mikudagur 29. juni 2011síða 24

Mikudagur 29. juni 2011 · Nr. 74 24 Sosialurin Veruleiki og spuni í Gundadali Jógvan Arge formaður í mentamálanevndini í Havn Tað er gott, at nakað nú hendir við Tórsvølli. Tað er eisini gott, at Fótbólts­sam­ band Føroya og Tórshavnar býráð hava funnið eitt stev í málinum. Samstundis má tó ansast eftir ikki at fara heilt upp frá við alskyns fyrigyklan um aðrar ætlanir í Gundadali. Havi tí hug at greiða eitt sindur frá. Lagdur er fram ein so­ nevndur masterplanur ella heildar­ætlan. Meiningin við honum er at kunna síggja og meta um Tórsvøll og granna­lag í einum hugsaðum framtíðarhøpi. Masterplanurin sjálvur er ein neyðug skitsa, sum arbeiðast kann út frá, tá tey ymsu tøkini skula takast í royndunum at dagføra og nýtíðargera Gundadal. Men aftan fyri master­ planin liggur fyrst og fremst ynskið hjá fótbólts­myndug­ leikum og býarmyndug­ leikum at fáa gjørt sjálvan Tórsvøll til eitt virðiligt tjóðarstadion. Tórsvøllur er, sum er, ikki nóg framkomin til altjóða nýtslu. Hann hevur ikki tað at bjóða, sum í dag er minsta­ mát fyri eitt stadion, ið hýsir altjóða fótbólti. Har eru ikki ljós, har eru ikki nóg borðbarar umstøður til áskoð­arar og pressu, og sjálvur grasvøllurin er ein meira at kalla deyð íløga,tí hann tolir ikki nógva nýtslu. Fyrstu ætlanirnar Hesi trý viðurskiftini eru tey, sum í hesum umfari­ num verða drigin úr master­ plani­num til fremjingar. Tórs­havnar býráð og FSF hava longu avrátt at seta ljós­ini upp. Kostnaðurin er mettur til 16,5 mió kr. FSF fíggjar 12 mió og TK 4,5 mió kr. Arbeiðið ætlast at verða liðugt í september. Stungið er út í kortið, at sjálvur vøllurin verður lagað­ur til umhvørvið, og gras­líki verður lagt á hann, so ikki minst havn­ar­feløgini, men eisini landsliðini fáa meiri nyttu av vøllinum. Hetta skal fremjast í næstum. Sum triði liður í hesum fyrsta umfarinum skal vest­ur­síðan nýtíðargerast. Áskoð­ara­plássini verða dag­ førd, tey verða takt, og undir tekj­uni skal útbúnað­urin gerast, so hann lýkur krøvini til eitt altjóða fót­bólts­um­ hvørvi. Fíggar­ligu avgerðir­ nar um hendan partin eru mær kunn­ugt ikki av­greidd­ ar, og her steðga annars tær ætlan­ir, sum eru konkretar í løtuni. Eystur- og suðursíðan Í einum seinni umfari er lagt upp til at taka áskoðara­ plássini á eystursíðuni fyri. Hugsað verður um at dagføra tey og tekja tey. Hinvegin er ikki ætlanin at hava áskoðarapláss við endarnar. Masterplanurin sær fyri sær, at tann stóra tribunan suður eftir verður tikin niður, og bygningur reistur har a la bygningin við norðurendan. Hvussu hetta verður gjørt er ikki avrátt, men hugs­andi er, at annar áhug­ aður fær í boði at reisa og reka hendan bygn­ingin. Tað kann vera part­víst hotell, matstova og ymiskt annað, eisini møgu­leikar fyri innandura frítíðar­ virksemi. Næsta grannalagið Fara vit so út um sjálvan Tórs­vøll, eru næstu grann­ ar­nir HB og B36 húsini, Svimji­høllin og Gunda­dals­ høllin. Heilt nattúr­ligt er, at masterplan­urin eisini metir leysliga um hesar grannar. Men lat tað vera sagt, at broytingar í hesum bygn­ ing­um og møguligar ný­ byggingar eru ikki partur av teim­um avgerðum, sum eru tiknar. Hetta eru hug­skot, sum sponsku arkitektar­ nir hava lagt fram í sínum masterplani, sum FSF og býráðið hava biðið teir gjørt, men Tórshavnar býráð hevur ikki gjørt av, um nakað av hesum skal gerast á tann hátt, sum teir skjóta upp. Kommunan eigur ikki Gundadalshøllina, so ein út­ bygging av henni er fyrst og fremst avgerðin hjá eigar­ unum, ið eru Kyndil, Neistin og Fleyr. Hinvegin eig­ur kommunan stykkið millum B36 húsið og HB-hús­ið. Tað stendur sum eitt op millum tvey stásilig ítrótta­hús. Har skal eina ferð ger­ast okkurt. Men hvat tað verður, er ongin ætlan um enn. Heldur ikki hvør, ið fremja hana skal. Svimjihøll og/ ella baðiland So er tað tann besta svimji­ høllin í Norðurhøvum. Spaniólar­nir skjóta upp at byggja hana út, so størri hylur kann fáast til vega har. Lítil ivi um, at vit hava tørv á einum baðilandi og annars eini svimji­høll aftrat, skula vit upp á 50 metrar. Men tað er ein stórur spurn­ingur, um tað er skila­ gott at pilka við ta nú­ver­ andi høllina. Tí eru fleiri røddir ímóti. Loyvi mær at halda, at spanska ríslið um at skoyta upp í núverandi svimjihyl mest av øllum er eitt kosmetiskt íkast til Gundadal sum heild. Málið um nýggja svimji­ høll og/ella baðiland eigur at verða tikið upp í sínari heild, so vit fáa ta bestu framtíðarloysnina – uttan at skula stongja núverandi svimjihylin í langa tíð. Nú hoyrdi eg Dag og Viku hendan dagin tengja eitt hugskot um súkklustudning til havnarfólk saman við ætlaðu ítrótta­bygging­un­ um. Lat meg siga, sum er, at tað hugskotið fyrst og fremst prógvar, at Jacob Haugaard hevur ikki livað til fánýtis. Kann vælferð fara í fisk? TÍÐINDASKRIV frá Norðuratlantsbólkinum Fiskur og fiskiskapur er grund­arsteinurin und­ir væl­ ferðini í Norður­at­lants­havi. Høgni Hoydal, for­maður Tjóðveldis, mæl­ir til, at londini í Norður­at­lants­havi standa saman um rættin til og burðar­dygga nýtslu av okkara náttúrutilfeingi. Hann er í løtuni í Grønlandi, har hann í dag hevur hildið røðu á landsfundinum hjá grønlendska systur­flokk­ inum, Inuit Ataqatigiit (IA). Grønland, Ísland, Før- oyar og í stóran mun eisini Noreg eru dømi um, at tað ber til, heilt ella lutvíst, at byggja eitt nútíðar væl­ ferðarsamfelag upp við støði í fiskivinnuni, meðan fiskur og fiskivinna hava havt nógv minni týdning fyri vælferðarsamfeløgini í hinum norðurlondunum og restini av Evropa. “Londini í Norðurat­lants­ havi hava prógvað og eru livandi dømi um, at fiskur kann fara í vælferð. Men enn eru avbjóðingar og vandi fyri, at vælferðin eisini kann fara í fisk”, sigur Høgni Hoydal í røðu síni í dag. Londini í Norðurat­ lants­havi eru einastu lond í heimi­num, har búskapurin í so stóran mun er tengdur at veiðu av livandi tilfeingi, og har londini samstundis hava nútíðar fólkaræði og búskapir til at umsita, hava eftirlit við og til at góðska tilfeingið. Londini hava megnað – hóast søgu­lig mistøk og stríð um um­siting og eftirlit – at hava eina rímiliga burð­ ar­dygga umsiting av eg­ num fiskastovnum. Har tað søgu­liga er farið av kós, er í umsitingini av fe­lags fiska­stovnum í Norð­ur­ atlantshavi, har tjóð­skapar­ lig seráhuga­mál og valdið hjá stór­kapitalinum hava ført til niðurpíning av stovnunum. Londini, sum øll byggja sína vælferð á fisk og fiski­ vinnu, eiga at hava fe­lags áhuga fyri, at Norður­ atlants­havið kann vera und­an­gongu­øki innan burð­ ar­dygg­ari nýtslu av náttúru­ tilfeingi. “Bæði í Íslandi, Grøn­landi og Føroyum sita okk­ara flokkar og viðgera uppskot til broytingar í fiski­vinnu­ umsitingini, ogn­ar­rættinum og nýtslu­rættinum. Uppskot­ ini eru ymisk í teimum trimum londunum. Men vit eiga eft­ir mínum tykki at vera samd um at tryggja í okk­ara grundlógum – okk­ara stýrisskipanum og stjórn­ arskipanum – at náttúru­til­ feingið ikki kann ein­skiljast og gerast lutur í spekulasjón, men er fólk­sins ogn. Tað er skrivað inn í uppskotið til før­oy­ska stjórnarskipan. Eisini í Íslandi er ein grund­ lógar­broyting í gerð, har spurning­urin verð­ur við­ gjørdur. Somu­leiðis hevur Vinstra-grøni flokkurin í Norð­ur­landa­ráðnum, VSG, lagt upp­skot fram um tað sama í Norðurlandaráðnum. Kom­andi árini verða stórar og prin­sipiellar avgerðir tikn­ar um framtíðina og týdn­ingin av fiskivinnuni í Norður­ atlantshavi. Okkara flokk­ar hava allir eina lykla­støðu í hesi gongdini. Lat okk­um sam­starva nógv meira um felags áhugamál og royndir”, mælir Høgni Hoy­dal til í røðu síni á lands­fundi­n­um hjá IA í Nuuk í dag. Kjak Heilsu sendingin fimleikur, Samrøður og góð koStráð Sosialurin 341800 rás2 hvønn dag Kl. 07.10 Kl. 09.45 Kl. 20.45 Lesið -so eru tit við!