fríggjadagur 24. juni 2011síða 38

Sosialurin nr. 72 · 24. juni 2011 6 Valevni Uni Holm Johannesen uni@sosialurin.fo Billy Adamsen, sum er fyrrverandi spuna­smiður hjá Poul Nyrup Ras­ mussen, vendir eisini kanónini móti politik­arunum. – Fatanin er ofta, at tað eru journa­ listarnir, sum ikki gera sítt arbeiðið til lítar. Tað er eisini lutvíst rætt. Tað eru sanniliga eisini politikarnir, sum eru orsøkin til mongu persónsstríðini í fjøl­miðlunum, sigur hann. Feskasta føroyska dømið er eljustríðið millum fyrrverandi partamenninir í Tjóðveldi, Høgna Hoydal og Sjúrð Skaale. Stjórnarskipanarmálið, sum bar við sær, at Sjúrður Skaale fór úr flokk­inum, var ikki persónsstríð, men um fatanir og metingar av fólkaræði og rættindum hjá Føroya fólki, skrivaði Høgni Hoyal tann 18. mai. – Tað er sjálvandi væl skilligt, at fjølmiðlarnir vilja viðgera eitt mál, har álvarsligar ákærur verða settar fram. Ikki minst millum floksfelagar og ímóti floksformonnum. Men tá haldi eg, at fjølmiðlarnir sum minsta mark eiga at finna fram, greina og meta um fakta í málinum, helt formaðurin í Tjóð­veldi. Sjúrður Skaale tók undir við sjónar­ miðnum hjá Hoydal. – Persónsstríð kveikir altíð áhuga hjá journalistum. Tí var tað sum at festa í krút tá eg herfyri, í einum illsinnisglepsi á netinum, kallaði Høgna Hoyal »óluk­ sáliga frekan«. Miðlarnir ringdu straks at frætta meira. Journalistarnir hava gjørt lítið at fortelja fólki, hvat stendur í uppskotinum til hesa góðu stjórnar­ skipan. At eg læt áðurnevna lýsingar­ orð gleppa frá mær, hevði størri áhuga. Men pressan setir dagskránna, skrivaði Sjúrður Skaale tann 27. mai. Tíðin, har røðarapallurin í Løg­ting­ inum, valfundirnir í bygdarhúsunum og alinlangar greinar í partapolitsku bløð­unum vóru samskiftispallarnir, er væl og virðiliga farin. Politikarin skal marknaðar­føra seg og síni sjónarmið í útvarpinum, sjónvarpinum, politiskt óheftum bløðum, á tíðindaportalum á inter­netinum, bloggum og øðrum. Tað verður eisini karmurin um næsta løg­ tingsval. Tað er her, at stríðið um at­ kvøðurnar verður. Úrslitið er, at politikkur er vorðin til ein sjónleik í fjølmiðlunum. Tað er spell, tí virðingin fyri politikkinum er minkað av politiska ruðuleikanum í miðlunum. Sum Johan Dahl, landsstýrismaður tók til í Sosialinum, tá Kringvarpið fór at varpa frá løgtingsfundunum, eru fundirnir eisini ein sjónleikur. – Tá sjónvarpingin í løgtinginum steðgar, fara politikarar at bera seg at sum vanligt, og løgtingslimir taka ikki orðið meir enn neyðugt. Tað er spell, at tað ikki ber til at geva lurtarum og hyggjarum møguleikan at síggja tað veruliga politiska arbeiðið – tað seriøsa arbeiðið, sum er í teimum ymsu løgtingsnevndunum – men bara sjón­ leikin í miðlunum, segði Johan Dahl tann 9. februar í 2007. Ósemjan millum persónar er meira áhugaverd fyri journalistar enn málið, persónarnir eru ósamdir um. Persónsstríðini fara sanniliga eis­ini at stinga seg upp undir hesum val­dystinum. Ósemjan er lættari og skjót­ari at fyrihalda seg til enn at fara í dýpdina við málinum. Hvør hevur ábyrgdina? Politikarnir spæla eins stór­an leiklut sum pressan, heldur Billy Adamsen, fyrrverandi spunasmiður hjá Poul Nyrup Rasmussen. Marknaðarføra seg sum einstaklingar Politikarar gremja seg ofta um, at miðlarnir varpa bara ljós á politisku orrusturnar millum politikarar. Tekur tú undir við teimum? – Tað eru ikki miðlarnir, sum skapa stríðsmálini. Tað eru politikararnir. Politisku málini hava altíð verið miðdepilin í politikki, annað hevði verið undarligt. Politikarar virka mun­ andi meira sum einstaklingar enn sum viðspælarar í dag. Teir markn­aðar­føra seg í miðlunum sum einstaklingar og seta sítt navn, og ikki navnið hjá flokkinum, undir politisku málini. Politikarar gera lítið og einki fyri at sleppa undan persónligu stríðs­mál­ unum. Men er tað ikki rætt, at krøvini til politikarar eru nógv størri enn áður? Teir skulu tekkjast veljarunum í miðl­ unum, og tað er púra einfalt ein treyt, at teir kunnu standa seg í miðlunum fyri at fáa atkvøður. – Tað er rætt. Tað er heldur ikki lætt at svara spurninginum, hví tað eru so nógv persónlig stríðsmál, sammett við fyri 20 árum síðani. Orsøkirnar eru fleiri. Kappingin millum miðlarnir eru økt munandi, meðan alnetið hevur ment seg støðugt. Tíðindaportalarnir eru fleiri enn nakrantíð, og tað hava ongan­tíð verið so nógvar dagligar søgur sum nú. Politikararnir skulu skilja seg burtur úr rúgvuni og gera vart við seg fyri at verða valdir. Borgarliga sam­ felagið, sum hevur vunnið seg fram seinastu árini, er eisini grundað á ein­ stak­lingar. Tú velur persónarnar, og ikki politisku flokkarnar, í dag. Tað er orsøkin til, at teir marknaðarføra seg sjálvar, heldur enn sín flokk. Tað ræður ikki um at hava rætt. Tað ræður um at sann­føra veljaran um, at tú hevur rætt. Tá er tað, at politikarar heita á spuna­smiðir um at hjálpa sær. Tann støðan er íkomin, tí tøknin hevur verið í ógvusligari menning. Tað kunnu hvørki politikarar ella fjølmiðlarnir verja Politikar­arnir kynda undir persóns­stríðini – Politikararnir draga sín egna persón við inn í politiska arbeiðið. Tað eru óteljandi dømi um, at tey fólkavaldu bjóða fjølmiðlunum heim at síggja, hvussu snøgg hús, tey hava, ella hvussu einstandandi góð foreldur, tey eru. Privatpersónurin og politikarin er mest sum sami persónur, og tað er orsøkin til persónsstríðini í fjølmiðlunum, heldur Billy Adamsen, rithøvundur og fyrrverandi spunasmiður