fríggjadagur 15. januar 1999síða 4

4 tíðindablaðið Nr. 9 — 15. JANUAR 1999 Hans Pauli Stróm, sosiologur: for at venda so skjótt - Í kreppuárunum roknaðu oll við, at før- oyska samfelagið fór at fáa óbótaligt mein av hópfráflytingini. Nókur viður- skifti eru kritisk, men vit eru nærum snikkaleys komin burtur úr hópfráflyt- ingini hóast vit kunnu staðfesta, at hvørt ættarlið, sum nú verður føtt í Fóroyum, er ein fjórðing lægri enn tað var, sigur Hans Pauli Stróm | fær til uppgávu at arbeiða við støðugt vaksandi javn- stóðuarbeiðinum TURIÐ KJØLBRO men hollar arbeiðsroyndir eru neyðugar. Starvið krevur eitt fólk, sum hevur áhuga Almanna- og heilsumálastýrið sekir nú = fyri javnstøduarbeidi, sum dugir og hev- efur fólki í tíðaravmarkað starv sum ur hug at arbeiða sjålvstødugt, hevur skrivari hjá Javnstødunevndini. Játtanin = hugflog og evnar at gera javnstøduar- á løgtingsfiggjarløgini seinnu árini til beidid sjónligt. millum annað vid sam- Javnstødunevndina er okt, år 175.000 = starvi við fjølmiðlar. krónum í 1997 til 263.000 í ár og tað Saman við nevndini skal viðkomandi gevur rúm fyri at lóna einum fólki í hálva = leggja framtíðarætlanir fyri javnstødu- tíð. arbeiðið. Hugsast kann um tílíkt sum Tann, ið settur verður, skal taka sær = kunnandi arbeiði og samstarv við av javnstødumålum burturav. Í ársfrá- — arbeiðspláss. lærustovnar og skúlar. Eis- | greiðingini fyri 1997 sigur Javnstoðu- = íni kreyjast evnir og hugur at målbera idin, at uppgávurnar eru so nógvar, ga og skrivliga. uppsøkjandi, kunnandi og út yðir Almanna- og heilsu- di arbeiði. Slíkt arbeiði kann ikki } eitt sjålvstødugt starv, sum bert sum nevndararbeidi. Ney“ ti: verður við til at mynda frå er tí við løntum fólki burturav at Freistin at søkja er úti hálvan er av støðugt vaksandi jarnstc verður málsviðgerð. sk ð ber ma. at Ja umsiting. Fundarfy £ á ið hon gers m i a avgreiðsla | ppsokjan: þú un no Eigur át tik Lo fffbfbbfbfhf————————————æ———— flurat Hans P Mind: Jens Kr. Vang Javnstoðuarbeiðið gerast meiri sjónligt Søkt verður nú eftir skrivara til Javnstødunevndina, ið sr | É[[—[——[—————————————————————>U"bbØV—"————————————————————————"[—|"————>>———o———————OD———— tt } NI I Í a hein n LÅ TODaKuO H 1 - krienur e fol sluppu KKI FK N I t so dånt Ir end K I ) | Nnevt rKað OKK n øl so or ii } heim h } Sú O i | 0 I ) Så! 6 h fødd i Førovum tjá Va talið 645. Vit skulu heilt aft- ur til 1940 fyri at finna eitt so lágt burðartal. Og sam- bært Hans Paula Strøm, sosiologi á Hagstovu Før- oya er orsøkin einføld. - Låga burdartalid er ein avleiding av hopfråflyting- ini. Ættarliðið av kvinnum í fødialdri er minkað. I 1989 var tað 5300 og í 1997 var talið 3900. Tað vil siga ein minking uppá 26%. Tilsvar- andi minkar barnatalið eis- ini, sigur Hans Pauli Strøm. Føroyskar kvinnur hava i mun til kvinnur í øðrum londum átt fleiri born í part. og eiga framvegis fleiri enn kvinnu í ollum 1 MK í Norður- iltjóða tleikin í Før- ir, men nú er li vænta, at låga t halda fram } iilurat, besta at | Aw á Vit ikki at r, sigur Øki vid sviðusoð Hvegja vit at føditittleik anum úti um landið er stórur munur. Í Suðuroynni. Sand e Vågovnni. ið ikki im n h n a fingið á av nettotilflytingin I > X i nu! ØK kallaða tunga aldurssam Hár eru lutfalsliga fá nuleiðis luttalsliea tldri. meðan tann er stórur. Tao IK; urðartalið sam stundis sum fóðitíttleikin í hesum økjum er væl lægri enn aðra staðni í Í OrOvum. sigur Hans Pauli Strøm So var kortini ikki fyri nøkrum fáum árum síðani { ; føditittleikin í rlion ViOurstødan er tann ørt ættarlið, sum nú ver ur føtt i Føroyum, er ein fjórðing lægri enn tað plagdi at vera. Tað ávirkar tilgongdina, men eingin vandi er kortini á ferð. Barnatalið er enn hampu- liga høgt, sigur Hans Pauli Strøm. Tá ið kreppan var upp á tað ringasta nøkur få ár aftur í tíðina ávaraði Hans Pauli Strøm mangan um gongd- ina. - Eg hevdi aldri droymt, at gongdin for at broytast tann positiva vegin so skjótt eftir skrædlið. Ikki so frægt sum í 1995 hevði eg roknað við, at reaksjónin var so stór báðar vegir. Ongin kundi roknad við hesum. Vit ha, oll tikid nøkur tung tøl eru nærum snikkaleys ki in burtur úr. - Vit mettu tá, at for: samfelagið fór at fáa ligt mein av hópflytingin Nú kunnu vit siga sum hendi kann bø Nøkur viðurskifti er og tey eru í pørtum - inum. Tá ið sagt verður, :t øll búgva í Havn og ol! fl: til Havnar passar tað al Hevói aldri droymt, at gongdin ikki. Í einum samfelag við eini samferðslu sum ol er talan um eima øgiliga stora konsentrasjon av tolkatalinum í einum okt. Í Íslandi búgva tveir trinet í Reykjavík. í Førovum býr ein triðingur í miðstakar okinum. sigur Hans Pauli Strøm Skeiv kynssaman- seting Loneu áðrenn kt DN Føl im. Nog c menn « kvinnu henda er flytingin mi IC ift | enn. I Í : Gt) | ) o P } } 1 ) flut i Í tjórð Li nettofrátl meini í fyrru helvt av 60 unum vóru 15-20 ára gam! ar Kvinnur Hópfráflytingin fyri nøkrum árum síðani tók lutfalslig líka nógv burtur av hjá kvinnum sum monn- um. Tí verður undirskotið av kvinnum enn størri. Om- anå hetta kemur, at nú gongdin er vend og fólk flyta heim aftur flyta færri kvinnur enn menn. Umleið tveir triðingar, sum koma aftur eru menn. Kvinnur hava størri lyndi til at vera verandi og tað kann hava nakað at gera vid, hvussu arbeiðsmarknaðurin í Før- ) er. Framgongdin sum rið í føroyska sam- gnum hevur serliga no innan vanlig mans- k Í 1 har gur munur er å, tad vil nillum 20 og 40 im 1000 kvinnur enn itt stórt tal. Eis í aldursbólkum eru kvinnur enn menn. Hans Pauli Stróm aldursbólkinum. F