hósdagur 29. januar 2004síða 8

Nr. 19 • hósdagur • 29. januar 2004 • 78. árg. Vit síggja tey um allan býin, skeltini hjá bilverkstaðnum Bil- skrokk í Slættanes- gøtu í Havn. Í 1990 stovnaði Brynleif B. Askildsen Bilskrokk, sum er ein serverk- staður fyri upprætt- ing og lakkering BILVERKSTAÐUR Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Um vit hyggja at gongdini tey seinastu 30- 40 árini ber til at staðfesta at av øllum teimum persónum, sum hava lært til bilmekanikara, eru tað sera fáir sum halda fram í hesum starvi. Hvat orsøkin er til tess, eru tað nokk ymiskar meiningar um. Ein av teimum sum fór í læru sum bilmekanikari við tí fyri eyga at stovna sín egna bilverkstað, er 33 ára gamli havnarmaðurin Brynleif B. Askildsen. Hann hevur altíð havt stóran áhuga fyri bilum og fór sum 15 ára gamal í læru hjá Bilfríðkan í 1986. Hann bleiv beinanvegin bitin av fakinum og dámdi arbeiði sera væl. Tað var alla tíðina ein dreymur at fara víðari við egnum bilverkstaði og stutt eftir lokna útbúgving, byrj- aði hann sum sjálvstøð- ugur. Byrjaði í garaguni Bilskrokk var stovnað í 1990 har Brynleif sjálvur er stjóri og eigari. Byrjað var í eini garagu í Leivsgøtu við smærri skaðum, eftir fáum árum mentist virksemi á bilverkstaðnum, og tørvur var á størri plássi. Í november 2002 var flutt inn í størri og rúmligari bygning í Slættanesgøtu 9 har Bilskrokk nú heldur til. Bygningurin hevur stór høli við sproytikabinu og betri møguleikar at hjálpa við- skiftafólki við bilskaðum sum t.d. lakkering, trygg- ingarskaðum, buglum, rusti og mongum øðrum. Stórir sum smáir skaðar verða afturgjørdir. Er talan um størri skaðar og bilurin t.d. er vorðin skeivur, verður upprættingarbonk- urin brúktur. Í løtuni starv- ast 6 fólk hjá Bilskrokk. Peugeot víðkar í Kina Peugeot og kinesiski samstar vsfelagin Dongfeng víðka fram- leiðsluna í Kina og hava gjørt ein íløgu uppá 600 milliónir evrur í kinesiska marknaðin. Fyrsta kvartal í ár kemur fyrsti kinesiskt fram- leiddi Peugeot á kinesiska marknaðin. Bilurin verður gjørdur við støði í Peugeot 307 Kelda: Motor Magasinet RAV4 facelift Toyota RAV4 árgang 2004 er komin í eini nýggjari dagførdari útgávu við t.d. nýggj- um forlyktum og køl- aragittari, eins og bil- urin er smartari innan. RAV4 er tann best umtókti SUV í Evropa Kelda: Motor Magasinet ‘ Sótfiltur til dieselbilar Týsku myndugleikar- nir vilja nú hava at allir dieselbilar, eisini lastbilar, skulu hava sótfiltur, og tað skal helst verða langt áðrenn EuroV um- hvør visreglur nar koma í gildi í 2010 Kelda: Motor Magasinet Brynleif B. Askildsen: Altíð droymt um egnan bilverkstað Starvsfólkini hjá Bilskrokk, f.v. Jógvan Kári í Giljum, lakkerari, Pætur Hentze, verkstaðsleiðari, Suni Johannesen, plátusmiður, Brynleif Askildsen, stjóri, og Høgni Sigurðsson, plátusmiður. Árni Silvurstein vantar á myndini Mynd: Jens Kristian Vang Brynleif B.Askildsen framman fyri Bilskrokk í Slættanesgøtu Mynd: Jens Kristian Vang Bilskrokk er ein nútímans lakkerings- og upprættingar verkstaður við góðum arbeiðsumstø ðum Mynd: Jens Kristian Vang 15 14 Nr. 19 - 29. januar 2004 Felagið hjá fiski- skipum og útróðrar- bátum, Føroya Ráfiskaseljarafelag, afturvísir ivasama samanbering av fiskaprísum og vísir á at tað vanliga loysir seg at landa í fremmandari havn FISKIVINNA Búi Tyril tyril@PRnewsMedia.com Ein søga í fjølmiðlunum um at tað loysir seg ikki at selja fisk uttanlands hevur fingið tað annars so tigandi felagið hjá fiskiskipunum og útróðrarbátunum, Før- oya Ráfiskaseljarafelag, at tríva í pennin við skørpum afturvísingum av tilfarin- um, sum stavaði frá sam- skiparanum í Føroya Rá- fiskakeyparafelag, Agnar Jensen. Samstundis sum Ráfiska- seljarafelagið hevur skrivað bræv til Føroya Ráfiska- keyparafelag við rættleið- ingum í málinum, sendir felagið út eitt tíðindaskriv har funnist verður at út- spælinum frá keyparafel- agnum fyrr í vikuni, og har ein røð av týðandi tættum við atliti til hagtøl í tilfarin- um verða eftirlýstir. Á tí veiðandi síðuni av fiskivinnuni undrast fleiri á framferðina hjá Føroya Rá- fiskakeyparafelag sum, utt- an at hoyra seg fyri hjá teimum ið varða av fiski- skipunum, almannakunn- gjørdi eina samanbering av avreiðingarprísum í Føroy- um og aðrastaðni. Tann provokerandi sam- anberingin hjá keyparafel- agnum undir yvirskriftini »Tað lønar seg illa at útflyta heilan fisk« verður soleiðis víst aftur sum skeiv, í og við at grundleggjandi faktorar eru hildnir uttan fyri mynd- ina. Til dømis stendur ikki eitt orð um at ein stórur partur av tí toskinum ið fer av landinum er sokallaður ‘Ryggja toskur’ sum er minni kvalitativur og bílig- ari enn annar toskur ið verður avreiddur í Føro- yum. Tað sama ger seg galdandi við upsa: fiska- virkini í Føroyum vilja ofta ikki taka ímóti upsa tí tey hava ikki ta neyðugu fram- leiðslu orkuna, og hetta er serliga galdandi fyri tann smáa upsan ið so at siga altíð má av landinum. Tjena uttanlands »Samanberingin hjá Rá- fiskakeyparafelagnum sig- ur tíverri einki um ta sann- roynd at tey føroysku virk- ini eru ikki sinnað at keypa tann tosk ið føroysk skip veiða á Íslandsrygginum,« ljóðar millum annað í tíð- indaskrivinum frá seljara- felagnum. »Hvat gerst við hendan tosk?« verður síð- ani spurt. »Ei heldur verður sagt eitt orð um at okkara fiska- virkir í veruleikanum hava ongan áhuga í ávísum upsa- støddum, hóast hesar væl kunnu umboða stórar partar av veiðuni hjá serliga par- trolarunum; og tað sama ger seg galdandi fyri ávísar hýsustøddir. Ein annar tátt- ur sum dettur niður ímillum er tann royndi lutur at tey føroysku fiskavirkini megna ikki yvirhøvur at geva nóg mikið fyri flatfisk og rud.« Seljarafelagið vísir á at prísgongdin hevur verið ójøvn millum teir ymisku høvuðsbólkarnar av fiski- skipum; at tað hevur gingið afturá við prísunum hjá teimum ið hava landað í Føroyum. Síðani kemur ein hvøss konstatering um lemmatrolararnar, nevni- liga at teir tjena betur – og selja uttanlands. »Um hugt verður at mið- al avreiðingarprísum í 2003 í mun til 2002, so er sum heild talan um príslækking- ar fyri allar bólkar uttan ein, nevniliga teir lemma- trolarar ið royna á djúpum vatni.« »Talan er um ein greiðan mun á gongdini í miðal avreiðingarprísum hjá lemmatrolarum og hinum bólkunum av fiskiskipum; tá tosa vit um verulig tøl bygd á avrokningar fyri alt árið.« »Sum einasti bólkur, hava lemmatrolararnir landað so at siga alla sína veiðu beinleiðis í útlendsk- ari havn.« Aftan á kritikkin bjóðar seljarafelagið tó keypara- felagnum í breitt samstarv og leggur upp til samskifti um fiskivinnuligar spurn- ingar. »Eg vil sum formaður í Ráfiskaseljarafelagnum bjóða nevndini í Ráfiska- keyparafelagnum at sam- skifta við okkum tá talan er um at viðgera hvat sum loysir seg fyri skip og virk- ir,« skrivar Árni Joensen vegna Føroya Ráfiskaselj- arafelag. »Tað liggur í áhuganum hjá øllum pørtum í fiski- vinnuni at royna at fáa mest møguligt burtur úr tí rávøru hetta landið eigur; kunnu vit í felag koma fram til betri hættir og prísir í opnari og erligari kapping, so tænir tað øllum samfel- agnum.« Annars hava Ráfiskaselj- arafelagið og Ráfiskakeyp- arafelagið góðar royndir av sínámillum samstarvi, so sum Kassamiðstøðin. Fel- ags áhugamálini, sum ikki minst liggja í einari heilsu- góðari føroyskari fiski- vinnu, hava hóast alt eina størri tyngd enn kappingin. Hetta framgongur eisini av einum nýggjum initiativi feløgini hava tikið í sam- starvi við Fiskamarknað Føroya við tí fyri eyga at byggja ein altjóða fiska- marknað. Eru huldumenn ikki vinir við Fiskavirking so eru teir í øðini um at við lóg verða noyddir at bjóða burturvístan fisk fram á uppboðssølu og gjalda dýrt fyri tað áðrenn teir sleppa at útflyta fiskin FISKAPRÍSIR Búi Tyril tyril@PRnewsMedia.com Fleiri eygleiðarar innan fiskivinnuna vilja vera við, at eitt de facto monopol hjá teimum báðu stóru al- mennu aktørunum í vinn- uni, Føroya Fiskavirking og Føroya Fiskasøla, hevur verið við til at skapa eina óhepna støðu fyri fiskiskip og nógvar smærri fiskaút- flytarar. Uttan mun til um Fiska- virking og Fiskasølan verða mettar sum væl virkandi og væl riknar fyritøkur, so uppliva óheftir fiskaútflyt- arar so væl sum eigarar av fiskiskipum, at prísmekan- isman á Fiskamarknað Før- oya er vorðin ógvuliga stat- isk og ikki longur virkar, sum hon gjørdi fyri nøkrum árum síðani. Orsøkirnar til hetta verða lutvíst adresser- aðar til trýstið frá teimum báðum »stóru«, men enn meira til tann tvingsil, sum við lóg noyðir so nógvan fisk um uppboðssøluna. Trupulleikin er, at eingin torir at leggja kristið navn til og tala Rom ímóti. Men eftirsum nógv av tí vit hoyra vísir seg at ekkóa ymsastaðni í fiskivinnuni, valdu vit á hesum sinni at lata nakrar huldumenn sleppa fram at mikrofonini. – Fiskamarknaðurin virk- aði sera væl tey fyrstu árini, og tá blómaði alt í vinnuni við dynamikki í prísunum og nógvum smáum aktør- um, staðfesti ein fiskaút- flytari, sum samstundis ræddist fyri at seta seg í óheppið ljós í mun hægri maktir. – Nú er tað mesta kódn- að, og hetta er hent so hvørt sum effektirnar av tí lógar- liga tvingslinum hava gjørt seg galdandi; sum er gevur skipanin einans rúmd fyri sera fáum aktørum við stór- ari fíggjarligari orku. Í praksis er ein stór kapping- aravlaging farin fram við hjálp av skattgjaldarans pengum. Landing hjá Fiskamarknað Føroya, Toftir Foto: Maria Olsen / PRnewsMedia.com Fiskiskip afturvísa samanbering av avreiðingaprísum Vilja tiðna frystar fiskaprísir framhald á síðu 18 C M Y K 14