leygardagur 24. januar 2004síða 2

2 Nr. 16 - 24. januar 2004 Nr. 16 - 24. januar 2004 3 2003 var tað heitasta árið, sum nakrantíð er mált á í Havn. Miðalhitin var 7,7 hitastig, men danska veðurtænastan dugir ikki at siga, hví tað var so heitt VEÐUR Eyðun Klakstein 2003 var eitt óvanliga heitt ár í Føroyum, og mátingar- nar, sum vóru gjørdar í høvuðsstaðnum, vísa, at tað ongantíð áður hevur verið so heitt sum í fjør. Dansk Meteorologisk Institut (DMI) hevur hevur roknað út, at miðalhitin í Havnini í 2003 var 7,7 hita- stig, og hetta er hægsti miðalhitin, sum er máldur síðani 1873, tá ið hitamál- ingarnar byrjaðu. – Tað var óvanliga heitt í fjør. Tað er ikki bara tí, at tað er eitt gott summar, men líka so nógv tí, at aðrir mánaðir vóru heitari enn vanligt, sigur Petur Skeel Jacobsen, veðurfrøðingur, sum metir um veðrið fyri Sosialin. – Heistasti dagur í apríl mánaði í fjør var Skírisdag- ur, tá tað vóru heilti 18, 3 hitastig. Tað var sum ein góður summardagur, greið- ir hann frá. Alsamt heitari Mátingarnar fyri árini frá 1961 til 1990 vísa, at miðalhitin í Havn var 6,6 hitastig, men seinastu árini hevur miðalhitin fleiri ferðir verið hægri, enn van- ligt var. Í 1997 var miðalhitin 7,2 hitastig, og seinastu trý árini hava øll verið yvir miðal. 6.7 stig í 2001, 7,4 í 2002 og so 7,7 í 2003. DMI ger onga niðurstøðu um, hví tað er vorðið heitari í Føroyum. – Um tað er ein avleiðing av globalu hitingini er framvegis ov tíðliga at siga við vissu, heldur John Cappelen, veðurfrøðingur hjá DMI, sum hevur gjørt útrokningina av hitanum í Havn. – Vit fylgja væl við broytingunum, men skulu eisini minnast til, at tað framhaldandi fara at verða sett veðurmet kring heim í framtíðini, sigur hann. Fór at vaksa við sóltímum DMI hevur mált hita í Før- oyum síðani 1873, og í dag verður hitin máldur í Havn, Mykinesi, Fugloy og Akra- byrgi. Harafturat verður veðrið eisini mált á flogvøllinum, men tað er ikki av DMI. Petur Skeel Jacobsen skrivaði í fjør bók um veðr- ið í Føroyum síðani 1875, og hann gjørdi upp, hvussu nógvir sóltímar hava verið í Havn. Har eru ábendingar um, at føroyingar hava fingið meiri sól seinastu 20 árini. – Í fleiri ártíggjund mink- aðu sóltímarnir í Føroyum, men í 1981 kom vend í, og tá fór aftur at vaksa við sól- tímum, sigur hann. Eisini heitari í Grønlandi DMI hevur eisini gjørt upp, hvussu hitin var í Grøn- landi í fjør, og har var eisini talan um eitt óvanliga heitt ár. Í Pittuffik í Útsynnings- grønlandi var hitin tann hægsti síðani 1948, og í Tasiilaq heitasta árið síðani 1895. Fleir aðrastaðni var eisini millum heitastu ár í Grønlandi nakrantíð. Í bygdini Nuussuaq í Upernavík Kommunu merkir veiðimenninir, at hitin er hægri enn vanligt. Har darvar økti hitin veið- ini hjá teimum, tí ísurin kemur seinni á árinum, og veðrið er óstøðugt seinni á árinum, og tí eru færri dagar, har teir kunnu veiða. Í dag roknar DMI við millum 6 og 8 hitastig kring landið. Sveittabrot í høvuðsstaðnum: Havnin setti hita- met í 2003 Tvey amerikansk tíðarrit halda, at fløgan hjá Teiti Lassen var millum tær bestu útgávurnar í USA í fjør TÓNLEIKUR Eyðun Klakstein Bæði Slant Magazine og Boston Metro halda, at útgávan hjá Teiti Lassen, Poetry and Areoplanes, var millum tær bestu á ameri- kanska marknaðinum í 2003. Tá ið hugsað verður um stóru rúgvuna av tónleiki, sum verður givin út í USA á hvørjum ári, so er tað einki minni enn eitt bragd, at Teitur av summum verð- ur taldur millum tey bestu. Slant Magazine hevur útgávuna hjá Teiti við í sínum Topp 10 fyri 2003, og Boston Metro dregur eisini hesa fløgu fram sum eina tí besta í farna ári. – Sum yndisligur og einsamallur singer/song- writer fær Teitur tað besta fram av troubadurum á síni fyrstu útgávu, skrivar Bost- on Metro millum annað um útgávuna hjá Teiti. Teitur Lassen skal næstu vikurnar spæla kring USA Teitur fær viður- kenning í USA Mátingarnar av hitanum í høvuðstaðnum vísa, at seinastu trý árini hava øll verið yvir miðal. 2003 var tað heitasta árið nakrantíð, síðani mátingarnar byrjaðu í 1873 Onkrir fjølmiðlar í USA halda, at Teitur Lassen gjørdi eina tí bestu fløguna á amerikanska marknaðinum í fjør Svínoyar Bjarni vil hava ein Yaris í skemtiligu útgávuni av føroyingasøgu hjá Grímu. Frumsýning verður leygarkvøldið SJÓNLEIKUR Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Sagt verður frá føroy-inga- søgu sum ongantíð áður á Meiarínum. Ì ein góðan tíma verður ferðast runt í føroyingasøgu til deyða Trónd í Gøtu. Alt verður sjálvandi ikki tikið við, men áskoðarin fær eitt gott innlit í føroy- ingasøgu. Leikarar eru Katarina Nolsøe og Kristina Hansen. Leikstjórnað hevur Ria Tórgarð. Tær tríggjar hava saman staðið fyri leikgerð- ini. Ria Tórgarð greiðir frá, at tær leggja stóran dent á søguna - at siga frá søguni. - Vit halda, at mál- bólkurin frá umleiðs tíggju ára aldur og eldri hevur verið forsømdur. Føroy- ingasøga er ómetaliga væl egnað at siga frá og spenn- andi við nógvum møgu- leikum. Vit vilja síggja, hvussu børn taka ímóti søg- um í einum sjónleikarhúsi, sigur Ria Tórgarð. Men hetta er kortini ikki bert at meta sum ein barna- leikur. Ein familjuleikur er kanska eitt betri orð at seta á. Leikararnir siga frá í einum serstakum málstíli. Nýtt verður nógv gerandis- mál. Ikki sørt av slang og meira ungdommiligum málburði fjeppast uppi í frásøgnini saman við nú- tíðar skemti. Eitt nú vil Svínoyar Bjarni hava ein Yaris. Eisini ein stórur partur av Brestiskvæðnum verður nýtt til lýsa part av søgu- gondini saman við øðrum kvæðum. - Tað vildi verið ógvuliga gott, um vit kundu vakt ans fyri kvæðunum millum tey ungu, sigur Ria Tórgarð. Eisini okkurt prik er at finna í leikinum. Miðflokk- urin fær í øllum førum eina heilsan av Meiarínum í leikinum. Strævið lív Tær báðar, Kristina og Katarina, sigur tað vera strævið lív at spæla hendan leikin. Tað krevur nógva orku at standa á palli og siga frá so leingi uttan stór- vegis steðgir. Men tær hava vant dúgliga og vænta, at tað fer at ganga heilt væl væl. Frumsýningin verður leygarkvøldið klokkan 19. Spælt verður síðani aftur sunnudagin kl. 16. Síðani verður spælt aftur hós- kvøldið kl. 20 og fríggja- kvøldið kl. 20. Fleiri sýn- ingar verða eisini, og ætl- anin er at spæla, so leingi fólk hava hug at síggja leikin. Serligur dentur verður lagdur á at spæla fyri skúl- um. Skúlarnir í høvuðsstað- arøkinum fáa fyrst møgu- leikan at koma á Meiaríið at hyggja. Ætlanin er eisini at fara kring landið við leikinum, sum hóskar seg sera væl at ferðast við. Katrin Bonde hevur gjørt búnarnar til Føroyinga- søgu. Ljós og ljóð hava Jónas Bloch Danielsen og Símun Pauli Hansen staðið fyri. Írskur leikur Á tíðindafundi hósdagin varð eisini avdúkað, hvør tann næsti leikurin hjá Grímu verður. Talan er um leikin Vakurleikadrotningin úr Leenane, sum írin Martin McDonagh hevur skrivað. Hann er kanska mest kendur í Føroyum fyri leikin Krypilin frá Inish- maan, sum Gríma spældi á heysti 2000. Egi Dam, sum leikstjórn- ar og hevur týtt henda leik, sigur, at talan er um ein leik, sum hóskar seg væl til føroysk viðurskifti. Leikurin fer fram í 1989. Hann snýr seg um mammu og dóttur, sum er læstar fastar í hvørjari aðrari. Leikurin er fullur av spenn- ingi og svørtum humori. Vakurleikadrotningin úr Leenane verður frumsýnd 20. mars. Telvingin um hvør skal manna landins leiðslu næstu árini er byrjað SAMRÀÐINGAR Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Politiski telvingin á Gamla apoteki er byrjað. Langt burturi frá veljarum. Tað er á Gamla apoteki, at landsins politiska fram- tíð verður avgjørd. Her tingast flokkarnir um, hvussu ein nýggj samgonga skal skipast. Klokkan níggju fríggja- morgunin fóru Sjálvstýris- flokkurin og Sambands- flokkurin á fund við sam- ráðingarleiðaran, Jóannes Eidesgaard, og hansara fólk. Hetta var tað seinasta, vit fingu við, áðrenn blaðið fór til prentingar. Hósdagin høvdu allir flokkar verið á fundi við Jóannes Eidesgaard til eitt innleiðandi prát. Jóannes Eidesgaard sigur, at hesin fundurin er ein fundur, har tosað verður generelt um ymisk mál. - Tað er natúrligt, at eg tosi við hesar flokkar fyrst, tá teir hava givið mær hetta mandatið, sigur Jóannes Eidesgaard. Aðrir flokkar skulu eisini vænta at verða bodnir til fundar. Jóannes Eidesgaard vón- ar at byrja rættiligar sam- gongusamráðingar um vikuskiftið. Lagið var gott á fólki fríggjamorgunin. Teir flestu tingmenninir hjá flokkun- um vóru við á fundinum. Føroyingasøga sum ongantíð áður Aftur lív á Gamla apoteki Sjálvstýrisflokkurin var væl mannaður til fundin fríggja- morgunin. Stjørnuskotið hjá Sjálvstýrisflokkinum, Malan Johansen, hevði fingið fundarboð. Á myndini sæst eisin nývaldi tingmaðurin hjá Javnaðarflokkinum, John Johannesen. Mynd: Jens Kristian Vang Katarina Nolsøe, v.m., og Kristina Hansen siga frá føroyingasøga á ein serstakan hátt á Meiarínum Mynd: Jens Kristian Vang C M Y K 3 2