mikudagur 8. juni 2011síða 8

Mikudagur 8. juni 2011 · Nr. 66 8 Sosialurin Vilmund Jacobsen Skiparin á Arctic Viking, Bjar­ni Petersen, er onga løtu í iva um, at útlut­an­in av makrel­til­feingi­num er størsta skandala í før­oysk­ari fiskivinnusøgu – ein skan­ da­la, sum fer av bakk­a­stok­ki nú 20. juni, tá hin fyrri part­ ur­in av olympiadiska fiski­ skapi­num eftir makreli fer at byrja. - Sum út sær í løtuni, verð­ur skommin fullkomin, tá 40.000 tons av ogn Føroya fólks við kunngerð verða søpl­að burtur til minst møgu­lig­an prís, ringastu dygd – og til minst møguligt arbeiði á landi í Føroyum. Bjarni Petersen sigur, at soleiðis, sum hann sær makrel­málið í løtuni, koma í minsta lagi 18 skip at liggja klár at loysa hin 20. juni, tá fiskiskapurin eftir fyrra helm­ingi av felagskvotuni byrjar. - Onnur 18 skip eru eisini meiri ella minni klár, men kun­nu ikki loysa, tí teimum vant­ar reiðskap. Tvey samdøgur Bjarni Petersen ímyndar sær, at øll hesi fyrstu 18 skipini kasta beinanvegin so skjótt, sum klokkan er farin av mid­ nátt hin 20. juni. - Øll hála nøkulunda í senn, og tá eini tvey sam­døg­ ur eru farin, eru tey fyrstu 20.000 tonsini av makreli upp­fisk­að. Skiparin spyr, hvar skipini tá skulu landa hesi umleið 20.000 tonsini? - Teir, sum møguliga liggja á feltinum, klára ikki at taka ímóti, og Faroe Pelagic í Kolla­firði klárar í mesta lagi at taka ímóti 1500 tonsum um døgnið. Hann vísir á, at nú eru tveir møguleikar eftir – antin at koyra makrelin í ”køstin” í Fuglafirði ella í onkran ann­ an ”køst” í Íslandi. - Eg stúri fyri, at ein stórur part­ur av hesum fyrstu 20.000 tonsunum verða land­ að fyri 2-3 krónur fyri kilo í stað­in fyri umleið 9 krónur fyri kilo. Bjarni Petersen sigur, at spá­dóm­ar hava annars verið um, at prísurin fyri frystan makr­el í august kanska fer heilt upp í einar 16 krónur fyri kilo! - Eg haldi, at hetta nærk­ ast tí, sum eigur at merkja mis­álit á sitandi stjórn fyri søpl­an av landsins ognum, sig­ur hann. Seinni partur Skiparin á Arctic Viking stúr­ ir fyri, at seinni part­ur­in av olympiadiska makrel­fiski­ skapi­num verður ikki stórt øðr­vísi, enn hesin fyrsti part­ ur­in verður. - Tá kemur ein umbygdur kin­versk­ur ”supertankari”, sum arbeiðir eini 1500 tons um døgnið – og eini trý onn­ ur útlendsk móðurskip – at liggja klár at taka ímóti makre­li. Úrslitið fyri okkum før­oy­ingar verður stórt sæð hitt sama. Føroysk skip koma at avreiða makrelin til hesi risaskip fyri umleið 3 krónur fyri kilo – og vinningurin fer at liggja hjá útlendingum, spá­ar Bjarni Petersen. Hann heldur, at tá liðugt er, og øll hesi 40.000 tonsini, sum verður felagskvota, eru fisk­að, kunnu vit spyrja, hvørj­ir vinnararnir vóru. - Svarið verður, at øll tap­ tu – og at ogn Føroya fólks gjørd­ist nummar sjokk, sum hann tekur til. Og skiparin leggur aftrat: - Er tað ikki ræðuligt at hugsa sær, at okkara kosnu menn og kvinnur – við hampi­ligum skili – skulu kunna gera slíkt. Og so hend­ ir slíkt enntá í Føroyum, har fólk skuldu havt hampiligt skil fyri fiskiskapi. Bjarni Petersen vísir á, at nógvar ávaringar hava verið frá skilafólki um ikki at bera so í bandi. - Nei, okkara kosnu myndug­leik­ar hava heldur valt at lurtað eftir væl skúl­ að­um fólki – við slett ongum skili fyri fiskivinnu, og hetta kemur helst at kosta før­ oyska samfelagnum 100-tals miljón­ir krónur í virðum, sum soleiðis verða søplað burt­ur, sigur skiparin. Makrelkvotan uppfiskað eftir fáum døgum - Eg haldi, at fólk als ikki hava gjørt sær greitt, hvussu langt úti tað er, at landsins virðir, sum makrelurin er, soleiðis verður søplaður burtur. At ein so stórur klumpur verður lutaður út sum felagskvota, kemur at merkja, at fyrsti partur av ”olympiaduni” helst verður liðugur eftir tveimum samdøgrum. Eg haldi, at hetta nærkast tí, sum eigur at merkja misálit á sitandi stjórn fyri søplan av landsins ognum, sigur føroyskur rækjuskipari Eg stúri fyri, at ein stórur partur av hesum fyrstu 20.000 tonsunum verða landað fyri 2-3 krónur fyri kilo í staðin fyri umleið 9 krónur fyri kilo BJARNI PETERSEN