd. Av ti at gøturnar tykjast visa veg gjøgnum myndirnar, hevur tå eina kenslu av rúmd í hesum bylingi, hvussu tað er at standa mitt í honum, ella kanska rættari ganga runt í honum. Tú sært øll húsini, sum tå vanliga bara veitst eru har, men ikki sært soleiðis við berum eyg- um Tað sum hevur størsta týdningin er at finna tey ser- gu arkitekttonisku eyð- í hverjum býlingi, tað sum tú minnst býlingin fyri, og royna at endurskapa atmosferuna Hetta fyrsta lagid i mynd- ini, gøturnar við húsunum i, er sum eitt slag av nót, men ofta hevur tú eisini eina kenslu av himmali ella havi ella báðum tveimum í senn Stjørnurnar koma fra: ú helt tað var hav, ella ald- har tú hugsaði tær himm- Í Føroyum verða ele- blandað saman, himmal og hav standa so KENNMINI Hugmyndasamband Oftast er eisini eitt triðja lag aftan fyri hesi fyrru, eitt slag av rimaverki. Philippe sigur frá, at tað eru nógvar ym- skar hugmyndir saman- bundnar her, td. kunnu vit hugsa okkum rimaverkið sum eim byggipall, sum tá ið tú byggir eini hús, ella stórviðurin á einum húsi undir bygging. sum hann sæst, áðrenn klædningurin er smíðjaður uppá. Ella sum eitt klivlag á ein- um spæliplássi, ella sum um vit eru farin handan pall í einum sjónleikarhúsi, og síggja, hvussu pallurin er uppbygdur, tog og ymiskar rammur sum halda allari pallmyndini. Eisini ber til at fara enn longri í hug- myndasambandinum. Rimaverkið kann vera ein fiskinót, grundarlagið undir okkara samfelagi, ella tað kann bindast saman við hes- ar stálborgirnar. boripallar- nar, sum kanska einaferð fara at standa mitt úti í havi okkara. Eisini kann hetta rimaverkið bera okkum aft- ur í tíðina, fleiri milliónir ár, so vit minna okkum á, at einaferð var hetta eitt træ- vaksið land, veldugar metasequoia, sum kola- lyndirnar bera boð um. Ein mynd "Vágsbotn, Smiðjan í Lítluvík - Ponte Vecchio" er eitt dómi uppá eitt annað slag av hug- myndasambandi. Her er tað ein umskapan frá eini mynd til eina aðra, ella nakrir formar í einum býlingi í Havn, sum fáa teg at hugsa um tað kendu Ponte Vecchio í Firenze í Italia. Skapið av gøtunum kring Vágsbotn og Skålatrød, jólaljósketurnar, skapið sum ljósin av bilunum gera, tå ið teir koyra um kveldið, gera bogar, sum kunnu fáa teg at hugsa um formarnar á Ponte Vecchio, ein brúgv úr midøld, har hús vóru bygd uppiå. Tá id tú hyggur at hesi brúnnið fært tú hava eina kenslu av, at húsini bara eru málað uppá sum ein mynd nakrar Føroyar, Havnin og ferðamaðurin Vit hoyra ofta, at føroyskir listamenn hava ringt vid at fara aðrastaðni i verðini at fáa íblástur til sínar myndir. Hvat fær ein fransmann til at halda á at gera myndir av Føroyum og serliga Havn- ini Tað sum fyri ferðamannin er so hugtakandi við Før- oyum er fyrst og fremst havið. Tað er havid, sum hevur formað oyggjarnar og fólkið sum býr her. Hugtak- andi eru eisini hesar basalt- borgirnar, fjøllini klødd við klorofyl, og at mitt í hesi dominerandi náttúruni glitra her og har hesi stjórnureiðr- ini innast í dølunum, - bygd- irnar. Tá ið tú kemur av Oyggjavegnum og hyggur út yvir Havnina, er tað sum flýgur tú yvir einari dýnu av stjørnudusti. Vanliga siga vit, at allir vegir føra til Rom, men fyri meg føra all- ir vegir til Tórshavn, sigur Philippe. - Listamenn finna sær ofta eina modell, eina musu, sum teir avmynda á óenda- liga nógvar mátar og royna at gera so stórfingna og vakra sum til ber. Mín musa er Havnin, og har er ongin endi á, hvussu nógvar mátar man kann avmynda hana. Í eygum ferðamansins hevur Havnin eitt slag av rein- leika, tú ikki finnur nógva aðrastaðni. Í mun til aðrar høvudsstadir hevur Havnin varðveitt sína menniskjans- ligu dimensión. Hóast alt er her, sum tú væntar tær av einum høvudsstadi, er ein kensla av bygd ella menn- iskjansligum nærleika. Havnin er ikki ein "smink- aður" byur, her er onki gjørt fyri at tekkjast ferðavinn- uni, hann er ein ektaður bý- ur Havið og náttúran sum heild avgera urbanismuna Tá ið tú gongur framvið ein- um av hesum stóru klett- unum, sum liggja berir so nógva staðni í býnum, skil- ur tú, hvussu nær tú ert upp- runanum. Í øðrum stórbýum er alt slættað og undir í betong, — her kennir tú, hvussu tað var, tá ið okkara tíðaraldur byrjaði. Her er enn heyggjut og bratt, gøt- urnar eru kringlutar og fylgja landslagnum, og hús- ini liggja sjáldan eftir eini beinari striku. Í mun til ta veldugu, dominerandi náttúruna, og tað óblíða vedurlagid, er býurin sjålv- ur so hugnaligur. Eitt sum ein kann undrast å er, at hóast tú kundi hugsað tær, at vit kanska áttu at bygt sterkar bygningar, nærmast borgir, fyri at standa ímóti náttúrumáttunum, so er tvørturimåti bygt smátt, lætt og hugnaligt. Havnin hevur staðið ímóti betonginnrás- ini, teir fáu stóru klombrutu bygningarnir standa heldur sum eitt rædudømi um, hvussu man ikki eigur at gera, og undirstrika, hvussu hugnaligar og vakrar tær smærru og lættaru trækon- strukt:ónirnar eru. Í øðrum býum, har náttúran hevur mist valdið, vantar ofta hesin hugnin. - Litirnir í myndunum eru bjartir og kortini eru teir oftast teir veruligu litirnir, Nr. 246 - 30. DESEMBER 1998 sum vit finna í býnum. tí eitt av sereyðkennunum við Havnini og øðrum býum og bygdum í Føroyum er hóast alt litirnir, ið standa sum mótsetning til ta ofta myrku náttúruna. Hesar "konstruk- tiónirnar undir stjørnunum" leiða okkum út á eina ferð, sum er veruleiki okkara, og gevur eygum okkara møgu- leika at enduruppdaga býin NORRØNI EFTIRSKULIN Okkum tørvar lærara, sum kann undir- visa í onkrum av hesum lærugreinum: týskum, enskum, tónleiki, støddfrødi og foroyskum. Arbeiðið umfatar undirvísing og næm- ingaumsjón. Lon og setanarkor sambært sáttmála millum danska Fíggjarmálaráðið og Lærernes Centralorganisation í Dan- mark. Føroyskir lærarar/undirvisarar kunnu fáa % 4 starvsaldurin við sær úr føroyska fólka- skúlanum. Nærri fæst at vita um starvið við at venda sær til skúlastjóran Kjell Birknes á tlf. 097836100 ella 097836612. Umsókn skal stílast til Eftirskúlafelagið, Undir Fossum 66, 700 Klaksvík, tlf. 456062 og skal vera nevndini í hendi sum skjótast. Skúlin byrjar aftur 6. januar 1999. Nevndin fyri Norrona Eftirskúlan