týsdagur 12. januar 1999síða 21

Nr. 6 — 12. JANUAR 1999 tíðindablaðið Strongt hugflog — Eg skal tó ikki fullkomili ga vísa frá mær, at bórnum dámar tílíkar frásagnir, men meg rína tær ikki við. Í mínum eygum eru tær ikki sørt sjålvgladar og merktar av einum uppgjørdum naiviteti. Í ti gitna filminum >The Sting< við Paul newman, Robert Redford og Robert Shaw spyr írski gangstarin (Shaw) fleiri ferðir nakað soleiðis: »Do ya follo'?« og vid ævintýrunum hjá Rakel Helmsdal í huga hevði eg svarað: >No, I don't follow«, sigur Jógvan Isaksen m. a. í ummælinum av bókini Drekar og annað valafólk hjá Rakel Helmsdal JÓGVAN ÍSAKSEN Rakel Helmsdal: Drekar og annað valafólk. 5. æv- intyr. Edward Fuglo myndprýddi. Bókadeild Føroya Lærarafelags 1998. 113 s. innb. kr. 126. Tann nýggja bókin. sum Rakel Helmsdal og Edward Fuglo í felag hi avrikad, er vøkur. Teknarin hevur av álvara spælt - sær við svort um og hvítum. og í førum er uppseung av tekstinum lagað eftir tekn- ingunum. Afturfyri haldi eg ikki, at søgurnar. hóast tær tíðum fara fram undir víð- um lofti, rættiliga eru floygdar. Karmur um tey 5 ævin- týrini er húskið hjá gentuni Elanor. og lagt verður fyri vid, at gentan biðjur mammuna siga sær eina søgu. Aftaná sigur Elanor mammuni eina søgu, síðani siga tvey ævintýr seg sjålvi, har tað kortini verður borið við Elanor, og tann seinasta og drúgvasta søgan verður fortald av pápanum Søgurnar ýða við skapn ingum og fyribrigdum úr ævintyrheimi: Fuglurin Phønix, einhyrningurin Lic- orne, álvar, eitt huldubarn. tann veingjaði hesturin Peg ein sjódregil. bland Irekar, ynskir o fr. men ridilin av ævin- asus, ingsverur, drekar, gr. AKEL HELMSDAL DREKAR OG ANNAÐ VALAFÓLK að týrbrotum gera bara í hend- inga føri eina eind. Heildin er í flestu fórum postulerað gyklandi, uttan at hon eftir mínum tykki er tað í sjálv- um sær. Søgurnar streingja á at vera hugmyndaríkar. men hava ilt við at vera tað. Stadarnøvnini eru Rakel Helmsdal líkari 6vanlig, men heldur ikki tey hava nakran veruligan týdning. Tey nevnast, sum um fremmand nøvn eru nóg mikið at skapa ein spenn- andi heim. Men so lætt sleppur ein høvundur ikki. og tá ið nøvnini ongan veru- ligan týdning hava - í flestu fórum eru tey blanka 6 neyðug so gerast tey stakkalastás Í tí stóru myndini ber alt ul. nú vit eru í ævintýr heimi. og nettupp tí er tað ndi. at logikkurin innan frásagnar karmar. Tað ger hann minni enn so altíð, og oftast er tað í smålutum, vidhvørt imill- um einstakar setningar, at hetta ger vart við seg. Sum har ævintýrdjórið Hurl- umhey fortelur Elanor. at einaferð vóru tey ein stór ætt. »men nú eri bara eg eftir av øllum. Tað var nær vid, at Hansara Håtign Hurlumhey lippadi av hes- um syrgiligu tidindunum« Men eingin hevur borið Hurlumhey tíðindir. hann sigur jú sjálvur frá. Hetta kann sýnast at vera eitt smámál og putl frá mín- men tílíkur vant- andi logikkur - sum javnan kemur fyri - er tekin um, at skrivingin ikki er nóg neys Afturfyri — visit Rakel Helmsdal aðrastaðni. at hon eisini dugir beistaktiga væl. ari síðu. tå 10 tað stingur seg upp á hana. Ein av ævintýrveru num navnkennir seg: >Ég ei Kaspar Konstantin Kar- olus. vanliga nevndur Try K. og eri klænasta bjørnin hesumegin Ekvator. og helst eisini hinumegin. Tit skulu hava túsund tokk. a! t bjargaðu mær úr kanni balfelluni. Ikki ti. teir høvdu Stadarnøvnini eru Rakel Helmsdal líkari óvanlig, men heldur ikki tey hava nakran veruligan týdning. Tey nevnast, sum um fremmand nøvn eru nóg mikið at skapa ein spenn- andi heim. Men so lætt sleppur ein høvundur ikki, og tá ið nøvnini ongan veruligan týdning hava - í flestu forum eru tey blanka óneyðug - so gerast tey. stakkalastás Rakel H. annað Imsda he tr atafolk samar myndpi VII DOKING ikki havt so nógv at etið av mær kortini<. Her gera hug- flog og skriving eina heild. Tann seinasta søgan, »Ein rædusøga«, er tann besta og samstundis tann. sum neyv- ast byggir á ein klassiskan ævintyrfrymil við trimum ynskjum o. s. fr. Elanor biðjur pápan siga sær eina søgu >um drekar og alt møguligt sovorðið ræðu- ligt<. og hann so ger - men kanska í einari aðrari merk- ing, enn lesarin og Elanor høvdu hugsad sær. Søgan snýr seg síðani um, hvussu hann vinnur á ræðsluni og fær ta vøkru ræðugentuna Tað kemur meiri enn so fyri, at tað er flog yvir frá søgnin í hesi seinastu søg- uni og aðrastaðni við. men eg haldi ikki, at tað rættiliga verður brúkt til nakað. Tey leggja fyri einastaðni, og síðani hendir bæði eitt og annað og aloftast eisini okk- urt triðja, og so endar æv- intýrið, tí einaferð skal tað jú enda. Tað tykist aldrin serliga neyðturviligt, at tær og tær hendingarnar ella tær og tær verurnar eru vid, tað kundi í flestu fórum eins væl verið alt møguligt ann- að. Eg skal vidganga, at eg eri ikki seks ár longur beinari heyði verið at ganga við átta - men eg havi ilt við at ímynda mær, at børn um skúlaaldur skulu tíma at 21 } SKU Í r if í t í um. Setlningshe mar eru Otta ovuligaå drugvar og stundum so fløkjal vil halda, at børnini tríðin ella fara at hugsa um okkurt annað. Hartil gert stílurin ofta tungur, tí hann iður og miIssa er so broder: tíðum uttan á Eg skal tó ikki fullkomi- liga vísa f rå mær, at børnum dámar tílíkar fr åsagnir, men meg rina tær ikki við. I mín um eygum eru tær ikki sort ivisingarfornøvn sjálvglaðar og merktar a einum upp gjørdum naivi teti. Í tí gitna filminum Sung« við Paul newmar Robert Redford og Rot IR Spyr irski gangstarin (Shaw) fleiri ferðir nakað soleiðis >Do ya follo“?< og við ævintýrunum hjá Rakel Helmsdal í huga hevði eg svarað: »No, Í don't follow=<