mikudagur 14. juli 2010síða 42

Mikudagur 14. juli 2010 · Nr. 107 42 Sosialurin Leo Poulsen Heimara Helvt er størsti av trimum hagum í Nólsoy. Oygg­in er luta í 48 merkur, sum er eitt óvanliga stórt marka­tal í mun til støddina av oynni. Hetta kemst av, at oygg­in er rík av fugli og var ei­si­ni fyrr mett sum gott reka­pláss, eins og fleiri látur eru runt oynna. Borðan er minsti haga­ part­ur­in og ber 12 merkur. Mið­an ella Junkarshagi ber 14 merkur, meðan Heimara Helvt ber 22 merkur. Ikki bert í markatali er Heima­ra Helvt størst, hon ber eisini lutfalsliga fleiri á­seyð­ir enn hinir báðir haga­ part­ar­nir. Meðan Borðan van­liga tekur 7-8 upp á mørk­ ina, og Junkarshagin tek­ur 8-9, so taka teir vanliga ein­ ar 12 seyðir upp á mørkina í Heimar­u Helvt. Ymsu fjøllini í Heimaru Helvt verða eisini gingin yv­ ir tveir dagar. Vanliga verður far­ið á Urðina, teir rópa, ein dag, meðan teir reka Dalar­ nar og vestari síðu ein annan dag. Leygardagin var tað so vest­ara síða og Dalarnar, ið rikn­ir vórðu. Partur av manningini fer nið­an á oynna, rekur seyðin suð­u­r móti markinum og so om­an av. Annar partur av av fjallmanningini rekur so seyð­in undan sær suður á Tjør­nu­nes og heldur honum til har, inntil menninir ko­ma oman av oynni við seyði­num haðani. So verður alt rikið saman heim móti bø­garði­ num, har nýggja rættin hjá Heima­ru Helvt er bygd fyri fá­um árum síðani. Konubrot Farið varð frá húsum klokk­ an átta, men sum so ofta dregur nakað út, áðrenn hild­ið verður á oynna. Rut­ an passar eisini soleiðis, at Ternan fer av Havnini klokk­ an 7.55 og er tí í Nólsoy klokk­ an 8.20. Nakrir av fjall­monn­ un­um komu við Ternuni, so klokk­an leið væl at hálvgum nígg­ju, áðrenn lagt var til brots. Tað gekst kortini sra væl at reka, og um 11-tíðina vóru vit á rættini við fyrru gon­gu. So var at fáa sær ein góðan drekkamunn, sum konur og avvarðandi at fjallmonnunum komum við út á rætt. Tað er altíð hug­na­ lig løta, og tosað verður um, hvus­su raksturin gekk, og hvus­su seyðurin sær út. Eftir drekkamunn og stutta hvíld leggur ann­ar helmingurin av fjall­mon­nu­ n­um til brots suður í Dalar, með­an hin helmingurin er eftir á rættini og klippir seyði­num í fyrru gongu. Tíðirnar broytast nógv, og farið er knossið, tá menn knúl­vað­ust á knøum at klip­ pa niðurbundnum seyði. Nú verða ærnar settar í »gapi­ stokk«, og standa tí up­pi, meðan klipt verður. Allar­ helst klippa tveir mans hvør­ ja­ri ær, ein á hvørjari síðu. Hetta gongur skjótt, men á Borðuni eru teir enn meiri framkomnir og nýta eld­riv­n­ an saks at klippa við, og tað gongur uppaftur nógv skjót­ ari. Hendan dagin var ein av fjall­monnunum 20 ára gamla Bar­bara Andreasen, og fyri ha­na er fjallgonga als einki nýtt. - Eg mundi vera um 9 ára ald­ur, tá eg var á fjalli fyrstu ferð. Mær dámar tað sera væl og eri so at siga altíð við, sig­ ur Barbara Andreasen. Og hon ikki bara gekk aft­ an á seyðinum undir rakstri. Hon hjálpti til í rættini, tók bæði lomb og ær og fírdi ikki fyri at klippa eisini. Hundarnir avgerandi Tað gekk væl í hond hendan dag­in, so tá menn komu á rættina við gonguni suð­u­ri úr Dølum, var mest sum lið­ ugt at klippa fyrru gong­uni. Nú fóru menn so undir at geva medisin og at marka lomb­ini. Tey verða sproytað fyri brásótt og fáa sprænt med­i­sin niður í hálsin fyri orm og tílíkt. Hartil verður stroytt eitt sindur eftir rygginum móti seyðalús. Annars má sigast, at seyða­rakst­ur hevur broytt seg munandi seinastu fáu ár­ ini. Góðir seyðahundar vórðu fyrr roknaðir at vera hundar, sum kláraðu at renna eftir seyði­num og bíta teir, jú verri, jú betri. Hundarnir vóru ofta púra óvandir, og kun­di finna upp á at storma inn í gonguna við tí úrsliti, at alt slapp. Og so at manna um aft­ur. Í dag eru seyðahundar veru­ligir seyðahundar. Teir verða vandir næstan dag­ liga, og summir luttaka entá í altjóða kappingum fyri seyða­hund­ar. So sigast kann, at fyrr run­nu hundarnir fyri hjá Hundarnir ge Á Fjalli Leygardagin vóru nólsoyingar á fjalli í Heimaru Helvt, har tvær tær seinastu av trimum gongum vórðu riknar í rætt. Hundarnir eiga í dag meginpartin av rakstrinum, og í mun til fyrr, eru tað nú menninir, sum ganga fyri hjá hundunum Rikið verður heim eftir síðuni Reka