hósdagur 7. januar 1999síða 7

Nr. 3 - 7. JANUAR 1999 tidindabladid I ll 7 Heini Olsen, verkfrødingur hjå Landsverkfrødinginum sidani 1965: lvasamt um vit megna Heini Olsen, verkfrødingur: — Eg at stýra við hetta lag — Um fólkavaldu okkara í samgonguni óttast meira sam- gonguslit og hava stórri fyrilit fyri samgonguni og teirra egna valdi enn fyri rættvísi, so er samfelagið í vanda, sig- ur Heini Olsen, sum síðani 1965 hevur starvast hjá Landsverkfróðinginum DAGNY JOENSEN JENS KR. VANG Heini Olsen fór frá vegna aldur í 1997, og hevur havt góðar stundir at fylgja við íkomnu støduni á gamla ar- beiðsplássi sínum. Hann hevur skrivað drúgva grein um málið aðrastaðni í blað num í dag. Gamli verkfrødingurin er kki hvør sum helst. Hann imyndin av stovninum øll hesi árini, og vur arbeitt bæði út eimi og heima á landi Hann kom ul Føroya i 1965, eftir at hava verid å fyritøkuni Kampsax, sum eisini hevur lånt hansara serkønu hjálp fleiri ferðir, har hann hevur arbeitt í til- afturkomnum londum, eins og hann hevur arbeitt fyri Danida, eisini útlæntur av Landsverkfrødingsstovnin- um. Hann er eisini kendur fyri sinar upplysandi og undirhaldandi útvarpsend- ingar um vidurksiftini i teimum londum, hann hev- ur arbeitt í. evur verið Ikki tað vit droymdu um Heini Olsen sigur um stød- una í dag í Føroyum, at hetta sanniliga ikki líkist tí, sum hansara foreldur og tey ungu tá vónaðu, tá tey droymdu um eitt virðiligt sjálvstýri. Hann setir sær spurningin, um tað veruliga er so galið í Føroyum, at vit ikki megna at stýra okkum sjálv. — Hvat droymdu tit um á ungum dógum ? — Foreldur míni tosaðu um at Føroyar skuldu meg- na at skipa seg figgjarliga. Tað merkti at hvør familja sær, bygdin og landið skuldi svara hvørjum sítt. Tá vit vóru komin so mikið áleið- is, so vóru vit sjålvstødug, og kundu fara undir at sam- ráðast við Danmark ella annað land, og á tann hátt fáa virðiligt samband úteftir á jøvnum føti við onnur lond Eg skammist Hvussu hevur tað kenst at vera eygleiðari til tað, sum hendi landsverkfróðing inum Nú eri eg farin frá vegna aldur, so tað kann vera líkað mikið fyri meg persónliga, men í løtuni skammist eg av okkum føroyingum, sig- ur Heini Olsen. — Vit verða til ta turru rukku f grannalondunum, tå tað frættist, hvussu vit byrja okkara fullveldi - eins og fúlastu einaveldistjóð. Er stýrisskipanarlógin ikki nóg góð, ella megnar politiska valdið ikki at um- sita hana? Eg haldi veruliga at stýrisskipanarlógin krevur åbøtur, fyri at løgmaður í minsta lagi kann vita, hvat landsstýrismenn seta í verk. Lógmaður átti eisini í minsta lagi at hava undir- skriva slíka ætlan, sum tann at leggja tveir av størstu stovnunum í landinum sam- an og seta landsverkfrød- ingin frá, áðrenn ætlanin varð framd, sigur Heini Ol- sen, sum ímyndar sær, hvat kann henda, um ein ørvitis- fiskur við flogviti gongur berserkargongd í Tinganesi, innan karmin av verandi lóg. Rættarskipanin í vanda — Nógv bendir eisini á, at rættarskipanin er í vanda, tá maður, sum einki skeivt hevur gjørt, heldur ikki inn- an lógarinnar karm, soleiðis kann koma út fyri kollvelt- ing í lívi sínum og vera æru- meiddur, uttan tó at hava nakran verðsins møguleika at verja seg. Eftir nýggju skipanini við ráðharraábyrgd hevur landsstýrismaðurin heimild at fremja slíkar ætlanir? Eg gevi lítið fyri hasum við ábyrgd landsstýris- manna. Slíkur ófantaligur atburður kann bert føra við sær eina meira ella minni skemtiliga >ngs> ella »neps» ella hvat teir nú kalla tað - uttan at hugsað verður um hann, sum situr við sviðanum restina av lív- inum, sigur Heini Olsen Einki væl skikkað fólk fer at søkja Hann hugsar nógv um, hvat nú fer at henda við lands- verkfrødingsstovninum, og stúrir fyri, at einki skikkað fólk fer at søkja starv har, tá viðurskiftini eru so ótrygg Tá verða tað bert tey, sum einki annað vita sær til taks, og sum einki annað starv fáa, ið vilja arbeiða á stovnium - Tað merkir, at arbeiðs- lag og vitan sindrast og at stovnurin sum heild søkkur niður á eitt stødi, sum hann ongantíð áður hevur verið á. Stovnurin missir soleiðis tann týdning, sum hann hevur havt fyri fólkið alt í hvørjari einastu bygd í Før- oyum - undantikid Gåsa- dali, men tað var í hvussu so er ikki okkara skyld, sig- ur Heini Olsen. Bida Henning koma aftir til arbeidis — Kann stovnurin bjargast? — Einasta virdiliga loysn á hesum óvirðiliga máli er, at tað verður lagt fyri tingið og at Henning Jacobsen, við eini almennari umbering, verður biðin um at seta seg aftur í sessin. Heini Olsen heldur, at tá tað er gjørd, kann farast undir at kanna, hvat skila- best er at gera. Hann leggur aftrat: — Eg noyðist at taka upp aftur hetta við stýrisskip- anini og rættarsamfelagn- um: Um okkara fólkavaldu óttast meira samgongusliti ella hava stórri fyrilit fyri samgonguni og teirra egna skammist av verða til londunum, tá t. okkum {4 tað turru rukku í granna royingum. Vit ið frættist. hvu { byrja okkara fullveldi valdi enn fyri rættvísi, so er alt samfelagið í vanda, sigur Heini Olsen Viðmerkingin hjá Heina Olsen stendur at lesa á síðu 13-14 Edmund Joensen, formaður í Sambandsflokkinum: Samgongulimir spektir eftir faum tímum — Eg hevði ikkki vænatð annað úrslit av samgongufundi- num týsdagin, men undrist kortini um, at Sámal Petur í Grund og Heini O. Heinesen eftir fáum tímum eru vorðn- ir so spakir sum heimalomb, sigur formaðurin DAGNY JOENSEN Formaðurin í Sambands- flokkinum sigur í viðmerk- ing til urslitid av samgong- ufundinum um landsverk- frødingsmålid, at fram- ferðin í hesum máli hevur verið sera klossut, og er tek- in um vánligt politikst hegni. Nú hevur landsstýris maðurin fingið eina >ngs> og hevur, sum eg skilji, bid- ið um forlátilsi, sigur Ed- mund Joensen, sumeinki hevur at siga til tað Tað undrar meg kortini at samgongulimirnir Heini O. Heinesen og Samal Petur i Grund, sum lovadur bál og brand fyri jól, og nærum órógvaðu jólafriðin, eftir fáum tímum eru vorðn- ir so spektir sum fitt heima- lomb, sigur Edmund Joensen Andsteðan einki innlit Hann Iheldur samstundis, at tað er torført at meta um, hvat er hent í málinum, av ti at andstødan ikkihevur innlit, og ikki veit í smålut- um, hvat er hent í málinum um samanleggingina og uppsøgnina av landsverk- frødinginum. - Tad er i hvussu so er sera óheppið fyri politisku skipanina, at so klombrut er farið fram. Tað skapar ó- trygg viðurskifti. Hvat hevði tú annars væntað av hesum fundi? — Eg hevði ikki væntað annað enn tað sum hendi, men sum eg skilji hetta, so vil Tjóðveldisflokkurin ikki annað enn fullveldi, og letur tí Fólkaflokkin fáa sín vilja í hesum máli. Hvat Sjálv- stýrisflokkinum viðvíkur, so hongur hann bara uppi í. Ongantíð talan um at leggja saman áður — Tað hevur ongantíð verið upp á tal áður at leggja stovnarnar saman, og nú bíði eg spentur eftir frá- greiðingini, sum skal av- dúka, hvgrjir fyrimunir eru við samanleggingini, sigur Edmund Joensen, sum ikki skilir hvi stovnarnir skulu leggjast saman, tå teir bådir eru undir sama aðalstýri Sjálvandi, um hetta er politiski viljin, so kunnu terr føra ætlanina út í lívið. Bert tykist eingin samanhangur vera í hesum, sigur formað- ur Sambandsfloksins