hósdagur 14. januar 1999síða 2

Ábyrgdarblaðstjóri: | Marknaðardeild: Jan Miller | Jonhard Hammer Blaðstjóri: i Dagbjørt S. Hansen Eirikur Lindenskov Figgjarleidari: Blaðfólk: Internet: www.sosialurin.fo Valið stóð millum lands- verkfroðing og samgongu Oddagrein MALIÐ um samanlegging av LVF og SL og upp- søgnin av landsverkfroðingum er skúladomi um, hvussu man íkki eigur at bera seg at hvorki í politikki ella í gerandislívinum annars. Landsstýris- maðurin í vinnumálum hevur so dyggiliga prógvað, at hann manglar politiskt tev fyri ikki at siga, at hann er vánaligur mannakennari. Bara tað at siga upp manni og trumla igjøgnum so stórar og kol- veltandi broytingar beint fyri jól sigur ikki so lítið. Mannagongdin í hesum máli er nóg mikil avdúking í sær sjálvum av manglandi evnum til at kunna taka mål upp, viðgera tey og avgreiða tey. Lat tað vera sligið fast her, at vit á ongan hátt halda tað vera skeivt at viðgera samanlegging av stovnum, og er tað eisini ein náttúrlig sak, at bæði embætis- fólk og teir stýrandi vilja vita, hvussu stovnar og tess leiðslur arbeiða. Men heldur enn at taka málið egnar hendur og trumfa okkurt igjøgnum, áðrenn prosessin hevur fingið ioyvi til at koyra og sodna, áttu avvarðandi í landsins leiðslu at sett út í kortið á ein meira professionellan og menniskjans- gan hátt. Finnbogi Arge og leiðslan í Vinnumála- stýrinum áttu saman við teimum impliseraðu port- unum at viðgjort málið frá A til Z. Talan átti at verið um ein dialog heldur enn um ein monolog, sum júst var tað vit sannaðu, tá landsstýrismaðurin so avgjørdur móti endanum av seinasta ári gav boð um, at so og so skuldi tað nú verða. so oO TÆR reaktiónirnar, sum hava verið í málinum frá fakfeløgum, starvsfólki, politikarum og frá fjøl- miðlunum tala allar sama mál - uttan mun til politiskan lit. Tær siga greitt, at landsstýrismaðurin hevur ikki sett fingurin í jørðina, áðrenn hann fór undir slíkt stórt og kolveltandi uppruddingararbeiði. Hann hevur als ikki hugsað um meguligu avleið- ingarnar av einvísu og fyri so vítt „diktatorisku“ framferð síni. Ein skuldi annars trúð, at ein polit- ikarari sum FA, sum áður hevur sitiå í samgongu og á tingi, kendi spælireglarnar - var maðurin, sum út frá sínum royndum á tingi nettup visti, hvussu nógv tað hevur at siga at gera forarbeiðið væl og virðiliga. Hetta snýr seg um menniskju og arbeiðspláss og ikki bert um at fremja rational- iseringog samanlegging. Hetta er ikki reinur og skerur handil út frá orðunum >take it or leave it<. FYRI at hetta ikki skal vera misskilt og skilt sum persånligt ålop á FA skal hann vita, at vit mangan hava mett hansara uttalilsi um buskap og sam- felag sum skilagóð, og at hann mangan hevur dugað at borið mål fram sakliga og sidiliga. Men í hesum máli heldur umrødda skoðsmál ikki. Ti nærum alt, sum hann hevur fyritikið sær, er vorðið víst aftur, og vit mugu byrja heilt av nýggjum. Maðurin fekk eina nos, spurningurin er, um ikki FA átti at tikið avleiðingarnar av hesum og takka fyri seg. Veruligi taparin í ollum hesum er fråkoyrdi landsverkfroðingurin. Eftir okkara tykki átti ikki at verið helmað í í hesum stríði, fyrr enn hann aftur sat í sínum sessi. Ti tá FA saman við løgmanni og samgongu annars hava tikið alt aftur og viðgingið fatalar feilir í mannagongdini, so átti uppsegnin av LVF eisini at verið tikin aftur. Men tað skilst, at kom slíkt krav frá eitt nú tjóðveldisflokkinum, so hevði tað fort til samgonguslit. So her mátti veljast millum LVF og samgongu. Sum fjølmidil hava vit roynt at lýsa sjónarmiðini hjá ti åkærda, tí útstoytta, tí dømda. Tað hevur harafturímóti ikki borið til at dekka sjónarmiðini hjá ákærara og dómara, tí hesir rætt og slætt hava noktað at útalað seg. Sosialurin Sveinur Tróndarson Dagny Joensen, Aki Bertholdsen, Turið Kjølbro | Niclas Johannesen Dagfinn Olsen John Johannessen | ítróttarskrivari: Emil L. Jacobsen Myndamenn: Jens Kristian Vang Alvur Haraldsen Utgevari, uppseting og prent: Sp/t Sosialurin Bústaður: Argjavegur 26, Argir Postadr: Postsmoga 76, 110 Tórshavn | | Telefon: 311820 | | — Telefax. 314720 | | email: | — postØsosialurin.fo Boðberin Harra blaðstjóri, hýs mær hesi viðmerking í samband við sendingina »A Vetrarbreytini« mánadagin 11. januar 1999 i utvarpinum Sendingin vidgjørdi >Boð- berarastøduna« hjá = fjøl- miðlunum. I hesum sambandi varn- aðist eg, at stødan hjá ti, sum átti bodini, als ikki varð lýst í sendingini. Eg skal í hesum sambandi gera vart við. at eg í egnum persóni, við fullum navni, gjørdi nýtslu av boðberara- stødun: hjá blaðstjóranum á Oyggjatíðindum. Dan Klein. Hetta var á sumri 1992, eftir at danski staturin heyði tiltraðkað artikkul 10 í ST- samtykini um mannarætt- indi. Danski staturin til- traðkaði artikkul 10 á vári 1992, og er tað hesin ar- tikkul, ið gevur talifrælsi við ábyrgd hjá einkulper- sóni. og sum í hesum føri setti blaðstjóran í boðber- arastøðuna. Eftir at eg heyði úttalað meg í blaðnum, um tann 6- rætt, ið eg, saman við min- ari familju heyði verið fyri av rættinum, og av advokat- um, eisini av egnum advo- kati, Dánjali Magnussen, meldaði sorenskrivarin, Jo- en H. Andreassen, skeivan persón. Hann valdi at melda boð- beran, nevniliga blaðstjóran á Oyggjatíðindum, Dan Klein. Hetta gjørdi eg beinan- vegin vart við, og fekk hetta blaðstjóran á Sosialinum at fáa sorenskrivaran at gera viðmerkingar til støðuna í blaðnum. Viðmerkingarnar hjá sor- enskrivaranum dekkadu tríggjar síðir. har soren- skrivarin svínaði bæði meg og blaðstjóran á Oyggjatíð- indi niður í sand og osku í Sosialinum. Av somu orsøk kravdi eg at fáa pláss í Sosialinum til tær »sjoflu« skuldsetingar- nar, sum sorenskrivarin. mót betri vitan, hevði sett fram. Men Sosialurin noktaði mær at svara sorenskrivar- anum aftur, og sostatt breyt blaðið artikkul 10 í manna- rættindakonventiónini, tå blaðstjórin bert eigur roll- una sum boðberi. Seinni, tá Dan Klein blað- stjóri, skuldi skuldsetast, møtti eg upp á politistødini, saman við blaðstjóranum, og kravdi av kriminalpoli- tistinum Georg Otthamar, at hesin skuldsetti meg fyri tær skuldsetingar, eg hevði sett fram í Oyggjatíðindum, tí í veruleikanum vóru tað míni orð. blaðstjórin varð skuld- settur fyri at hava sagt. Men eg varð avvístur fyri aðru ferð. Tá so Dan Klein - gjøgn- um rættin verður åkærdur, fór eg vegna blaðstjóran við eini kæru til rættin, har eg gjørdi vart vid, at soren- skrivarin, Joen H. Andreas- sen var inhabilur, samstund- is sum eg kravdi, at ákæran ímóti bladstjøranum, eisini kom at umfata meg, tá tað vóru míni orð, ið ákæru- valdið nú kravdi, at blað- stjórin á Oyggjatíðindum skuldi mortifisera. Eitt krav, sum tað tekn- iskt ikki letur seg gera, tí blaðstjórin onki átti í hes- um skuldsetingum í móti sorenskrivaranum. Tá sorenskrivarin så meg i Føroya rætti, bleiv hann »totalt = svakur<. Hann >sjinkaneraði< meg niður í sand og øsku, og fortaldi mær hvussu lítil persónur eg var, og at eg als ikki var greiðir yvir hvørjum eg stóð upp í móti o.s.v., 0.S.V.… Seinni hevur sorenskriv- arin yvirfyri >tí serliga klag- urættinum< viðurkent, at hann sá svart fyri sær, og væl kundi havt sagt tað sum hann varð endurgivin fyri at siga, tí hann var so illur, at hann visti onki til sín. T.v.s., at sorenskrivarin soleiðis viðurkendi, at hann var meira ella minni svakur. Fyrst tá hetta mál kom fyri rættin í 1994 viðurkendi sorenskrivarin, at hann var inhabilur í øllum málum viðvíkjandi mær. Tá hevði hann eisini kunnað verið dómari í øll- um mínum viðurskiftum i tvey ár, og soleiðis heyndi hann seg inn á meg. Í hesari sakini í móti mín- um boðbera, Dan Klein, blaðstjóra. fekk eg sum kelda fyrihildið vitniåbyrgd í staðin fyri rættindini hjá einum ákærdum, ti tað var eg sum átti at sitið á ákæru- beinkinum ikki blað- stjórin. I staðin fyri varð eg a rættinum niðurgjørdur sum vitni, uttan at eg fekk mog- uleika fyri verju. Blaðstjórin bleiv dømdur 40 dagar í fongsul sum mín boðberi, men bleiv hetta mál skotið inn fyri Lands- rættin. Tá tók eg og kravdi av rættinum, ákæranum og verjanum, at mín mentala stóða varð kannað, sum ein avleiðing av at boðberin bleiv dømdur. og Men tå hetta krav ikki varð eftirlíkað av rættinum, fór eg sjálvur út á psykiatr- isku deild á Landssjúkra- húsinum, har August Gabr- iel Vang, sålarfrødingur, gjørdi innleiðandi kanning- ar av mínum persóni: síðani gjørdi Arni Olsen restina av kanningini, sum staðfesti, at eg var egnaður til revsing. Hesa psykiatrisku váttan sendi eg til verjan, ákæru- valdið og rættin, og royndi soleiðis at gera mítt til, at blaðstjórin kundi fridømast, tí hann bert var boðberin. Aftur í Landsrættinum varð eg innkallaður sum vitni. Tá fór eg fram til skrankan og handaði lands- rættar formanninum, Jens Lung, hesa psykiatrisku váttan. Landsrættarformaðurin sprakk nærmast upp undir loftið í illsinni og vildi ikki síggja slíka váttan í sínum rætti. Síðani dømdi hann blað- stjóran 60 dagar í fongsul, sum ein annar mannarætt- indabrotsmaður. Tað er nevniliga soleiðis, at hevði blaðstjórin á Oyggjatíðindum nýtt eina keldu, sum var óegnað til reysing, so átti hann at verð- ið ákærdur í eini heilt aðrari revsisak, har revsingin var nógv harðari. Líka mikið hvør hevði verið verji hjá blaðstjóran- um, so skuldi hann dømast, ti eg heyði nomið við nøkur ógvuliga grundleggjandi viður-skifti í teirri donsku rættargangslógini, nevniliga teir kollegialu- og advokat- orisku spælireglarnar, sum sambært rættargangslógini. paragraf 126 ganga fram um åhugamålini hjá klienti. Somu reglur mátti verjin hjá blaðstjóranum ganga undir. tí var munurin av dómsvið- gerðini í Føroya Rætti og í Bergur Wardum Landsrættinum so ymiskur, og komst hetta av, at verjin hevði fingið átalu frá Advo- katráðnum. Hetta eru viðurskiftir, blaðstjórin á Oyggjatíðind- um hevur verið noyddur at liva við og undir, tá hann hevur fingið sínar sakir domsvidgjørdar. Bert ein góð fyrireiking kann fyri- byrgja slikum. Ein veruleiki er tad, at rættarkervið hjá okkum er tannleyst. Hetta er dómi um einastu sak um boðberan, sum hev- ur verið roynd í Føroyum, har keldan ongan áhuga heyði fyri ákæruvald ella dómsvald. sum hver í sínum lagi, heldur valdu ikki virða mannarættindakommissión- ina. At enda skal upplysast, hetta lesarabræv verður sent til: Dimmalætting, Sosialin, Oyggjatíðindi og Dagblaðið fyri at fáa staðfest, um vit, sum keldur óbeinleiðis eru undirlagdir >berufs-verbot- en<. Var eg ikki farin út í Oyggjatíðindi við mínari stóðu, so sótu vit - eins og móður mín, ikki í egnum húsi, vegna tær revsirætt- arligu gerðir okkara fyrrver- andi advokatur, Dánjal Magnussen o.a. hava framt í móti okkum. Við vón um, at føroyski fjølmidlaheimurin virðir kelduna, eins og tað danska ákæru- og dóms- valdið eisini virðir kelduna og bodberarastøduna. Tórshavn 11.01.1999 Bergur Wardum Tøkk Vit takka hjartaliga øllum, sum gleddu okk- um á gullbrúdleypsdegnum 10.01.99. Ein serstøk tøkk til Sólju, Bárð og Biggu fyri at tit fyrireikaðu alt so væl. Harrin signi tykkum oll. Hanna og Jens Lisberg