fríggjadagur 10. juni 2011síða 9

9 Fríggjadagur 10. juni 2011 · Nr. 67 Sosialurin Uni Holm Johannesen Nýggja listabókin sigur ikki sonnu søguna um føroyska list. So hvassorða vóru 33 lista­fólk í brævi til Listasavn Før­oya og Mentamálaráðið í síðstu viku. Tey halda, at bókin “SEKEL – Færøsk Kunst i Hundrede År”, sum Mikael Wivel og Listasavn Før­oya gav út í apríl, er ov sub­jektiv, at hon kann virka sum tann almenna føroyska lista­søgan, sum hon skal eit­ ast at vera. Martin Næs er stýris­ for­maður fyri Listasavn Føroya. Hann sigur, at bókin er ikki einsamalla almenna listasøgan. Tað er ein niður­ støða, sum listafólkini eru komin til. – Tað er rithøvundurin og listfrøðingurin Mikael Wivel, sum hevur skrivað bókina. Tað, sum ein høvundur hev­ ur lagt navn til, stendur fyri hansara egnu rokning. Listasavn Føroya hevur givið bókina út og fyrrverandi stjórin hevur verið ritstjóri. Hansara leiklutur hevur verið at leggja bókina til rættis, útvega myndir, fígg­ ing og annað. Stýrið fyri Lista­savnið hevur hvørki í hesari útgávuni ella øðrum útgávum seinnu árini virkað sum ritstjórn, og vit hava ikki mett tað sum okkara uppgávu at ritstýra bókum ellla framsýningum. Hetta hevur Listasavnið havt ein stjóra at gera, sigur Martin Næs, stýrisformaður. Kinna Poulsen er ein teirra, sum hava skrivað und­ir mótmælisskrivið. Hon setir spurnartekin við grund­ gev­ingarnar, at høvundurin stendur við evstu ábyrgdini. – Tað kann sjálvandi disku­terast, tí rokningina fyri bókina rindaði Listasavnið við stuðuli frá ymiskum før­oyskum og donskum grunn­um, skrivar hon á Lista­blogginum, listinblog. blogspot.com. Listasavnið hevur stuðl­ að útgávuni við 600.000 krónum. Harmast listastríðið Listafólkini finnast millum annað hvassliga at umrøðuni av listastríðnum, sum verður lýst á ein partískan og av­ markaðan hátt við seks regl­ um, sambært teimum. Mikael Wivel skrivar í bókini, at tað er grafikarin Jan Andersson, sum stjórnar føroyska lista­ stríðnum. Birgir Kruse, for­maður í Steinbrá, er ein teirra, sum harmast hesa niður­støðuna. – Hví Mikael Wivel, løntur av Føroya Listasavni, skal leggja Jan Andersson undir at leiða eitt sonevnt føroyskt listastríð, kennist mær so av allari leið, at eg má mótmæla og geri tað á hesum staði. Tey orð, ið verða kastaði Jan og Steinprenti fyri eru ikki bara skeiv og órættvís, men eisini illviljað. Sum formaður í Steinbrá vil eg vísa aftur hesum pástandi og átala hesi óverdugu orð, skrivar hann í sínum bloggi. Martin Næs, stýrisfor­ mað­ur, harmast eisini um tær seks reglurnar á síðu 326 í bókini. – Ein so trongdskygd lýs­ ing er eftir mínum tykki jánka­slig og lækkar um virð­ið av ritverkinum sum heild. Eg harmist og haldi tað vera óheppið, at bókin er vorðin íkast í stríðið, sum í veruleikanum einki átti at havt við Listasavnið at gjørt, sigur Martin Næs. Bókin skal ikki týðast Listafólkini vilja fegin hava eitt lyfti um, at bókin verður ikki týdd til føroyskt og givin út við tekstinum í verandi líki. Martin Næs, stýrisformaður, ger greitt, at nevndin hevur framvegis ikki viðgjørt tann spurningin. Hann takkar lista­fólkunum fyri, at tey gera vart við sína hugsan, og tað verður sjálvsagt tikið við í við­gerðini. – Tað er rithøvundurin, sum eigur rættindini til tekstin í bókini, eina og aleina. Tað er rætt, at Lista­ savn Føroya ger av, hvat tað vil brúka sínar pengar til, og tað verður sjálvsagt lurta eftir viðmerkingunum í eini møguligari viðgerð av før­ oyskari útgávu, sigur hann. Kinna er ikki nøgd Kinna Poulsen skrivar í Lista­ blogginum, at tað er neyðugt, at lesarin av bókini veit, at teksturin hevur slagsíðu og er søgureingjandi. Hon setur fram sum krav, at tað skal fráboðast alment. Listafólkini, sum hava skriv­að undir mótmælis­bræv­ ið, meta, at listaviðgerðin í bókini hevur slagsíðu til fyri­muns fyri nøkur ávís lista­fólk, men til bága fyri onnur, sum fáa negativa umrøðu. Kinna Poulsen vísir á, at lista­menn sum Tórbjørn Olsen, Hans Pauli Olsen, Zachari­as Heinesen eru lýstir sum hálvvánaligir listamenn, sum hon tekur til. Tað er ikki av listar­ligum áðum, men av makt­politiskum áðum. – Teir skulu heilt einfalt líða fyri, at teir ikki stuðlaðu fyrrverandi leiðaranum í Listasavninum undir lista­ stríð­num, skrivar Kinna Poul­sen. Hon leggur afturat, at tað ber nærmast ikki til at fata stóra bókaverkið, við heitinum “Sekel Færøsk kunst i 100 år” og búmerkinum hjá Listasavninum á permuni, sum annað enn eina almenna listasøgu. Kinna Poulsen vil hava, at Listasavnið tekur frástøðu frá bókini. – Nú vóna vit bara, at nevnd­in tekur avleiðingarnar av hesi ábyrgd og alment tekur frástøðu til Sekel, skriv­ar hon. Martin Næs, stýris­for­ mað­ur fyri Listasavn Før­ oya, Nils Ohrt, stjóri á Lista­ savninum, og lista­fólkini, sum hava skrivað undir mót­mælisbrævið, vóru á fundi miku­kvøldið. Nevndin í Lista­savninum fer nú at við­gera málið. Listafólkini eru í opnum stríði – Tit skriva, at talan er um eina almenna føroyska listasøgu. Hetta er ein niðurstøða, sum tit, sum hava skrivað undir opna brævið, koma til. Bókin einsamøll er ikki tann almenna føroyska listasøgan, svarar Martin Næs, stýrisformaður fyri Listasavn Føroya, listafólkunum, sum mótmæla listabókini hjá Mikael Wivel Listafólkini finnast millum annað at teim­ um seks regl­ un­um á síðu 326, sum umrøður listastríðið. Mikael Wivel skrivar soleiðis í bókini: "(...) Færøernes Grafiske Værksted, en institution, der ledes af den danske litograf Jan Andersson. Den blev etableret i 1999 og var tidligere knyttet til kunstmuseet i Torshavn, men har nu fået sine egne, lyse lokaler i et pakhus på havnen. Værkstedet har siden sin start været en aktiv medspiller i det færøske kunstliv - og dét både på godt og ondt. Det har således været med til at øge interessen for den grafiske kunst på Færøerne og også arbejdet på et så højt kvalificeret niveau, at det har tiltrukket gode kunstnere udefra, eksempelvis danskerne Per Kirkeby og Erik Heide. Men samtidig har det desværre også taget parti for en lille, magtfuld klike af færøske kunstnere som siden 2004 har isoleret sig i en form for splendid fornærmelse, uden at dette dog har hindret dem i at arbejde støt og nedbrydende på de indre linjer for at skade dem, de opfatter som deres modpart. Der har været tale om en billedstrid, som i ren uforsonlighed kun lader sig sammenligne med den man finder i visse islandske sagaer. Njals Saga, eksempelvis, hvor de gode dør og de onde ler." Tað er rithøvundurin og listfrøðingurin Mikael Wivel, sum hevur skrivað bókina. Tað, sum ein høvundur hevur lagt navn til, stendur fyri hansara egnu rokning að ber nærmast ikki til at fata stóra bókaverkið, við heitinum “Sekel Færøsk kunst i 100 år” og búmerkinum hjá Listasavninum á permuni, sum annað enn eina almenna listasøgu, heldur Kinna Poulsen